Skjól

Í föðurarmi finnur sólarskjól
og færð kærleik sem örvar.
Ást Drottins er helg og hlý
og huggar vonlitla og þjáða.

Ótti og myrkur hefta hlýju
og hamla gleði án vægðar.
En óskastjörnur lýsa leið
og ljúfar færa örvana grið.

Friðflytjendur sjá sólina lýsa
og sælir örvast í trúarvissu.
Í dimmum dölum er vonarljós
sem dvelur kyrrt í skugganum.

Í skjóli góðleika grær flest
og grátur hverfur í vonaryl.
Guð elskar og líknar öllum
sem opna hugann í vonartrú.

Jóna Rúna Kvaran 3.des.'07

Höfundur Jóna Rúna
Óhófleg græðgi
" Svar til Nonna undir tvítugu"
Elsku Jóna Rúna!
Það er ótrúlega langt síðan mig langaði að setjast niður í rólegheitum og skrifa þér. Ég hef lesið allt sem þú skrifar í Vikuna og langar að nota tækifærið og þakka þér fyrst af öllu kærlega fyrir. Ég held að ég sé ósköp venjulegur strákur, kannski einum of venjulegur og ef svo er þá er það bara í góðu lagi.

Ég er að læra í fjölbrautarskóla og ætla mér að verða hárskeri eða eitthvað álíka eftir stúdentinn. Ég hef furðu mörg áhugamál, svo sem knattspyrnu, frímerkja­söfnun, kvikmyndir og svo hjóla ég mikið. Ég á hund, hest og einn stóran fugl mjög sérstakan sem mér þykir mjög vænt um. Ég hef svo sem ekki yfir miklu að kvarta, en þó einu og það eru foreldrar mínir satt best að segja. Þau valda mér miklum áhyggjum og hafa gert lengi. Mér finnst líf þeirra ganga út á peninga, skemmtanir og snobb.

Þau eru frekar ung alla vega áttu þau mig þegar þau voru langt undir tvítugu. Þau vinna bæði úti og eru sjaldan heima. Við erum þrjú systkinin og hin eru yngri en ég, þó ekki mjög. Við fáum allt sem hægt er að kaupa fyrir peninga og höfum örugglega farið oftar til útlanda heldur en margir sem eru komnir á grafarbakkann. Við búum í flottu húsi og eigum bæði hjólhýsi, bát og sumarbústað. Það eru þrír bílar á heimilinu og allar græjur sem hægt er að nefna.

Auðvitað er svo sem ágætt að hafa það gott en, mér finnst það ekki vera þess virði að láta allt eftir sér, ef aldrei er neitt gott í gangi tilfinningalega á milli okkar. Það eru t.d. um fimm ár síðan annað hvort þeirra hefur faðmað mig eða kysst.Ég er ekki að ýkja Jóna Rúna. Allt sem ég geri er eitthvað svo sjálfsagt finnst þeim, auk þess sem þau láta oft í ljós við okkur systkinin að við séum mjög heppin að hafa það svona gott. Þau voru bæði alin upp í frekar mikilli fátækt og virðast bæði halda að peningar og hlutir lækni allt.

Þau tala mjög sjaldan við mig eins og jafningja og stundum hvarlar að mér að þeim sé nákvæmlega sama um mig, nema þegar ég fæ góðar einkunnir og stend mig vel í einhverjum áhugamálum. Það mætti halda að þeim þætti ekkert vænt um okkur krakkana, vegna þess að þau eru nákvæmlega eins við systkini mín. Ég held að græðgin sé að drepa þau. Þau fá aldrei nóg af peningum og eru stanslaust að reyna að eignast meira og meira. Vinir þeirra virðast hugsa mjög svipað finnst mér.

Ég ligg oft andvaka og hugsa um hvað þetta líf okkar er tilgangslaust og ætla mér ekki að hafa hlutina svona hjá mér, ef ég á eftir að eignast heimili og börn. Þau voru áður fyrr bæði hippar og friðarsinnar, en það er ekki að sjá að þannig mál séu í gangi hjá þeim núna. Ég hef mikinn áhuga á öllu sem tengist trúmálum og andlegir hlutir höfða mjög til mín. Mér líður vel þannig hugsandi.

Hvað á ég að gera Jóna Rúna til að reyna að komast inná á þau? Get ég keppt um athygli þeirra við þessa ömurlegu græðgi sem þau eru haldin? Á ég að segja þeim álit mitt á því lífi sem þau lifa? Er algengt að foreldra séu svona áhugalaus um börnin sín sem manneskjur? Á ég að fara að heiman í mótmælaskyni? Trúir þú á að við endurholgumst? Eru draumar bara rugl? Mig dreymir rosalega.Hver heldur þú að sé lífstilgangurinn? Kæra Jóna Rúna það er miklu meira sem ég vildi spyrja þig um en læt þetta duga. Vonandi ertu ekki að drukkna í bréfum þannig að þú getir ekki svarað mér.
Bið að heilsa með fyrirfram þakklæti, Nonni.

Elskulegi Nonni! Það er aldeilis að þú tappar af þér. Auðvitað stytti ég bréfið heilmikið eins og þú sérð og vona að þér líki það vel. Ég skal reyna að svara þér eins og mér einni er lagið og vonandi geta ábendigar mínar reynst þér einhvers virði sem tímabundin leiðsög í þessu sem er að valda þér hugangri. Takk fyrir hlýju í minn garð. Ég minni enn og aftur á að mitt hlutverk hér í blaðinu er að styðja heilbrigða eins og þig og reyna af einlægni að gefa leiðsögn sem er runnin undan rifjum innsæis míns og reynsluþekkingar, auk þess sem hyggjuvit mitt notast auðvitað jafnframt. Fagfólk tekur á vandamálum en ég mögulega á eðlilegu veseni sem heilbrigðir fara í gegnum og tengist sammannlegri reynslu. Við sjáum hvernig okkur gengur í umfjöllun þessari sem vissulega tengist því sem plagar margan ágætismanninn og það er taumlaus græðgi á kostnað jákvæðra og skynsamlegra mannlegra samskipta.

Foreldrahlutverk
Eitt vandasamasta hlutverk sem við getum þurft og óskum flest að takast á við í lífinu er mögulega foreldra­hlutverkið. Vissulega er dásamlegt að vera pabbi eða mamma barns sem Guð hefur treyst okkur fyrir. Það fylgir því t.d. að vera foreldri að við verðum fram á fullorðins ár barna okkar að vera þeim sú fyrirmynd andlega sem efnislega, sem notast þeim best siðferðislega bæði í foreldrahúsum xcog síðar á lífsleiðinni.

Það er því ekki óvitlaust að eignast bara ekki börn, ef við höfum ekki löngun til að standa öllum stundum með þeim á jákvæðan hátt. Sem sagt erum ákveðin í að bregðast þeim aldrei. Barnauppeldi er nefnilega meiriháttar mál, þó yndislegt geti verið líka og engin sérstök ástæða til að klúðra því. Við getum ekki ætlast til að börnin okkar ali sig upp sjálf. Við verðum að leiðbeina þeim og hvetja, auk þess sem við verðum að umvefja þau miklum kærleika og öðrum ylstraumum til að þau þrífist rétt og njóti sín vel.
Börn eru af holdi og blóði
Það sem víða viðgengst í samskiptum foreldra og barna þeirra er nákvæmlega sú staðreynd sem þú talar um og er, að samskiptin ganga meira en hollt má teljast útá gjafir, flottar aðstæður og endalaust ferðalög heima og erlendis ásamt innihaldslitlum skemmtunum öðrum sem varla geta talist hentugar, nema einungis í sæmilega góðu hófi. Aldrei er tekist á við sterkar og nauðsynlegar tilfinningar svo sem sorg og gleði. Hvaða gagn er af sandi af seðlum heima hjá þér, ef þú færð ekki þá tilfinningalegu og andlegu næringu sem þú átt rétt og þarfnast sárlega.

Varla er gagnið mikið af einhverju óhófi, ef það er á kostnað þægilegra og uppbyggilegra tilfinningalegra samskipta sem meðal annars gætu legið í því að þú fáir kærleikshvetjandi faðmlag af og til.Nokkuð sem staðfestir jafnframt veraldlegu aðhlynningunni væntumþykju foreldra þinna til þín. Það hefur verið sannað vísindalega og ekki fyrir löngu þó það hljómi hallærislega að engin mannvera getur þroskast og dafnað eðlilega ef hún er ekki umvafin nokkuð reglulega ást og ylstraumum henni skyldum.

Mikilvægi ylstrauma
Vissulega væri óskandi að við legðum metnað í aukinn umsvif heilbrigðra ylstrauma tengdum umvefjandi kærleika. Það ætti ekki að þurfa að stiðjast við niðurstöður vísindamanna í þessum efnum blíðunnar sem frá aldaöðli og löngu fyrir fæðingu svokallaðra vísinda var staðreynd sem flestum var meira að segja kunn. Blíða er öllum nauðsynleg og ætti sá sannleikur ekki að vefjast fyrir neinum, þrátt fyrir að verið sé að gefa annað í skyn víða.

Við erum öll byggð upp með tilhneigingu til að umvefja t.d. afkvæmi okkar og aðra ástvini sem betur fer. Þú þarft að fá notalegt faðmlag og slatta af kossum af og til frá foreldrum þínum og ættir svo sannarlega ekki að þurfa að minna þá á slíkt. Aftur á móti ef þau finna ekki hjá sér lögun til að knúsa þig smá, þá bara knúsar þú þau og hellir slatta af ylstraum yfir þau að sjálfsögðu.

Óhófleg græðgi
Þú talar um að foreldrar þínir séu haldnir ótæpilegri græðgi í peninga, skemmtanir og lúxus. Græðgi í hvað myndum sem er er engum til góðs og allra síst líkleg til að auka lífshamingju okkar eða stuðla að breytum og bættum samskiptum okkar hvert við annað. Öll umfram auðsöfnun fram yfir það sem dugar til að okkur líði vel er óþörf. Við getum vel við unað ef við eigum gott húsaskjól, fatnað og mat, auk aura til að borga skatta og skyldur samfélagsins.

Ekkert er athugavert við það að láta eftir sér dálítinn lúxus ef við höfum efna á slíku. Aftur á móti er eitthvað mikið siðlaust við það að draga að sér fjármuni og eigur langt umfram það sem notast okkur á sama tíma sem um það bil átta tíu prósent þess fólks sem á jörðinni lifir býr við einhvers konar skort.

Græðgi er kannski það afl í veröldinni sem hvað mestan skaða vinnur í augnablikinu í sammannlegum samskiptum. Græðgin getur verið tengd óþarfa löngu í völd, frama, kynlíf, hégóma og peninga. Allt einskis virði ef samfara þannig græðgi eru ekki langanir í kærleikshvetjandi lífsviðhorf sem ýta undir mannúð og mildi, ásamt áhuga fyrir mannsæmandi lífsskilyrðum fyrir öll börn jarðar.

Tilgangslaus auðsöfnun
Það er satt best að segja ákaflega ánægjulegt til þess að vita að unglingur eins og þú sért ósáttur við að í gangi sé heima hjá þér óþarfa auðssöfnun á sama tíma sem tilfinningalegir og sálrænir þættir tilveru ykkar allra eru gróflega vanvirtir. Það verður að vera heilbrigt og hyggilegt jafnvægi í þessu tvennu annað er óviturlegt og kannski jafnframt ómannúðlegt.

Þessa óþægilegu þróun í samskiptum á milli ykkar heima verður að bæta og þá helst þannig að foreldrar þínir sjái mikilvægi þess að rækta ykkur systkinin með persónulegri nálægð við ykkur sem byggist jafnframt öðru upp á tilfinningalegri hlýju og öðrum álíka hvötum.

Ef foreldrar þínir sjá um þessar þarfir ykkar systkinanna getur enginn og þar með talinn þú meinað þeim að vinna fyrir eins miklum auð og þau kjósa. Auð sem breytir þó ekki þeirri staðreynd að allt sem fella má undir meiriháttar græðgi í þeim efnum er engum hollt og hlýtur alltaf að valda vandræðum fyrr eða síðar hvað sem hver segir.
Lífstilgangurinn
Vegna spurningar þinnar og annarra reyndar um hver mögulega mætti teljast líftilgangurinn er þetta að segja. Tilgangur tilvistar okkar gæti verið fyrst og fremst sá að rækta andlegar þarfir okkar ekki síður en þær veraldlegu, auk þess að styrkja manngildi okkar og efla það þannig andlega að það reynist okkur sjálfum og öðrum lyftistöng manneskjulega. Sem sagt að við eyddum tíma meðal annars í að hlú að því sem er gott og göfugt í eigin fari og annarra líka og einmitt á sama tíma og við værum að hlú að veraldlegum framgangi okkar. Þannig kæmi gott jafnvægi fram í þessu tvennu sem örugglega myndi gera okkur bæði hamingjusöm og heilsteypt á endanum.

Við lifum líkamsdauðann og hinu megi grafar kemur sér mun betur að eiga dálítinn innri auð. Satt best að segja notast veraldlegur auður einungis hérna megin grafar, sem segir okkar að hann er þrátt fyrir mismunandi ágæti sitt fall valtur og getur ekki gert okkur gagn nema rétt á meðan við erum háð líkamanum. Við getum því auðveldlega verið gjörsamlega sneydd öllum tilhneigingum til andlegrar auðsöfnunar þrátt fyrir að úr vösum okkar fljóti peningar og annað sem rekja má til gulls. Við verðum að reikna með að við lifum vegna tilgangs sem krefst ákveðinna fórna af okkar hendi. Þannig hugsandi göngum við ekki í gegnum lífið nánast blind og möguleikar okkar verða óneitanlega meiri báðum megin grafar.

Fyllirí fáránleg
Hvers kyns fyllirí eru afleidd fyrir fyrirmyndar fólk eins og okkur, þess vegna má segja að það sé ágætt að hanga sem mest þurr. Það er nefnilega hægt að fara á margs konar fyllirí. Strangt til tekið má því segja að enginn sérstakur grunndvallarmunur sé á andlegu eða efnislegu fylliríi, vegna þess að bæði leiða óneitanlega til hvers kyns vanrækslu og tilheyrandi vandræða og eru því fáránleg.

Það er því mikilvægt í öllum málum sem varða velferð okkar að við séum jákvæð og elskuleg hvert við annað.Þau okkur sem erum með óskaddaða heilastarfsemi er ekki stætt á hegðun eða framkomu sem veldur vandræðum í samskiptum okkar hvert við annað. Dómgreindarlaus einstakligur virkar á samferðafólk sitt eins og bílstjóralaus bíll sem rennur hindrunarlaust áfram. Hann getur einfaldlega skaðað þann sem síst skildi.

Best að tala um það sem svekkir mann
Hvað varðar spurningar þínar um annars vegnar hvort þú átt að tala um óánægju þína eða ekki við foreldra þína og hins vegar um hvort þú átt að flytja af heimilinu eða ekki er þetta að segja. Auðvitað er rétt að tala um allt sem við erum ósátt við í fari og framkomu foreldra okkar og ekkert síður eiga þau að gera það sama við okkur. Skortur á möguleikum á að tala saman af einlægni og tæpitungulaust er bagalegur. Ef atvikin sem henda og okkur finnast slæm eru aldrei rædd, er hætt við misskilningi og reiði sem getur fjötrað mjög öll önnur og hugsanlega ekkert síður mikilvæg samskipti okkar við okkar nánustu.

Þú segir auðvitað foreldrum þínum frá áhyggjum þínu og leiða, vegna þess hvernig þau velja að lifa lífinu að þínu mati. Eins er ágætt að hafa reglulega heimilisfundi þarf sem allir koma saman og hver og einn heimilisfastur, gefur skýslu um gang mála að mati viðkomandi inná á heimilinu. Þannig má örugglega koma í veg fyrir mörg og miður skemmtileg samskipti. Við höfum sem deilum heimili með öðrum ýmsar sameiginlegar skyldur og það verður öllum að vera ljóst. Við verðum að tala saman og helst sem oftast og mest þannig lærum við smátt og smátt hvert á annað og minni misskilningur verður til.

Nauðsynlegt að nota innri gírana
Hreinskilni borgar sig alltaf, þó óþægilegt geti verið að tala um sumt sem viðkemur möguleikum á betri samskiptum. Við verðum bara átta okkur á því, að þó að um skyldleika sé að ræða á milli fólks hugsar ekkert okkar og framkvæmir nákvæmlega eins. Það er því mun eðlilegra ef á að útkljá ágreinisefni að við reiknum með þeim möguleika, að ekki er hægt að fallast á og fara eftir öllum okkar hugmyndum eða uppástungum um hvað mætti að skaðlausu betur fara í samskiptunum.

Þú spyrð hvort þú átt að fara að heiman eða eitthvað álíka, vegna þess að þú ert ósáttur við foreldra þína. Málið er að það er sjaldnast nein lausn samfara þannig breytingum nema náttúrlega að við séum fullorðin og aldeilis einfær um að bera ábyrgð á okkur án stuðnings foreldra okkar. Þú ert nokkuð mikið undir tvítugu og heppilegast væri að þú færir ekki að heiman á næstunni.
Það er flókið mál að sjá alfarið fyrir sér sjálfur jafnvel fullorðin hvað þá þegar við erum ennþá óharnaðir unglingar. Ykkar vandi er ekki þess eðlis að þú þurfir að flytja frá foreldrum þínum. Þú þarft einfaldlega að breyta um innri gír í samskiptum við þau og gætur hugsanlega þurft að hreyfa þig býsna skart á milli innri gírana á meðan þú vinnur þetta verk nýrra og öllu notalegri samskipta þér og vonandi þeim í hag á endanum.

Endurholdgun
Vissulega er vandi að svara spurningu þinni um hvort við höfum lifað áður. Í gangi hafa nefnilega verið alltof lengi ósæmilegar umræður og fullyrðingar sem látnar eru fjúka ábyrgðarlaust um mögulega fyrrilífa reynslu fólks. Miðað við að við búum yfir mismunandi þroska og mismunandi hæfni til skilnings á lífinu og tilverunni, þá má auðveldlega segja sem svo að við eins og komum inn í þennan heim með alls kyns reynslu í farteski sálarkimans sem mögulega má fella undir líkur á að reynsluna höfum við fengið í fyrri jarðvistum. Flest sem rannsakað hefur verið í þessum viðkvæmum efnum bendir til að við höfum einmitt átt okkur forveru einhvers staðar.

Hitt er svo annað má að slíkt er eins og er ekki beinlínis hægt að sanna og satt best að segja heldur ekki hægt að afsanna. Svo með tiliti til þessa ber kannski að fara varlega í allar fullyrðingar á hvorn veginn sem er. Sjálfri þykir mér mjög sennilegt að ég hafi lifað áður og hef ég nokkuð gild rök í huga því til staðfestingar, sem ég mun síðar ræða á öðrum vettvangi til gamans, en þó til einhvers gangs vona ég satt best að segja.

Venjulegur Jón
Öll umhugsun um forveru sálarinnar er sættanleg svo fremur sem þannig umfjöllun ruglar ekki ágætasta fólk í ríminu og fær það til að hegða sér asnalega eða fyllast einfaldlega fyrirlitningu annars vegar eða ofmati hins vegar á sjálfs síns persónu eða bara á öðru fólki. Með tilliti til mannkynssögunar virðast dulrænar fullyrðingar svokallaðra " forverusjáanda " ekki standast, sér í lagi vegna þess að það hefur aldrei þrifist eða verið til það magn af höfðingjum og fyrirfólk sem sagt er að sé í dag að skila sér hingað á jörðina við ýmsar aðstæður. Í öllum þeim tilvikum sem vísindamenn hafa rannsakað möguleika á forveru fólks hefur með dáleiðslu komið í ljós að líf eftir líf hefur fólk bara verið ósköp venjulegt fólk og fátt sem ekkert breyst með það öldum saman.

Málið er nefnilega hvað sem hver segir að hinn venjulegi Jón hefur alltaf verið í algjörum meiri hluta á jörðinni sem betur fer verð ég að segja með ákveðnum létti og verður það bara að teljast kostur þegar á allt er litið. Hvað svo sem fólki kann að dreyma mikið um aðra möguleika sjálfum sér til huggunar eða annars konar uppörvunar. Jón hefur nefnilega hefur ekki valdið eins miklum og vafasömum vandræðum í gegnum aldirnar eins og þeir sem talið hafa sig öðru fólki æðra. Þetta læt ég duga í bili og ræði þetta væntanlega eins og áður sagði síðar við aðrar aðstæður. Vonandi verður enginn spældur.

Draumar og sjálfsvörn sálarinnar
Umfjöllun um drauma hefur oft borið á góma hér á síðum Sálrænna Sjónarmiða og vafalítið má ræða gildi þeirra og áhrif á líf okkar ennþá ítarlegar og oftar og þá geri ég það sérstaklega við tækifæri. Í stuttu máli vegna spurniga þinna um hvort draumar séu rugl er þetta að segja. Nei svo sannarlega ekki og sem betur fer verð ég að segja.

Draumar eru algjörlega nauðsynlegir fyrir okkur og án þeirra myndum við sennilega alls ekki þrífast hið innra sem skildi. Það hafa verið gerðar mjög ítarlegar kannanir og rannsóknir bæði á dýrum og mönnum á gildi draumlífsins fyrir alla. Rannsóknir sem segja ótvírætt þá sögu, að ef okkur dreymdi ekki myndum við mjög sennilega verða nokkuð mikið viðkvæmari og geðslappari en við erum á meðan okkur dreymir reglulega. Hitt er svo annað mál að margur telur sig dreyma nánast ekki neitt sökum þess að viðkomandi man ekki drauma sína. Það er bara alls ekki rétt, því þó við vöknum ekki með vitund um hvað okkur hefur dreymt, þá eru draumar samt í gangi þegar við sofum, eftir því sem allar til þess gerðar rannsóknir benda tvímælalaust til og segja sína sögu um. Vísindalegar rannsóknir sem gerðar hafa verið með alls kyns til þess gerðum mælitækjum og sóst vísindamönnum vel.
Draumlífið er margslungið
Til glöggvunar fyrir þig má segja að þrenns konar draumar séu algengastir hjá okkur flestum og það erum ber- og tákndraumar sem innihalda leiðsögn og forspá. Svo eru það draumar sem eru martraðakenndir sem oftast innihalda samansafnaðar erfiðar tilfinningar og hugsanir tengdar þeim sem dreymir og hans nánustu. Einhver tilfinnigaleg reynsla sem dreymandanum hefur ekki reynst mögulegt að takast á við í vöku.

Nú síðan eru draumar sem eru alltaf að endurtaka sig á sama hátt jafnvel árum saman. Þannig draumar eru oft tengdir annað hvort einum erfiðum áhrifavald í lífi okkar eða einhverri reynslu sem hefur reynst okkur þung í vöfum og við varla getað tekist á við, en óttumst mjög ómeðvitað kannski að endurtaki sig aftur þrátt fyrir að okkur kunni vakandi að finnast annað. Vonandi getur þú íhugað eitt og annað úr þessum svörum mínum og mögulega notað sjálfum þér til leiðsagnar og stuðnings. Eða eins og dapri strákurinn sagði eitt sinn við pabba sinn og aðra. "Elskurnar mínar það má segja að ég sé meira en lítið spældur þessa dagana, vegna þess að mig vantar ekki fleiri fótbolta frá pabba, heldur frekar og miklu frekar smá vissu um að hann raunverulega elski mig. Vitið þið það að það er svo langt síðan hann hefur tekið utan um mig og sagt mér að honum þyki vænt um mig að ég myndi sennilega fá áfall ef hann tækir uppá á því núna. Endalausar gjafir eru að drepa mig en smá hlýja frá pabba myndi örugglega vekja mig alvarlega til lífsins.

Vonandi fer fyrir þér elsku Nonni eins og dapra stráknum og miklu betur þannig að þú verðir með góðri reglu knúsaður duglega.
Með vinsemd
Jóna Rúna

Höfundur: Jóna Rúna miðill SÁLRÆN SJÓNARMIÐ
"Vinur minn tók frá mér konuna "
Sviksemi í vináttu- og trúnaðarsamböndum
Vegna þess að mér hafa borist svo mýmörg bréf um sviksemi í vináttu- og trúnaðarsamböndum á liðnum mánuðum, þá er upplagt að leggja almennt út af slíku efni að þessu sinni og heppilegt að vitna í eitt af bréfum þeim sem einmitt fjalla um þannig framkomu og atferli vinar og ástvinar við vini sinn annars vegar og maka hins vegar. Auðvitað nota ég eins og áður innsæi mitt, hyggjuvit og reynsluþekkingu til að styrkja uppbyggingu svara minna.
Niðurlæging og hefnd
Við skulum láta Helga sem er 19 ára segja hug sinn og leggja síðan útaf í kjölfar þess þeim spurningum sem vaknað hafa innra með honum og flestum hinna bréfritarana sem upplifað hafa álíka trúnaðar- og sviksemisbrot og hann sjálfur hafur mátt þola. Hann segir meðal annars þetta eftir að hafa upplifað þá niðurlægingu eins og hann segir sjálfur að hafa mátt sjá á eftir konunni sinni í fang vinar síns sem hann treysti gjörsamlega eins og henni reyndar líka." Veistu það Jóna Rúna" segir Helgi," að ég hlýt að vera geðveikur, því mig langar hreinlega til að drepa þau bæði.Hugsaðu þér þetta kvikindi hefur verið inná heimilinu mínu nákvæmlega á sama tíma og hann hefur verið í ástarsambandi við konuna mína.Það er varla hægt að sýna manni lélegri framkomu.Hún er frekar viðkvæm manneskja og trúlega áhrifagjörn líka.Ég er ekki að afsaka hana Jóna Rúna, en mér finnst eins og henni sé ekki sjálfrátt eða eitthvað."
Óheiðarleiki og siðfágun
Eins og Helgi bendir á, þá er með öllu óskiljanlegt hvernig hægt er að vera svona óheiðarlegur og það við vin sinn annars vegar og maka hins vegar. Varla getur það talist eðlilegt að koma svona fram.Það virðist varla eðlilegt með tilliti til lágmarks siðfágunar.Það á enginn að taka það sem er sýnilega annarra í tilfinningamálum.
Helgi segir og spyr jafnframt:" Hvernig getur fólk verið svona ómerkilegt? Innst inni vill ég sennilega fá hana aftur, þó ósennilegt sé að hún snúi baki við honum.Hún virðist bergnumin af vini mínum. Þau ganga hér inn og út og bæði og ætlast til að ég passi barnið ótæpilega mikið, ásamt því að gera við bílinn hennar fyrir hana. Allt virðist þetta vera meira en sjálfsagt frá þeirra sjónahorni séð. Finns þér að ég ætti að líða svona framkomu?"
Sjálfstraust í molum
Helgi segir jafnframt þessum upplýsingum í bréfi sínu eitt og annað sem er mjög táknrænt fyrir mörg hinna bréfanna líka. Eins og það t.d.að hann segist hafa tapað lífsviljanum og langi til að deyja. Eins bendir hann á að sjálfstraust sitt sé algjörlega í molum og hann viti stundum ekki hvernig hann eigi að komast í gegnum dagana hjálparlaust svo ótrúleg er innri vanlíðan hans og smæðarkennd. Nú það má líka reyna að svara honum og hinum bréfriturunum jafnframt, þegar þeir segja frá því að það sé eins og að þeir hafi tapað hæfileikanum til að treysta og trúa á dýpri tengsl eftir að hafa fengið svona lítilmótlega útreið frá fólki sem þeir treystu. Helgi kveðst lesa allt sem ég skrifa og skorar á mig að halda ótrauð áfram á sömu braut. Fyrir þessa hvatningu vil ég náttúrlega þakka honum sérstaklega ekkert síður en þeim hinum sem skrifað hafa mér um svipaða eða samskonar reynslu og koma til með að nota sér svör mín ekkert síður en hann vonandi.
Vinir eða óvinir
Ef við til að byrja með íhugum svolítið vináttuna, þá má segja sem svo að það er mikið lán yfirleitt að eiga góða og heiðarlega vini. Við þurfum nefnilega öll að finna fyrir heilindum vina okkar í öllum samskiptum, en ekki óheilindum og ættum ekki að þurfa að óttast um okkar nánustu fyrir þeim. Það liggur því í hlutarins eðli að það hlýtur að valda okkur sárum vonbrigðum þegar við uppgötvum það, að verið er að fara alvarlega á bak við okkur eins og t.d. augljóslega hefur gerst í Helga tilviki. Hann var alveg grandalaus og áttaði sig ekki á svikunum sem voru í gangi við nefið á honum.Hann treysti bæði konunni sinni og vini, enda einlægur og heiðalegur sjálfur. Vonbrigði þau sem skapast innra með okkur þegar vinir okkar og makar verða til þessa að fara á bak við okkur og svíkja okkur ósæmilega eru ólýsanleg og afar óþægileg. Helgi hefur svo sannarlega ekki farið varhluta af einmitt þannig vonbrigðum á liðnum vikum.
Manngildi hafnað gróflega
Vitanlega hefur það mjög sérstök áhrif á tiltrú okkar á manngildi okkar þegar okkur er hafnað gróflega af manneskju sem við elskum. Helgi ann sýnilega konunni sinni þrátt fyrir tryggðarbrotið og það er því eins og hann sjálfur segir mjög niðurlægjandi að þurfa að upplifa það að slíkur aðili fótum treður þessar sérstöku og viðkæmu tilfinningar sem tengjast alltaf ást á maka sínum.Það kemur líka fram að reiði hans er gífurleg ekki bara út í hana að gefnu tilefni heldur vininn líka. Vinir eiga ekki að svíkja hvern annan. Vinátta er samband á milli fólks sem á að byggjast upp á einlægni,trúmennsku, heiðarleika og væntumþykju, sem liggur meðal annars í því að hafa áhuga velferð vina sinna við sem flestar aðstæður ekkert síður en sínum eigin framgangi. Hvers kyns sviksemi við vini sína er ómerkileg. Eins er það alvörumál að eiga þátt í því að ögra tiltrú fólks á sjálfs síns persónu með því að koma ósæmilega fram við það að óskekju og þá þannig að það eigi lítið færi á að verjast athæfinu. Við verðum að passa það þó að okkur sé vegið að efast aldrei um manngildi okkar þrátt fyrir á móti blási og reynt sé að vinna okkur einmitt þannig mein með hvers kyns sviksemi og öðru óréttlæti.
Siðferðiskennd og óheppilegur skaði
Það virðist því einhverju vera ábótavant í siðferðiskennd þess vinar sem getur svikið vin sinn með þeim lúalega hætti sem vinur Helga gerði og virðist lítið finnast athugavert við það satt best að segja.Skaði sá sem þegar hefur hlotist bæði tilfinningalegur og andlegur verður seint bættur, enda er Helga það fyllilega ljóst sjálfum. Málið er bara að sá sem gerist brotlegur við aðra og sér í lagi þá sem treysta honum eru að brjóta þegar dýpra er skoðað mun meira á sjálfs síns persónu en þeir gera mögulega grein fyrir. Þetta ber að hafa í huga þó fljótt á litið virðist eins og svo sé ekki. Það lítur út eins og Helgi verði undir í þessum átakanlega hildarleik skakkra samskipta og vanvirtra tilfinninga. Svo verður auðvitað ekki þegar upp er staðið.
Mótlæti og misgáningur
Auðvitað hafa komið mjög slæmar afleiðingar inní líf Helga síðan atburðarrás hans daglega lífs tók á sig þessar skuggalegu myndir, en málið er að hann mun finna það eins og allir þeir gera sem órétti eru beittir að honum mun veitast eitt og annað innan frá sem afleiðingu af þessari hrottalegu reynslu sem skila mun sér í auknum þroska hans. Því við ef við veljum rétt viðbrögð og viljum yfirvinna hvers kyns óréttlæti, þá það getum elfst við mótlæti og misgáning annarra með jákvæðum hugsunum og kærleiksríkum stuðningi annarra. þó erfitt geti verið að trúa slíkri staðhæfingu einmitt þegar illa árar eins og hjá Helga einmitt núna.
Aðgát skal höfð
Það má með sanni segja að það er ekki undarlegt þó Helgi að með tilliti til þess að búið er að ganga gróflega á hans rétt fyrir tiltölulega skemmstu sé ekkert sérlega spenntur fyrir og honum falli ekki við tíðar heimsóknir þeirra beggja að honum forspurðum inná heimili hans. Maður hefur tilfinningu þess að þar sé ákveðin staurblinda í gangi sem leyfir ekki meiri skilning á sársauka hans en þetta. það hefur aldrei í mannkyns­sögunni þótt henta að hræra með hníf í sárum annarra og allra síst sinna nánustu hvort sem þau sár hafa verið tilkomin með líkamlegum hætti eða andlegum. Sennilegast er að á meðan Helgi er að græða sín sár eins og hann hefur vit til er ekki viturlegt að honum sé boðið uppá tíðar heimssóknir fyrirverandi konunnar og vinarins nema þá ef þær tengjast barninu á eðlilegan máta. Eðlilegra væri að parið lét hann í friði og gerði sér grein fyrir því að ástand vanlíðanar sem þau með hegðun sinni sköpuðu honum er þess eðlis að það bara bíður varla uppá svona mikið návígi við þá brotlegu yfirleitt.
Sjálfstraust og tilfinningaleg tilvistarkreppa
Það verður vart dregið í efa að nánast enginn sem hefur farið í gegnum sama vanda á tilfinningasviðinu eins og Helgi er líklegur til þess á meðan hann er ennþá að sleikja sár sín að finna sig innilega öruggan eða yfirleitt vera með fljúgandi sjálfstraust. Tilvistar­kreppa hans tilfinningaleg er augljós. Hún er tímabundin og tengist djúplægri höfnunarkennd sem vafalítið má hjálpa fólki yfir og það á náttúrlega við um Helga eins og aðra.Til þess eru náttúrlega sérfræðingar á sviðum geðlækninga heppilegastir. Höfnun af hvaða tagi sem er fær flesta til að skjálfa svolítið þó oftast sé þannig líðan tímabundin. Meðan við erum gjörsamlega á valdi þess sem henti okkur og var óþægilegt og neikvætt er kannski ekkert skrýtið þó sjálfstraustið verði ekki uppá marga fiska.
Illa haldinn og niðurdreginn
Það er því alltaf viturlegt að velja fremur þann stuðning sem er mögulegur hverju sinni og hentar til skjótrar uppbyggingar, en það láta neikvæða framkomu annarra koma sér hægfara fyrir kattarnef. Hjálpin er víða tiltölulega fljótfengin, en það þarf að bera sig eftir henni og það getur verið erfitt þegar maður er illa haldinn og niðurdreginn. Það gerist þó fyrr eða síðar og vonandi fyrr en síðar, vegna þess hvað það er í eðli sínu mikilvægt. Lífsvilji okkar fjarar ekki svo auðveldlega út fremur er að hann dofni af eðlilega gefnu tilefni um tíma og þá venjulegast tímabundið sem betur fer.
Heift og tortíming
Það er svona að lokum hyggilegt vegna þeirra upplýsinga Helga um löngun sína til að tortíma þeim báðum að benda á það að slíkt er alrangt. Menn eiga ekki að tortíma hver öðrum. Stundum er heift okkar það mikil að það jaðrar við að það ástand geti a.m.k. fallið undir sérstakan sjúkdóm geðrænan og er það miður. Við eigum að reyna að forðast að beita sömu aðferðum og þeir sem brjóta af sér við okkur. Það er hyggilegar að verða aldrei til að leggja grjót í götu annarra, jafnvel þó að slíkt kunni að hvarla að okkur á augnablikum mikilla vonbrigða með viðkomndi einstakling. Sá nefnilega sem breytir rangt og leggur sig eftir að særa og svekkja aðra er að safna glóðum elds að sjálfs síns höfði og engin sérstök ástæða að taka framfyrir hendurnar á þeim augljósu orsaka og afleiðngarlögmálum sem við búum við í þessum efnum sem öðrum. Þrátt fyrir það að þau eru okkur mönnunum ósýnileg, þá eru þau lifandi afl sem hegðar sér í samræmi við það sem örvar það til dáða. Sé orsökin neikvæð kemur neikvæð afleiðing. Sé framkvæmdin jákvæð þá verða allar afleiðingar hennar fyrr eða síðar jákvæðar og hitta höfund sinn fyrir þannig.
Einlægni og friðsemd
Best er sennilega að velja fremur að vera einlægur og friðsamur fremur en ófyrirleitinn og óheiðarlegur eða falskur eins og vinur Helga reyndist vera og konan á sinn hátt líka með því að taka þátt í að bregðast honum. Þar dugar ekki að frýja hana ábyrgð á gjörðum sínum, þó hún kunni að vera bæði viðkvæm sál og áhrifagjörn. Hún á val eins og annað fólk, enda hefur hún ásamt öllum öðrum frjálsan vilja og þarf því alls ekki að velja að gera þeim sem elskar hana mein.

Eða eins og bjartsýni strákurinn sagði í allra þolanlegasta félagsskap.Elskurnar mínar auðvitað er ég miður mín vegna þess að bæði konan mín og vinur hafa svikið mig. Málið er bara að þetta er og verður þeirra vandamál og full ástæða fyrir þau að fara að íhuga afleiðingar að axasköftum sínum, því það þarf þrek til að takast á við þær, en ekkert þrek til að brjóta af sér og gera lítið úr öðrum og saklausum um leið.
Vonandi gengur Helga vel að vinna úr sínum málum og hinum líka sem hafa skrifað svipuð bréf til mín og hann.
Með vinsemd Jóna Rúna

Höfundur: Jóna Rúna SÁLRÆN SJÓNARMIÐ

Káfarar og aðrir dónar
(Svar til Stellu undir tvítugu)
Kæra Jóna Rúna! Ég verð að fá álit þitt á vissum hlutum og vona svo innilega að þú svarir mér sem fyrst. Ég er frekar lokuð týpa og ekkert voðalega örugg með mig en samt ekki lífsleið eða neikvæð. Ég er í menntaskólanum og hef reynt að vinna svolítið með skólanum. Það er einmitt það sem ég ætla að segja þér frá.

Ég ásamt mörgum öðrum unglingum er að vinna með skólanum á mjög stórum vinnustað þar sem bæði margir koma og margir vinna og við erum að verða nokkuð pirruð á andrúmsloftinu á þessum vinnustað. Það er mikið klæmst þarna og fólk er að daðra hvert við annað eins og ekkert sé sjálfsagðara. Flest fullorðna fólkið er gift sýnist mér en það breytir engu hvað daður og svoleiðis snertir virðist vera.

Á þessum vinnustað eru allskyns tvíræðnir fimmaura brandarar eru sagðir, þannig að maður er rauður upp í hársrætur mest allan vinnutímann. Það sem mér finnst persónulega óþægilegast og get ekki áttað mig á hvernig ég nákvæmlega á að leysa, er að hér er í vinnu karlmaður á miðjum aldri sem er sífellt að að reyna við okkur ungu stelpurnar og notar bara hvert tækifæri til að káfa á okkur. Fyrst hélt ég að þetta væri bara einhver tilviljun, en þegar þetta káf fór að ágerast og maðurinn jafnvel að sitja fyrir mér og öðrum þá ákvað ég að gera eitthvað í málinu. Þess vegna skrifa ég þér kæra Jóna Rúna.

Ég þori ekki að segja foreldrum mínu frá þessu og veit að þau yrðu brjáluð ef þau vissu þetta. Ég hef tvisvar slegið til mannsins og sagt honum að ég kærði mig ekki um þetta. Hann bara hlær og heldur áfram. Ég vil ekki missa vinnuna og hef spurt hinar stelpurnar hvað langt hann hefur gengið við þær. Þær segja allt það sama og ég.

Hann er sífellt að klæmast við okkur og reynir að troða sé allstaðar þar sem við erum. Helst reynir hann káfið ef við erum einhverstaðar einar. Hann er ógeðslega feitur og ljótur líka og ég held að hann sér örugglega giftur. Viltu gefa mér eitthver ráð kæra Jóna Rúna. Ég enda svo þetta bréf með fyrirfram þakklæti til þín. Þú ert ómissandi finnst mér og fleirum veit ég.
Stella
Kæra Stella! Takk fyrir elskulega uppörvun.Mér þykir þú aldeilis segja fréttir. Auðvitað stytti ég bréfið þitt af ótta við að þú þekktist og vona ég að þér þyki það ekki miður. Vissulega skal ég reyna að benda á einhver þau ráð sem hentug gætu orðið bæði þér og þeim sem verða fórna­lömb þessarar manna sem þú lýsir svo nákvæmlega í bréfi þínu. Það sem káfarar eru að ástunda öllum til ama og þeim sjálfum til skammar, er hreint ekkert einkamál þeirra. Ég svara eins og áður með innsæi mínu, hyggjuviti og notast við eigin reynsluþekkingu eins og alltaf áður í svörum mínum til lesenda. Engin ráð frá mér tengjast hefðbundnum leiðum til umfjöllunar vegna svipaðra hluta.

Rétt er að benda á mikilvægi heilbrigðis­stéttana í málum sem þessum, sem frekar ættu að fá umfjöllun þeirra sem til þess eru menntaðir en ekki fólks eins og mín, þó mögulega megi græða jafnframt á náttúr­legri umfjöllun sem þessari. Við reynum að skoða og sjá hvort ekki má fá í þínum vanda leiðsögn sem notast gæti til að byrjar með.

Kynferðislegskrímsli og dónar
Óhætt er að fullyrða að alls kyns aflögun á hinum ýmsu sviðum sammannlegra samskipta hefur verið dregin upp á yfirborðið meðal annars eins og marg oft hefur gerst hér í Sálrænum Sjónarmiðum. Vissulega er skelfilegt til þess að vita að innan um og saman við heilbrigða skuli vera einstaklingar sem skapa gífurlega hættu, vegna þess að þeir búa yfir afsiðaðri siðferðiskennd sem getur reynst börnum og unglingum ekkert síður en fullorðnu fólki hættuleg og meira en það nefnilega virkilega afdrifarík og skaðleg, vegna t.d. kynferðislegra afbrigðilegheita þessara afbrotamanna.

Ef við íhugum þá ömurlegu valdníðslu sem fylgir með í farteski þessara svokölluðu káfara eða kynferðisskrímsla, er ömurlegt til þess að vita að börnin okkar geti ekki lengur verið óhult hvorki heima hjá sér eins og sifjaspellin sína og heldur ekki á vinnustöðum fyrir mönnum sem manni finnast með framferði sínu hafi sýnt og sannað að ættu að vistast þar sem þeim gæti reynst auðvelt að fá hjálp til að vinna bug á afbrigðilegri kynhegðun sinni fremur en að leika lausum hala óheftir á almannafæri öðrum og saklausum til stór skaða.

Ótti við hefndir eða ofbeldi
Það sem er hvað óhuggulegast er, að í dag er svo komið að fáir einstaklingar en siðferðislega aflagaðir komast eins oft upp með að fela hættulegt framferði sitt sem er ömurlegt, vegna þess að það er sýnilega alls ekki tryggt að fórnarlömb þessarra manna segi frá broti þeirra af ótta annars vegar við hefndir gerandans og mögulegt ofbeldi þeirra og eins er að þau óttast að sínir nánustu bregðist við með einhvers konar offorsi. Þetta er alröng afstaða. Þeir sem telja sig verða fyrir kynferðislegu áreiti eða ofbeldi hvort sem er af hendi sinna nánustu eða ókunnugra eiga umsvifalaust að kæra slíkt til viðkomandi lögreglyfirvalda eða snúa sér til þeirra félagssamtaka sem við slíku kærum og ásöknum bregðast.

Það er engin ástæða til að hylma yfir valdníðslu sem þessa og enginn ástæða heldur til að vorkenna þessum kynferðisafbrotamönnum með því að láta eins og þeir séu ekki skaðlegir umhverfi sínu og þegja yfir brotum þeirra, vegna þess að svona framferði er skaðlegt þeim sem fyrir verða og við vitum ekki hver verður næstur.

Dónalegur vinnustaðamórall
Þú ert að vinna á stórum vinnustað og auðvitað má búast við að þar sé að störfum mislitur sauður. Ef vinnu­móralinn er með þeim hætti að öllum finnst nema ykkur unglingunum eðlilegt að í gangi séu sífeldar umræður um klám faldar á bak við fimmaura brandara, þá er eitthvað mikið bogið við siðferðiskennd þeirra sem þarna vinna. Maður skildi halda að ef fólki er umhugað um að koma á framfæri sem mestri aflögun og almennum dónaskap, þá væri vinnustaður síst fallin til þannig hegðunar.

Yfirmenn á vinnustöðum vita að þannig framferði er ósæmilegt og engin ástæða til að láta eins og það sé jafn sjálfsagt umfjöllunarefni eins og umræður um veðrið og annað álíka saklaust. Yfirmaður sem sættist á að undirmenn hans séu dónarlegir og afsiðaðir eru á mjög röngum siðferðisleiðum, enda má segja sem svo að ef þeir sína ekki gott fordæmi sjálfi og óska beinlínis eftir að slíkt sé ekki ástundað í kaffistofum og á öðrum sameigi­legum vistarverum innan veggja fyrirtækisins, þá ættu þeir yfirmenn að velja sér annað og öllu ábyrgðarminna starf hið snarasta. Dónaskap er engin ástæða til að sætta sig við, hvorki heima eða að heiman.

Komum upp um káfarana krakkkar!
Börn og unglingar sem síðan mega sætta sig við í vinnu að getað ekki um frjáls höfuð strokið vegna ótta við að tilteknir starfsmenn kunni að valda þeim óþægindum með framferði sem gefur til kynna kynferðislegt áreiti ættu umsvifalaust að segja foreldrum sínum hvernig málum er háttað. Svo ég segi:" Hikum ekki við að koma upp um káfarana krakkar og það í hvelli."

Sannleikurinn er nefnilega sá að það er enginn ástæða til að hlífa mönnum sem voga sér að snerta eða áreita unglinga eða börn kynferðislega sem eru að koma út á vinnumarkaðinn í allt öðrum og sem betur fer jákvæðari tilgangi en þeim að láta undan dónaskap eða hindrunum sem þessum og eiga bara alls ekki að taka slíku háttarlagi þegjandi og hljóðalaust.

Þú segist tvisvar hafa slegið til mannsins og það ekki dugað til að honum yrði ljóst að þú frekar en aðrir siðfágaðir óskaðar ekki eftir ósæmilegu framferði viðkomandi og hafðir jafnframt áður varað hann við. Honum ber að sjálfsögu að virða þennan vilja þinn, enda má segja að annað sé brot á hegningarlögum og ætti að vera það alvarlegt mannréttinda- og siðferðisbrot inná vinnustað að viðkomandi ætti umsvifalaust að víkja úr vinnu á meðan á rannsókn máls stendur hafi verið bent á hegðun mannsins, enda svona framferði óæskilegt og afsiðað.

Ef áframhald verður á ósæmilegri hegðun mannsins þrátt fyrir ábendingar þínar er fulla ástæðu til að kæra þennan mann og fylgja því eftir, bæði vegna þína og svo vegna annarra sem kunna að verða á vegi þessa manns núna eða síðar. Það er nefnilega engin ástæða til að efast um að hann ætli sér að ástunda áframhaldandi áreiti sem auðveldlega getur tekið á sig hryllilegar myndir sem ekki er víst að verði ef af yrði svo auðvelt að vinna bug á. Þú átt tafarlaust að láta þessar framkomu getið við sameigilegan yfirmann ykkar og ekki skafa af framferðinu.

Segjum foreldum okkar sannleikann
Hvað varðar það að segja foreldrum þínum frá þessu verð ég aftur að ýtreka við þig að þar sem þú bendir á að mórallinn þarna sé svona ömurlegur, þá held ég að ef þú talaðir sjálf við yfirmann þinn og það bæri ekki árangur, þá þarf að snúa sér annað og þá náttúrlega ekki óeðlilegt heldur fremur jákvætt og reyndar nauðsynlegt að segja foreldrum sínum frá háttarlagi mannsins.

Það gæti farið svo að viðkomandi yfirmaður sæi ekki ástæðu til að bregðast við athugasemdum þínum vegna þess að ef þessi mórall hefur verið álitinn eðlilegur á vinnustaðnum sem hann er alls ekki, þá hvarlar óneitanlega að manni að eitthvað meir en lítið kunni að vera að í huga yfirmanns ykkar beggja.

Aftur á móti ef foreldrar þínir töluðu við hann horfir málið mögulega öðruvísi við þó ekki sé það víst. Þá eru nefnilega komnir í spilið fullorðnir ástvinir þolanda sem vegna ungdóms síns gæti mætt áhugaleysi þess sem við umkvörtuninni tæki, þó ekki geti maður fullyrt slíkt með vissu.
Sjúkleg afsiðun
Þá fer að verða fremur óþægilegt að gera ekkert í þessum afsiðuð og eitthvað sjúku málum. Það er því miður alltof
algengt að á vinnustöðum viðgangist hallærisháttur sá sem tengja má við ótæpilegt daður giftra sem ógiftra. Þú bendir jafnframt á að samræður í kaffihléum og sameigin­legri vinnu sem varla bjóða uppá klámumfjöllun og annan álíka dónaskap séu í gangi daginn út og inn. Ég get ekki séð hvað fólk fær mögulega út úr svoleiðis samræðum, enda óskiljanlegt að slíkt geti verið almennt á stórum vinnustað. Kannski verðaur að taka slíkum ábendingum með þeim fyrirvara að fáir sem eru frakkir dónar og siðblindir að auki yfirskyggi þá sem eru siðfágaðir og láta jafnframt lítið yfir sér og geta þar af leiðandi illa varið sjálfsagðan rétt sinn á þessum vinnustað.

Óafsakanlegar umræður fullorðina um klám
Alla vega er unglingum ekki hollt og reyndar kæra þau sig sjaldnast um samræður við fullorðið fólk sem eru fullar af huglægum sóðaskap og annarri álíka afsiðun. Þú segist vera rauð upp í hársrætur allan daginn sem þýðir einfald­lega að það umfjöllunarefni sem viðgengst þarna á staðnum kemur illa við blygðunarskyn þitt og siðferðiskennd sem er mjög eðlilegt.

Einmitt þess vegna átt þú ásamt hinum krökkunum að mótmæla með öllum tiltækum ráðum svona umfjöllun, ásamt því eins og ég benti þér á áður, að gera alvarlega tilraunir til að benda á að maðurinn sem er að áreita þig sé að brjóta af sér við starfskraft í skjóli þess að enginn hafi hugmynd um framferði hans.

Það á aldrei að hlífa mönnum sem voga sér að beita aðra andlegu sem líkamlegu ofbeldi sem þessu. Því ef um ósæmilegt orðalag er að ræða og líkamlegt káf er í gangi og er viðhaft við okkur án þess að við óskum þess, er að sjálfsögðu verið að beita okkur líkamlegu sem andlegu ofeldi og þannig framferði sættir enginn heilbrigð manneskja sig við hvorki af hendi sinna nánustu eða þeirra sem veljast í vinnu eða vináttubönd við okkur.

Karlmennskufötlun
Það er ekki fráleitt að hugsa sem svo að ef að miðaldra maður fer að áreita ungling sé ekki endilega um að ræða kynferðislega þörf, heldur og ekkert síður drottnunarþörf og að sjálfsögðu kynferðislega fötlun. Viðkomandi gæti verið náttúrlaus eða lélegur rekkjunautur, auk þess að vera dóni og getur verið með þessu viðurstyggilega hætti að reyna að sína fram á að það sé nú eitthvað annað og betra í gangi en í raun er.

Heilbrigður karlmaður sem er öruggur með sig á þessum vettvangi myndi aldrei láta sér detta í hug að ástunda kynferðislegt áreiti við ung­dóminn. Það er eitthvað mjög afbrigðilegt við þá einstaklinga sem geta fengið eitthvað útúr því að áreita eða aflaga aðra með hegðun sem er siðblindukennd og ósanngjörn og það saklaus börn í ofanálag.

Við vitum að erfitt er að koma upp um þessa menn og á því fljóta þeir stundum allt of lengi að feigðarósi, en sem betur fer tekst slíkt oftast á endanum og þá verður viðkomandi að horfast í augu við brot sín og sæta refsingum sem varða við hegningarlög og fer venjulegast í fangelsi um tíma. Ef hægt væri að hjálpa þessum ógæfusömu afbrotamönnum með til þess gerðum læknis­aðgerðum væri það vissulega besti kosturinn jafnframt virkilega hörðum refsiaðgerðum. Það er nefnilega svo að öll brot við börn eru óafsakanleg og við þeim eiga að vera þungar refsingar. Raunar mjög þungar.

Vinnustaðadaður
Hvað varðar það aftur á móti sem þú bendir á að á vinnustað þínu viðgangist ótæpilegt daður milli fullorðinna, auk stöðugra samræðna á nótum klámsins verður að segja eins og er, að sé það tilfellið að um sé að ræða gifta einstaklinga sem eru vitanlega makalausir a.m.k. flestir í vinnunni, er þannig hegðun ósæmileg og vart til eftirbreytni.

Það má segja sem svo, að ef ekki er tekið á slík af yfirmönnum í byrjun, þá geti slíkt snúist upp í óþægilegustu aðstæður sér í lagi fyrir þá sem verða vitni af og eru stundum beinlínis tilneyddir til að sitja undir slíku hegðunarmynstri frátekinna af því að það er látið óáreitt, fyrir utan að þeir verða líka eins og þú oftar en ekki fórnarlöm káfara og annarra álíka dóna.

Það er fátt rétt við daður þeirra sem eru þegar búnir að velja sér lífsförunaut og segja má strangt tiltekið siðferðislega að um sé að ræða framferði sem flokkist í einhverjum skilningi undir svik við maka sinn. Þó ekki sé um beint framhjáhald að ræða, þá miðar hegðun sem þessi nokkuð ákaft í átt til slíkrar niðurstöðu, þó sem betur fer sé til undantekningar á slíku. Það er ekkert skemmtileg tilhugun fyrir maka þess sem ástundar daður að fá upplýsingar um þannig hegðun og framferði sambýlings síns og venjulegast veldur það bæði leiðindum og öðrum álíka vonbrigðum.

Við verðum að getað treyst lífsförunauti okkar við allar aðstæður. Það er lágmarks krafa þess sem gefur annarri manneskju allt það sem dýrmætast er í sjálfum sér. Því hvet ég ykkur unga fólkið sem teljið ykkur hafa verið beitt ósæmilegu framferði af hendi þeirra sem eru fullorðnir, hvort sem þeir eru skyldir ykkur eða óskyldir, að taka ekki upp sömu hegðun og flytja hana yfir til ykkar afkomenda eða bjóða maka ykkar eða lífsförunauti uppá þannig siðleysi og ónærgætni.

Kynlíf og siðfágun
Við sem erum svo heppin að greina á milli þess sem er siðferðislega aflagað og þess sem telst siðfágað eigum að halda með reisn utan um allt það í eigin fasi og framkomu sem er heilbrigt og gott. Það er enginn vandi að togast með þeim sem eru samvistum við okkur alla dag í alls kyns áttir ef við erum ekki staðföst og gætin, auk þess að halda stíft utan um siðferðislega þætti tilveru okkar.
Best er að taka aldrei upp ósiði annarra og hvað varðar allt það sem lítur að kynlífi er þetta að segja. Kynlíf er atferli sem auðveldlega má aflaga eins og víða viðgengst og er það miður.

Aftur á móti er áríðandi að átta sig á að sú tegund kynlífs sem kemur sem afleiðing af einlægum og kærleiksríkum samskiptum tveggja einstaklinga sem elska hvert annað getur verið og er oftast yndislegt og má ekki skrumskælast vegna kæruleysis eða tímabundinnar girndar sem gripið getur besta fólk ef það sjálfviljugt er að ýta undir þannig kenndir innra með sjálfum sér t.d. eins og þú bendir á að er óspart gert á vinnustað þeim sem þú vinnur á.

Við verðum öll að efla með okkur heilbrigða sjón á það göfugasta í mannsálinni, en ekki láta afskræmingu á eðlilegum mannlegum samskiptum verða okkur fjötur um fót.

Eða eins og guðhrædda gellan sagði eitt sinna rétt sí sem svona. "Elskurnar mínar ég kann öll boðorðin og fer um hverja helgi til kirkju, auk þess sem ég gæti að mér í samskiptum við aðra. Enda má segja að ég lifi allra ágætasta lífi og fátt sem freistar mín annað en að vera bara ég sjálf á góðri og gagnlegri forsendu. Siðfágun heillar mig og hana vil ég temja mér. Mér gengur það svona og svona, en held bara áfram að vona að þannig kenndir verði sífellt að koma yfir mig sjálfum mér og öðrum til góðs. Tók nokkur eftir að ég gaf guttanum í horninu auga? Amen?"

Gangi þér elskuleg vel að sjá áfram aflögun þá sem aðrir og siðlausir ætla að neyða uppá þig og Guð verndi þig.
Með vinsemd Jóna Rúna

Höfundur: Jóna Rúna SÁLRÆN SJÓNARMIÐ
Maðurinn minn er hommi
( Svar til Pollu undir þrítugu)
Indæla Jóna Rúna! Vonandi hefur þú pláss fyrir mig og mín óþægilegu áhyggjuefni í blaðinu. Þannig er mál með vexti, að ég hef verið gift sama manninum í sjö ár. Við eigum saman tvö börn. Við vinnum bæði úti og flest gengur vel veraldlega. Það sem er að, er mjög erfitt að koma orðum að. Ég fór að finna fyrir um það bil þrem árum að hann eins og hætti að elska mig eins og mér fannst hann gera áður. Hann er sífellt að gagnrýna mig og virðist eins og ég geti alls ekki gert honum til hæfis.

Svo er það fyrir um það bil hálfu ári að hann kynnist strák sem er einhvers staðar undir tvítugu á ferðalagi erlendis. Síðan þetta gerðist er hann gjörsamlega viðsnúinn. Hann fer oft út og kemur ekki heim á nóttunum. Strákurinn fær að hafa bílinn okkar lon og don. Nú þessi strákur bæði kemur hingað og hringir mjög oft. Mér finnst maðurinn minn algjörlega fráhverfur mér kynferðislega og þannig hefur það verið alveg síðan að þessi strákur kom inní líf hans og gekk þó á ýmsu áður. Hann vanrækir börnin okkar að öllu öðru leiti en því, að hann gefur þeim alls kyns óþarfa. Hann hefur mjög góða vinnu og allar aðstæður til að verða efnaður maður. Um daginn missti ég þolimæðina og bar það uppá hann að hann væri hommi.Ég veit að hann er hommi. Hann trylltist og kom ekki heim í þrjá daga. Við höfum sáralítið talað saman núna síðustu vikurnar. Hvað á ég að gera kæra Jóna Rúna? Ég sé núna að þetta er mjög sennilega raunveruleiki með samkynhneigð hans. Það er svo skrýtið að af og til í gegnum tíðina hef ég fengið einhverjar bakteríur í móðurlíf, en aldrei áttað mig á að það kynni að stafa af því að hann er hommi. Ég sé líka núna að hann hefur örugglega verið með karlmönnum áður í okkar sambúð, vegna þess að stundum hafa eftir þessar útilegur hans byrjað vandræði með kynlífið hjá okkur.

Hann er sjálfur frekar karlmannlegur að sjá, en mamma hans hefur alla tíð stjórnað honum. Hún lætur hann gera flest fyrir sig. Hún hefur líka verið frekar stirð við mig, en aldrei beint dónaleg. Hún er það sem mætti kalla ráðríka manneskju.Heldurðu að vegna þess hvernig þeirra samband er, að hann kannski svona? Hvernig á ég að fá hann til að viðurkenna þetta við mig? Á ég að skilja við hann? Hefur þú trú á að hægt sé að losa hann við samkynhneigðina?

Það sakar kannski ekki að segja þér að hann sækir mjög í peysur og blússur og jafnvel nærföt af mér, ef þannig stendur á. Ég hef bara hingað til horft framhjá þessu. Vonandi getur þú bent mér á eitthvað, ég er svo gjörsamlega að gefast upp. Ég er líka svo áhyggjufull útaf börnunum. Við gætum öll fengið einhverja sjúkdóma. Þetta er líka eitthvað svo afbrigðilegt. Þessi drengur stjórnar bæði honum og okkur má segja. Það getur ekki verið gott fyrir börnin að fylgjast með svona löguðu eða hvað finnst þér?

Takk fyrir, fyrirfram og gangi þér alltaf vel
Polla
Kæra Polla. Ekki er allt sem sýnist í aðstæðum þínum verð ég að segja. Ég held að ég geti ekki annað en tekið undir þá sannfæringu þína um það að maðurinn þinn sé hommi. Allt sem þú segir í bréfinu um samskipti ykkar og hegðun hans segir til um að hann hljót að eiga við þennan vanda að stríða. Ég vil byrja á að benda þér á að kannski væri ekki óvitlaust þrátt fyrir að ég svari þér, að þú fengir jafnframt svar frá einhverjum sem hefur fagþekkingu lífræði- og sálfræðilega og hefur reynslu af svona vanda.
Mín þekking er reynsluþekking og innsæishugsun sem ég bý yfir, ásamt hyggjuviti. Vonandi kemur að einhverju gagni að fá viðmiðun frá mér til viðbótar við aðra og jafnvel gagnlegri og öllu faglegri umfjöllun. Margt smátt gerir flest stórt. Takk fyrir hlýlega kveðju til mín. Rétt er að af gefnu tilefni að benda lesendum á að mitt hlutverk er að veita ,,heilbrigðum handleiðslu", en ekki að leysa vandamál.
Samkynhneigð og hjónabönd
Vissulega er til í dæminu að samkynhneigð uppgötvist í hjónabandi og fátt við því að gera annað en að taka eins skynsamlega á málum og framast er hægt hverju sinni, þó sárt sé og vissulega flókið. Vegna þess hvað samkynhneigð er tiltölulega óþægileg staðreynd að horfast í augu við fyrir þann sem uppgötvar sig þannig á fyrstu stigum þeirrar reynslu,er kannski ekkert skrýtið þó þeir sem eru þannig eigi í fyrstunni ákaflega erfitt með að horfast í augu við hvers konar kynhegðun virðist þeim eðlileg. Það er ekkert sjálfgefið að allir séu gagnkynhneigðir, og býsna mörg frávik frá þeirri staðreynd sýnist manni.

Það að uppgötva, ef viðkomandi hefur haldið sig gagnkyn­hneigðan að hann sé hneigður til kynbræðra sinna eða systra er örugglega óþægileg staðreynd og fljótt á litið sár biti að kyngja. Engin sérstök ástæða er til að ætla að slíkt þurfi alltaf að uppgötvast á fyrstu fullorðins­árum. Enda hefur svo sannarlega komið í ljós að svo er alls ekki.Margur hefur verið svo langt frá slíkum hugmyndum um sjálfs síns hneigðir að það hefur hálf manns ævi liðið áður en viðkomandi hefur áttað sig á hvernig væri að þessu leyti í pottinn búið. Það sanna ótal dæmi.
Fordómar og niðurlæging
Við erum flest mjög flókin og það geta legið ótrúlega djúplægar ástæður til þess að við erum á einhvern hátt fremur ómeðvituð einmitt um tilfinningalega og sálræna þætti sjálfra okkar þegar kemur að úttekt okkar sjálfra á eigin kynhvöt. Það er staðreynd, að það hefur marg oft gerst að í hjónabandi hefur orðið sprenging vegna þess að annar aðilinn hefur kannski eftir margra ára sambúð áttað sig á að hann eða hún er með kynhneigð sem rekja má beint í eigið kyn. Það að uppgötva sig samkynhneigðan eftir að hafa staðið í annarri trú hlýtur að vera mjög sársauka­fullt skyldi maður ætla að minnsta kosti fyrst framan af. Nokkuð sem getur tímabundið fengið fólk til þess að trúa að það sé haldið einhvers konar ónáttúru og af þeim ástæðum beri því að hafna sjálfs sín kynþörfum. Fordómar eru ekki bara staðsettir í hugum gagnkynhneigðar gagnvart samkynhneigðum, heldur jafnframt í hugum þeirra sem reynast þannig. Staðreynd sem er alveg ljós og ekkert síður lífseig, að minnsta kosti þangað til annað viðhorf hefur skapast í huga þess sem uppgötvar sjálfan sig sér á óvart samkynhneigðan.

Kynhneigð og afneitun
Hitt er svo annað mál að hver svo sem kynhneigð okkar er, er hún það sem okkur er eðlilegt og við getum vart að slíku gert. Önnur sjónarmið eru vart réttlætanleg einfaldlega vegna þess að þetta er raunveruleg staðreynd og í sjálfum sér ekkert einkamál þess sem þannig er. Við verðum einfaldlega að horfast hér sem annars staðar í augu við það sem sannara reynist undanbragðalaust. Það er öllum fyrir bestu. Samkynhneigð er ekki óeðli þó sérkennileg sé í hugum margra.

Engin kynhneigð sem er tilkomin og sprottin af hjartans einlægni og er í innsta eðli sínu kærleiksrík, heiðarleg og eðlislæg þeim sem á hana er röng eða afbrigðileg alveg sama þó hún beinist ekki í átt til gagnkynhneigðra heldur kynbræðra eða systra. Öll afneitun okkar á því sem okkur er áskapað og eðlilegt er röng og þar er kynhegðunin engin sérstök undantekning. Aftur á móti er full ástæða til að forðast og hafna kynhneigðum sem eru niðurlægjandi og siðlausar og geta aldrei annað en skaðað þann sem fyrir verður.
Sjálfshöfnun og þunglyndi
Heyrst hefur að fólk hafi gjörsamlega brotnað saman og dottið niður í hörmulegustu geðlægðir sem afleiðing af því að það hefur uppgötvað sig samkynhneigt. Hreinlega fyllst þvílíkri sjálfshöfnunarkennd að það hefur ekki talið sjálft sig eiga nokkurn einasta tilverurétt. Af þessum augljósu ástæðum er full ástæða til að fara varlega, ef við höfum ástæðu til að halda að t.d. maki okkar kunni ómeðvitað að hafa slíka hneigð. Það eru bara ekki allir sem geta tekið slíku sem er ósköp eðlilegt. Hafi slíkt vart hvarflað að viðkomandi, þá eru þetta þeir þættir tilveru okkar sem eru hvað viðkvæmastir og ákaflega vandmeðfarnir satt best að segja sem von er og ættu náttúrlega að meðhöndlast sem slíkir.

Hitt er annað má að enginn sérstök ástæða er til að halda að slíkt sé endir á tilveru þeirra sem fyrir verða, hvort sem er þeirra sem hneigðina eiga eða þeirra sem ósjálfrátt verða fyrir barðinu á afleiðingum slíkrar hneigðar eins og þú kæra Polla óneitanlega ert þegar farin að gera og munt gera sé þetta staðreynd. Nokkuð sem er mjög sennilegt verð ég að segja, eftir að hafa eins og áður sagði skoðað bréf þitt mjög gaumgæfilega.

Hneigð til beggja kynja
Hvort sem manninum þínum er það ljóst eða ekki er samband hans við unga drenginn afar einkennilegt reyndar óvenjulegt og óútskýranlegt, sé því haldið fram af báðum að þar sé ekki um ástarsamband að ræða. Ef pilturinn er með nálægð sinni er bókstaflega farinn að stjórna bæði manninum og ykkur hinum heimilisföstu, þá eru á bak við slíka hegðun faldar ástæður og sennilega tilfinningar sem enginn ástæða er að ætla að séu neitt sérstaklega dularfullar.

Þær eru örugglega þær sem þú telur þær vera. Það er að pilturinn og maðurinn þinn eiga í ástarsambandi saman. Það er því miður staðreynd sem er virkilega viðsjárverð þegar á reynir að fólk getur verið hneigt til beggja kynja á nákvæmlega sama tíma. Hvort tveggja getur verið því eðlilegt þó það sé vissulega sársaukafullt fyrir þá sem fyrir verða og er þá alveg sama hvort heldur um er að ræða einstakling sem er af sama kyni eða einfaldlega gagnkynhneigðan. Það er sennilega mun aðgengilegri raunveruleiki að vera hneigður til annars hvors kynsins en að finna sig getað elskað bæði og notið á sama augnablikinu. Slíkt veldur venjulegast miklu öngþveiti tilfinningalega og sálrænt.

Hvernig skilmálar eru í gangi á milli þeirra getur enginn sagt til um nema þeir tveir. Sé þetta það sem er í gangi, er full ástæða fyrir þig til að endurskoða áðurgert hjúskaparheit við manninn þinn. Hann getur einfaldlega ekki átt í öðru ástarsambandi á meðan hann er bundinn þér. Það er staðreynd siðferðislega. Alveg sama hvort sem um væri að ræða karl eða konu sem hann tengdist með þessum hætti.
Framhjáhöld og smitsjúkdómar
Ef hann er farinn að hverfa heilu og hálfu sólahringana, er hann að gera eitthvað sem krefst skýringa. Eitthvað sem þú átt rétt á að fá sem lífsförunautur hans á hvað sem raular og tautar. Í þessari hegðun kemur fram mikið tillitsleysi meðvitað eða ómeðvitað eins og sé þar sem þér er lífsins ómögulegt að gera manninum þínum til hæfis þrátt fyrir góðan vilja. Þetta er erfitt ástand sem engin sérstök ástæða er til að sætta sig hljóðalaust við það liggur í augum uppi. Það er líka mjög niðurlægjandi fyrir þig að fá svona ástæðulausa og óréttmæta leiðindaframkomu eins og nú er í gangi á milli ykkar hjónanna. Staðreyndin er samt sem áður sú að engin getur mótmælt þessu taugatrekkjandi ástandi höfnunar kröftuglega nema þú sjálf.

Þú talar um að þú hafir í gegnum tíðina fengið sjúkdóma í leg sem er mjög alvarlegt mál fyrir þann sem fyrir verður. Sennilega er mikil hætta á hvers kyns smiti þegar menn halda framhjá maka sínu og skiptir þá ekki máli hvort um er að ræða sama kyn eða hitt einfaldlega. Það eru ýmsar ástæður sem eru óneitanlega staðreyndir sem segja svo til um, að lauslæti veldur venjulega líkum á að hvers kyns veirur og smitsjúkdómar geta borist í þann sem síst skyldi eins og þig í þessu tilviki. Þú telur að það stafi af því að hann sé samkynhneigður. Það þarf ekkert endilega að bóla á meiri líkum á vægum kynsjúkdómum úr þeirri áttinni. Slíkir sjúkdómar eru alveg eins og ekki síður í gangi þar sem um er að ræða gagnkynhneigða.
Lauslæti býður bara uppá svoleiðis vandræði. Kynsjúkdómar eru til staðar í samfélaginu og geta leynst þar sem síst skildi. Það að vera gagnkynhneigður þýðir alls ekki hvað þetta varðar að viðkomandi geti ekki reynst líklegur smitberi sjúkdóma, ef hann ástundar óábyrgt kynlíf og það utan hjónabands.

Samkynhneigðir meðvitaðir um smitleiðir
Hyggileg væri fyrir þig að hvetja manninn þinn til að fara í læknisskoðun, hafir þú nokkurn grun um að hann sé að smita þig af kynsjúkdómum. Þú óttast líka að á ferðinni kunni að vera smit sem verða ekki bætt. Í því sambandi er rétt að benda á að það er full ástæða til að ætla með tilliti til tíðni t.d. HIV-veirunnar, að sá sjúkdómur berist ekkert síður með gagnkynhneigðum, en þeim sem aðra kynhegðun ástunda. HIV-smitaðir eru hreint ekki allir samkynhneigðir. Sjúkdómurinn herjar ekkert síður á gagnkynhneigða það sanna dæmi undangenginna ára augljóslega.

Samkynhneigðir sem hafa viðurkennt fyrir sér og öðrum kynhegðun sína lifa flestir mjög meðvituðu kynlífi sem miðar ekki síst að því að vera fullkomlega áhættulaust. Þeim er fullkunnugt um þær hættur sem geta fylgt óvarkárni í þessum efnum. Mikið upplýsinganet er í gangi í sem miðar að fyrirbyggjandi forvarnarstarfi einmitt fyrir samkynhneigða hvað varðar hættu á HIV-smiti ef óvarlega er farið í mögulegum kynlífssamböndum. Samkynhneigðir eiga sér samtök og þau hafa ekki legið á liði sínu til að koma mikilvægum upplýsingum til almennings um mögulegar smithættur vegna þessa vágests kynlífsins sem alnæmi óneitanlega er og verður en um sinn.
Óábyrgir valda vandræðum og skapa hættur
Aftur á móti er mikil ástæða til að óttast samneyti við óábyrga, sem jafnframt lauslæti stunda kannski kynmök sem fela í sér meiri hættur á smiti t.d. á þessum viðsjár verða sjúkdómi sem HIV vissulega er. Ef ég væri sem þú myndi ég hafa samband við "Samtökin '78 " sem eru þessi áður nefndu samtök homma og lesbía og fá hreinlega leiðsögn hjá þeim sem reynslu hafa af afneitun þeirri sem maðurinn þinn er í. Hann neitar sakagiftum en breytir ekki kynhegðun sinni. Hann sefur mögulega hjá ykkur báðum á sama tíma, þó treglega hafi gengið kynlífið uppá síðkastið á milli ykkar tveggja. Hann virðist ekki sjá að hann getur ekki lifað með ykkur báðum á sama tíma eins og um sjálfsagða og eðlilega hegðun væri að ræða öðruvísi, en valda bæði þér og drengnum erfiðleikum og vanlíðan.

Betra væri úr því sem komið er að hann hreinlega gerði upp við sig hvort kynið hentaði honum betur, vegna þess að með þessu hátterni er hann bæði að skapa sjálfum sér sársauka og þér sem hann þyrfti ekki að gera ef hann notaði skynsemina til að fá botn í þetta viðkvæma og vissulega sérkennilega hegðunarmynstur sitt. Hann verður að velja á milli þín og stráksa. Hegðunarmynstur sem þyrfti ekki að vera svona erfitt fyrir alla ef hann neitaði ekki staðreyndum. Ástand sem alls ekki á að umbera vegna þess að það er bæði heimskulegt og ljótt gagnvart bæði þér, drengnum og svo að maður tali nú ekki um börnin ykkar sem óneitanlega verða vitni af þessari óvarkárni pabba síns sem kynveru.

Stjórnsemi er neikvætt samskiptaform
Þú talar um að mamma hans sé mjög stjórnsöm og stýri lífi ykkar nákvæmlega eins og drengurinn virðist farinn að gera. Hvað kann að liggja á bak við þannig stjórnun er erfitt að geta sér til um. Venjulegast er það ofurást sem er í eðli sínu neikvæð og yfirþyrmandi stýrandi afl sem snýst þegar minnst honum varir uppí afskiptasemi og ótæpilegar kröfur um athygli frá þeim sem er stjórnað oftast án þess að þolandinn langi í þannig samskipti.
Hafi móðir mannsins þíns stjórnað honum harðri hendi þarf það ekki þar með sagt að þýða að hann verði afhuga kvenfólki fyrir bragðið. Stundum hefur því verið haldið fram að ef okkur er stjórnað um og of af því foreldri okkar sem er gagnstætt okkar eigin kyni komi eins og óbeit uppí sálarlífinu sem getur flutt sig yfir á kynhegðunina, þannig að við óskum ekki eftir kynferðislegu samneyti við gagnkynhneigða heldur þvert á móti. Þetta er eins og hver önnur ágiskun enn þá sýnist manni, vegna þess að staðreyndin er að slíkt þarf alls ekki að gerast, jafnvel þó okkur sé í æsku stjórnað harðri hendi af gagnstæðu kyni. Við getum örugglega fundið á næstu áratugum ótal möguleika á líklegum skýringum á hvers vegna sumir eru einfaldlega gagnkyn­hneigðir eða ekki, eða samkynhneigðir eða ekki.
Kynhegðun og örvænting
Það verður sennilega ekki tekið út þrautalaust að finna skynsamlega og raunhæfa lausn á þessu. Alla vega er engin ástæða til að örvænta. Það er nefnilega staðreynd sem er ófrávíkjanleg að það ákveður enginn kynhegðun sína fyrirfram við fæðingu. Hún er langsamlega oftast meðfædd sennilega. Þess vegna læknum við ekki gagnkynhneigða af sinni kynhneigð, fremur en við læknum ekki samkynhneigða af sinni kynhneigð ,einfaldlega vegna þess að kynhneigðir þessar falla ekki undir fötlun eða sjúkdóma, fremur einfaldar staðreyndir þrátt fyrir allt. Þær eru bara.

Mér vitandi hefur ekkert verið sannað nákvæmlega hvað raunverulega hvað veldur endanlegri útrás kynhneigðar fólks, þó ýmsar séu getgáturnar hvað í raun endalega ræður úrslitum um hver verður gagnkynhneigður eða er samkynhneigður eða ekki. Vafalaust eru jafnt líffræðilegar sem sálrænar skýringar til sem kunna að benda til hvað veldur, þó erfitt geti verið að sanna nákvæmlega það rétta. Eitthvað virðist valda því að maðurinn þinn virðist alls ekki kjósa að fara frá þér og þess vegna neitar hann meðal annars að hann sé í kynferðislegu sambandi annars staðar. Slíkt hefði hann trúlega getað gert alveg eins og ekki, ef um hefði verið að ræða samband við konu en ekki mann eins og núna er til staðar. Þessi árátta hans t.d. að klæðast kvenmansfötum virðist benda til þess að eitthvað innra með honum hafi tilhneigingu til að hafna karlmanninum í honum sjálfu. Svo kallaðir klæðskiptingar eru til, en hvort þeir eru hýrir jafnframt er umdeilan­legt virðist vera og sumir eru það alls ekki þrátt fyrir þessa sérstöku þörf.

Traust er hornsteinn hjónabandsins
Þú spyrð hvort þú eigir að skilja við hann. Það liggur í hlutarins eðli að þú getur varla búið með manni sem ætlast til að þú deilir honum með karlmanni. Þú myndir ekki deila honum með konu og þá kemur heldur ekki til greina að gera það með manni. Hjónaband á að byggist uppá trúnaði og trausti sem kjölfestu þess að við getum þrifist saman. Það er ekki hægt að vera í hjónabandi þar sem tryggðabrot viðgengst. Það á enginn að gera slíkt. Ef maki okkar getur ekki sæst á að búa með okkur, án þess að svíkja okkur með því atferli sem tengjast framhjáhaldi þýðir ekki að búa með viðkomandi. Það er ekkert sniðugt eða jákvætt við slíkt. Einhvers staðar verðum við að sitja siðferðismörkin satt best að segja. Best væri að þið gætuð rætt af einlægni um allt það sem aflagað er í sambúðinni og ef það ekki gengur er grundvöllur hjónabandsins endanlega hruninn og þá er ekki til neins að halda því á lífi. Börnin ykkar gætu ef út í það er farið átt ágætt samband við ykkur bæði, þó þið byggjuð ekki saman, en aftur á móti afleitt samband ef verður áfram eins og verið hefur.

Aflagað samskiptamynstur
Samskiptamynstur ykkar allra tilfinningalega er aflagað og það breytist ekki til batnaðar, ef ekkert raunhæft er að gert. Hitt er svo annað mál að það getur enginn gert að kynhegðun þeirri sem honum er ásköpuð í vöggugjöf og er þar samkynhneigð meðtalin. Það sem við getum ráðið við eigum við að leysa, en það sem ekki er á okkar valdi að hafa áhrif á, er engin möguleiki á að við losnum undan. Maðurinn þinn gæti að vísu verið hneigður til beggja kynja eins og áður sagði og þá er það hans hneigðir sem eru þannig. Ef svo er á ég ekki von á að hann geti lagað það.

Aftur á móti gæti svo farið að annað hvort kynið hefði vinninginn og því skyldi það ekki vera gagnstæða kynið. Hann hefur þó búið með þér í sjö ár sem segir þó nokkuð mikið um þín áhrif á tilfinningar hans og það tekur enginn þennan tíma og rífur í burtu. Hann er til staðar í reynslu og áhrif hans koma meðal annars fram í því að börnin ykkar urðu til. Hvað um það,enn og aftur segi ég samkynhneigð verður örugglega ekki læknuð eftir neinum þeim aðferðum sem standa til boða á hinum ýmsu sviðum lækna­vísindanna. Enda er það sennilega staðreynd að ekki er um sjúkdóm að ræða heldur meðfædda hneigð sem verður að teljast heilbrigð fyrir þann sem hana hefur. Hvað sem öllum fordómum og vandlætingu þeirra líður sem telja að gagnkynhneigð sé eitthvað sem allir eiga kost á að lifa með og fyrir. Þannig er alls ekki málum háttað augljóslega eins og flestum er kunnugt um sem kynnt hafa sér þessi mál fordóma og fáviskulaust.
Nýtt og betra andrúmsloft
Þess vegna er ástand það sem ríkir á heimilinu í eðli sínu afbrigðilegt eins og þú telur sjálf, en hún er engan vegin afbrigðileg sú staðreynd að til skuli vera fólk sem dregst að hvert öðru þó samkynja sé. Það þarf því að byggja upp nýtt og betra andrúmsloft einlægni og reyna að koma á samvinnu um vilja til að breyta ástandinu þannig að allir geti vel við unað. Ástand sem viðgengst núna verður að leysa, þó ekki veri lausnin sú að maðurinn geti endilega breytt kynhneigðum sínum.

Hann verður aftur á móti að gera heiðarlega grein fyrir vilja sínum í samskiptum við þig og sitt heimili. Hann getur ekki látið eins og það sé í lagi að tengjast tveim persónum ástarböndum og það á stundum inná sama heimilinu. Þannig framkoma er siðlaus og þar hefur þú svo sannarlega rétt fyrir þér. Vonandi tekst honum ekki síður en þér að finna farsæla lausn á þessum viðkvæmu málum og það sem fyrst. Það er hvort sem er ekkert eðlilegt það ástand ófriðar og sundrungar sem þið óneitanlega búið öll við í dag. Vonandi má íhuga einhverjar lausnir út frá þessum vangaveltum mínum sem koma mættu að gagni. Að lokum vil ég hvetja þig til að leita þér faglegrar hjálpar svo sem sálfræðings eða félagsráðgjafa. Það gæti komið að sérlega miklum notum, jafnframt öðru.

Eða eins og konan með komplexana sagði eitt sinn að gefnu tilefni." Elskurnar mínar ég veit bara ekki hvar ég væri stödd í tilverunni ef ég plantaði mér ekki niður hjá ,,sála" af og til. Hann er með allt á hreinu, en ég náttúrulega allt á óhreinu þangað til búið er með hans hjálp að hreinsa lítillega til. Var einhver að segja að ég væri hreinni? Já ég er það, því ég er rólega að fá botn í mín og minna mál og þökk sé þeim sem svona mál skilja. Amen eftir efninu."
Gangi þér virkilega vel elskuleg, og mundu að öll él birtir upp um síðir. Guð styrki þig og efli til trúar á tilgangsríkt líf þrátt fyrir tímabundna erfiðleika.
Með vinsemd Jóna Rúna

HÖF:JRK

ÁGIRND

Eins og við vitum, þá erum við mörg bæði sérdræg og ágjörn. Auður er afstæður og það er hægt að tala um ytri og innri verðmæti og söfnun þeirra jafnframt.Ef að við sjáum tilgang í auðsöfnun,þá er heppilegt að við leggjum jafn mikið upp úr því að safna innri verðmætum eins og þeim ytri. Ágirnd í hvaða mynd sem er telst löstur og er því hnekkur fyrir manngildi okkar.Verst er þó sú girnd sem liggur í því, að þrá að fá það sem aðrir eiga, þó að við eigum nóg fyrir og svífast einskis til að ná því.Við getum valdi öðrum tjóni, ef við göngum á rétt þeirra og hrifsum gráðug til okkar það sem er þeirra. Þegar við verðum þess áskynja að við göngum of langt í ágirndinni, er ágætt að við endur­skoðum viðhorf okkar til gullsins. Það kostar okkur svipaða vinnu og fyrirhöfn að afla ytri og innri gæða. Innri verðmæti eru ekkert síður mikilvæg en þau ytri og við getum aldrei eignast of mikið af þeim.Haldist þetta tvennt ekki í hendur, þá líður okkur fyrr eða síðar illa. Það er því sorgleg staðreynd, ef dýrkun á gulli gengur of langt.Ekki síst ef hún er á kostnað innri verðmæta­sköpunar. Hyggi­legt er, að við venjum okkur á að íhuga af hverju og til hvers við girnumst meira en við þörfnumst. Best er, að við vinnum sjálf fyrir ávinn­ingum okkar, hvort sem þeir eru andlegir eða verald­legir.Jafnframt er viturlegt að við venjum okkur á að deila með öðrum því sem okkur áskotnast. Maura­púkar og féfíklar eru óáhuga­verðir og frá­hrind­andi.Við sem þannig erum,girnumst venjulega meira en okkur ber.Það er því slæmt og varhugavert, að við séum ágjörn og gróðafíkin. Við getum t.d.ekki keypt það sem er mest virði og það er m.a. góð heilsa, friðkær samskipti og eftir­sóknarvert manngildi. Sérdrægni og auðhyggja er neigjarnt atferli og veldur sökum þess glundroða og ill­indum í samskiptum. Það er siðleysi að ágirnast umfram fé og óþarfa lúxus.Það er óviturlegt af okkur að ýta undir aurasótt og síngirni í eigin fari. Við eigum heldur að örva í hugsun okkar og athöfnum, auðmýkt og lítillæti gagnvart auði og ytri verðmætum. Það er áríð­andi að við gerum okkur fulla grein fyrir kostum og göllum ytri verð­mæta.Ágætt er, að við séum með­vituð um það, að við þurfum að umgangast allan auð hyggilega, jafnframt því sem við þurfum að kunna að deila honum réttlátlega. Græðgi í hvað myndum sem er, er óæskileg og óásættanleg. Höfnum því aura­hyggju og gull­græðgi, en eflum fremur áhuga okkar og löngun í þau verðmæti sem ekki eru hverful og óþörf. Það er þess virði að uppræta og vinna bug á ágirnd og sér­drægni. Það er gott að eiga nóg fyrir sig og sína.Það er á hinn bóginn óviturlegt að safna auði og öðrum verð­mætum, þjóni sú þrá þeim tilgangi,að ýta undir eign ágirnd og mammonsdýrkun.Við verðum ekkert hamingju­samari, þó að við eignumst allt sem hugur okkar þráir og girnist.

Höfundur:
Jóna Rúna
Miðill

Ég er skyggnn og hræðist það.
( Svar til Jóa 16 ára)

Kæra Jóna!
Ég er búin að vera ansi lengi að skrifa þetta bréf. Mér finnst eitthvað svo ömurlegt að þurfa að viðurkenna það, að ég er alveg rosalega óöruggur og feiminn. Ég er elstur af fimm systkinum og hef alltaf þurft að standa mig. Í skólanum og heima. Ég meira segja vaska upp og skúra gólfin.

Málið er bara að ég er ekki svona rosalega klár eins og foreldrar mínir halda. Þau eru mjög upptekin af sér of oftast einhversstaðar úti, þegar ég þarf á þeim að halda. Pabbi er iðnaðarmaður og mamma vinnur í banka. Þau vilja ákveða allt fyrir mig. Mér finnst þau mjög ósanngjörn og tilætlunarsöm við mig. Ég hef þörf fyrir að ráða mér sjálfur.

Vandamál mín eru nokkur. Ég t.d. hef verið skyggn frá því ég var fimm ára. Ég verð svo ofboðslega hræddur, þegar ég kannski sé persónu allt í einu, sem ég veit að er dáin. Þetta dána fólk getur birst hvar sem er jafnvel í skólanum. Mér bregður svo að ég fer alveg í kerfi og félagar mínir vita ekkert hvað er að ske. Ég kannski svitna allur og verð mjög órólegur, auk þess sem mér verður meiriháttar kalt, þegar þetta látna fólk birtist mér alveg á óvart. Stundum finnst mér ég eins og heyra eitthvað, en samt ekki eins og ég heyri með venjulegri heyrn, en ég kalla það að heyra.

Ég get ekki talað um þetta við foreldra mína, þau trúa mér ekki segja bara," láttu ekki eins og asni". Pabbi er öllu verri en mamma, því hann gerir líka grín að þessu og segir: " Stundum hvað segja draugarnir núna? Ég er hreinlega að truflast útaf þessu og langar alls ekki að vera svona. Mér hundleiðist reyndar oftast vegna þess að ég er greinilega öðruvísi einhvern veginn, en félagar mínir. Ég myndi aldrei segja þeim þetta, vegna þess að þeir myndu örugglega halda að ég væri geðveikur eða eitthvað, sem er nokkuð sem hefur svo sem hvarflað að mér sjálfum.

Elsku Jóna! Er eðlilegt að vera skyggn? Hvernig get ég losnað við þetta? Á ég að svara foreldrum mínum fullum hálsi, þegar þau gera grín af þessu? Mér hefur stundum dottið í hug að fara til sálfræðings eða eitthvað. Móðuramma mín er víst rosalega berdreymin, auk þess er hún skyggn og hún skilur mig. Mér bara finnst hún heldur gömul, til að tala við og stundum heldur leiðinleg. Hún skilur ekki annað sem ég þarf að tala um eins og mínar tilfinningar. Viltu vera svo góð að reyna að leiðbeina mér kæra Jóna? Hvernig manngerð heldur þú að ég sé? Heldurðu að ég hafi einhverja möguleika í lífinu. Í hvaða stjörnumerki ert þú? Þú ert ábyggilega í einhverju eldsmerki?
Fyrirfram þakklæti
Þinn einlægur Jói
P.s Vonandi lifirðu sem lengst.

Elskulegi Jói! Takk fyrir bréfið það var meiriháttar að fá svona áhugavert bréf frá strák á besta aldri. Vonandi er eitthvað sem skýrist fyrir þér eftir að ég hef skoðað með innsæi mínu, reynsluþekkingu og hyggjuviti það sem þú óskar svara við. Mundu bara elskan að skrif mín eru hugsuð sem þjónusta við heilbrigða fólk, sem eru að fara í gegnum eðlilegt vesen, sem engin sleppur við í lífinu í einhverjum myndum. Við leysum ekkert, en íhugum leiðir til mögulegra lausna á öllu því sem fellur undir tímabundið viðkvæmt ástand heilbrigðra.
Vandamál aftur á móti leysa þeir sem hafa sérþekkingu, svo sem sálfræðingar, félagsráðgjafar og geðlæknar. Mundu að gleypa ekki svör mín ómelt. Ég er í eldsmerki eins og þú heldur. Er reyndar bogmaður og finnst það meiriháttar eins og sönnum bogmanni sæmir ha ha.

Kröfur og ekki kröfur
Þú talar um að til þín séu gerðar miklar og ósanngjarnar kröfur um að standa þig bæði í skólanum og heima fyrir. Bendir jafnframt á því til áréttingar, að þú sért viðloðandi hin ýmsu húsverk. Í sannleika sagt Jói minn, er það mjög gott mál, vegna þess að karlmenn sem eru ekki liðtækir í heimilisstörfum eru ekki sérlega áhugaverðir í augum okkar stelpnanna. Eins og við vitum hefur vægi kvenna útá vinnumarkaðinum aukist gífurlega á síðustu árum og þær margar af þeim ástæðum horfið úr öskubusku- hlutverki heimilanna, sem var eins og sjálfskipað fyrir þær hér á árum áður.

Það er því ekki spurning um að standa sig á ósanngjarnan hátt, þó við höfum sameiginlega ábyrgð á því sem tengist heimilinu beint eða óbeint. Athugum það líka að það er mjög óeðlilegt, að á sjö manna heimili eins og þínu, ef einungis húsmóðirin jafnvel þó hún væri heimavinnandi sæi um allt það sem viðkemur húsverkum. Hún á líka sinn rétt og hefur auðvitað annars konar þarfir jafnframt þeim sem tengist húsverkum. Eðlilegt er að allir heimilis­fastir deili nokkuð svipaðri ábyrgð inná heimilinu satt best að segja. Halli eitthvað á þig í þessum þörfu efnum, þannig að þinn hlutur sé mun meiri en annarra þá einfaldlega bendir þú hinum á það og neitar að gera það sem er umfram það sem sanngjarnt er.

Gildi náms
Hvað varðar kröfu foreldra um að börn þeirra standi sig sem best í skólakerfinu er þetta að segja. Allur ótæpilegur metnaður fyrir hönd barna okkar hvað varðar einkunnir og nám er heimskulegur. Aftur á móti er miklu eðlilegra, að örva heilbrigðan metnað í huga barna okkar á þeirri forsendu að barnið skilji, að það er að vinna að námi sínu fyrir sig fyrst og fremst, en engan annan raunar.

Við sem viljum vera eitthvað og kjósum ekki að verða undir í lífinu leggjum töluvert á okkur til að gera það mögulegt og þá meðal annars með því að standa okkur í námi. Þess vegna erum við ekki að mennta okkur fyrir foreldra okkar, heldur fyrst og fremst okkur sjálf. Það er alls ekki sanngjarnt af foreldrum að heimta meiri árangur í námi af barni, en það sýnilega er fært um. Svo ef þú gerir öllum stundum þitt besta, ert þú í fullum rétti til að vera sáttur við eigin útkomu, jafnvel þó þeim líki hún ekki. Það er aftur á móti þeirra mál.Við getum aldrei staðið okkur svo öllum líki enda aðalatriði hvers árangurs, að okkur sjálfum falli við hann, en ekki öðrum endilega.
Sjálfstæði er öllum nauðsynlegt
Hvað varðar það að vilja ráða sínum málum sjálfur, þá er það ofureðlilegt og heilbrigt reyndar, að 16 ára strákur óski þess annað væri undarlegt. Ef þú ert tilbúin að taka öllum afleiðinum af athöfnum þínum og verkum sjálfur, ert þú að sjálfsögðu sjálfráður gjörða þinna. Aftur á móti ef þú ætlast til að þau bjargi þér fyrir horn, ef óheppilega tekst til er eðlilegt, að þau vilji hafa hönd í bagga með sem flestum framkvæmdum þínum. Þarna greinum við á milli elskulegur.

Þér finnst þau upptekin af sér og lítið sinna þér nema til að gera kröfur til þín um eitthvað sem þú ert ekki tilbúin til. Um þetta atriði skaltu ræða við þau í einlægni og helst á þeirri forsendu, að þér finnist áhugvert að deila þér og tilfinningum þínum meira með þeim. Þú ert þrátt fyrir augljósa sjálfstæðisþörf enn þá ungur og jafnvel misþroskaður eins og gengur og hefur rétt á að vera það. Það getur því verið mjög gott fyrir þig að vera litli strákurinn þeirra stundum og fá að vera það á þess að gerðar séu með þeirri þörf nokkra kröfur til þín. Þú þarft þá einstaklingsumhyggju sem foreldrar eiga að veita börnum sínum og ætla sér góðan tíma í það meira að segja.
Skyggnigáfa
Dulrænar gáfur okkar eru oftar en ekki tengdar erfðum einhvers konar. Eins og þú bendir á er amma þín dulræn. Oftar en ekki er engu líkara en að barnabörn þeirra, sem hafa sterkar dulargáfur fái þessa erfðaþætti í ríkara mæli, en kannski börn þessa fólks, þó það sé að sjálfsögðu ekki regla. Það verður þó að viðurkennast, að þetta er fremur tilgáta en staðreynd, því ekkert hefur verið rannsakað í þessum efnum mér vitandi, sem færir sönnur á að um einmitt þannig ferli sé að ræða.

Hvað um það þú hefur verið skyggn frá fimm ára aldri og ert það enn. Oftar en ekki er skyggnigáfa mun sterkari hjá sálrænum börnum frá ungbarnaaldri og svona undir sex til átta ára aldurinn. Hún vill svo liggja í dvala fram undir unglingsár og opnast oft á þeim árum mjög sterklega. Við erum eðlilega viðkvæmari og næmari þá vegna fjölþættra hormónabreytinga, en kannski á milli sex og tólf ára.

Eins er iðulega, ef um erfiðar heimilis aðstæður er að ræða, að þessi sérstaka gáfa verður mun meira áberandi en ella. Það er ósköp eðlilegt vegna þess, að ef við erum stanslaust í einhvers konar tilfinningalegri- eða sálarlegri spennu, þá erum við óneitanlega mun næmari og erum þó næm fyrir. Þú ert einmitt á þessum unglingsárum núna og það er því afar skiljanlegt, að þú getir verið næmari sálrænt sé og þá að meðfædd skyggnigáfa sé öllu meira að gera vart við sig.

Aftur á móti á ég bágt með að trú að hún hafi allt í einu láti kræla á sér við fimm ára aldurinn. Sennilegra er, að þegar við erum komin á þann aldur getum við betur greint á milli þessara tveggja raunveruleika, það er að segja þess yfirskilvitlega og þessa sem öllum er opinn. Þú hefur því trúlega alla tíð haft skyggnigáfu, því hún er meðfædd á undantekninga en ekki áunnin, þó sumir virðist halda að svo sé, vegna þess að hún getur verið mismunandi virk eftir aldursskeiði og jafnvel aðstæðum.

Ótti gerir fólk næmara
Ótti við það sem er ekki á valdi okkar að hafa áhrif á er mjög skiljanlegur enda gera sálræn fyrirbrigði sjaldan boð á undan sér þau bara koma. Hvað varðar óttann, þá má benda á það, að hann gerir okkur mun næmari ef eitthvað. Best væri sennilega, að gera sér grein fyrir því að ekkert er að óttast nema óttan sjálfan, því hann er fremur niðurrífandi, en alls ekki uppbyggjandi afl í mannsálinni. Sá sem er sálrænn eins og þú verður að temja sér eins mikið óttaleysi og framast er unnt og hann treystir sér til, vegna þess, að því liggur ein hans sterkasta andlega vörn í óttaleysi. Sterk trú á guðlega vernd er jafnframt nauðsynleg, ekki bara dulrænum einstaklingum líka öllum öðrum. Bænir sem fela í sér ósk um guðlega forsjá eru nauðsynlegar og því hyggilegt að temja sér þannig bænir kvölds og morgna, vegna þess að reynsla þeirra sem það gera er afar jákvæð. Þetta fólk finnur sig mun öruggara en þeir sem ekki ástunda reglulegt bænahald gera að því er virðist. Gott er að biðja um vernd og leiðsögn og temja sér eins kristilegt hugaþel og framast er hægt. Ef þú ert í upplagi þínu jákvæður og velviljaður, auk þess að vera kærleiksríkur þarft þú ekkert slæmt að óttast. Guð mun sjá svo um að þú sér óhultur fyrir öll því sem í eðli sínu er gagnstætt kærleikanum ef þú biður hann að vernda þig og leiðbeina þér.

Með þessum fullyrðingu er ekki verið að heimta fullkomnun af þér eða öðrum sem eru sálrænir. Heldur miklu fremur hvetja þá til vilja til góðrar og heilbrigðrar viðleitni á vegni þess kristilega og kærleiksríka. Sem sagt elsku Jói minn, þú þarft alls ekki að vera hræddur við það sem þú sérð, vegna þess að það er ekkert í þeim áhrifum sem merkjanleg eru í bréfi þínu, sem gefa til kynna að þú bjóðir sjálfur andlega uppá að þér birtist sýn sem er í eðli sínu neikvæð, til þess að slíkt gerðist er hætt við að þú þyrftir að breytast mikið og þá í verri áttir.

Náðargáfur
Hvað varðar kuldann, sem þú finnur er rétt að benda þér á að oftast virðist þeim látnu fylgja eins og raka- eða kuldatilfinning, sem grípur svo þann dulræna rétt á meðan sá látni birtist hvort sem við sjáum hann eða ekki.

Hvað viðkemur hótfyndni föður þíns, þegar þú í einlægni ert að reyna að deila þessum sérstaka veruleika með honum, er þetta að segja: Engin skildi gera lítið úr dulargáfum annarra. það er óviðeigandi og oftast gert í einhvers konar hugsanaleysi eða af vanþekkingu. Pabbi þinn getur ekki upplifað þig eins og þú ert, til þess þyrfti hann að vera eins og þú. Segðu honum í fullustu alvöru, að þú óskir ekki eftir viðbrögðum sem særa þig og veikja trú þín á þá þætti í sjálfum þér, sem tengjast náðargáfum, sem geta bæði orðið þér og öðrum til blessunar, þó síðar verði.Guð útdeilir okkur mismunandi náðargáfum í vöggugjöf og þær ber að virða og rækta hverjar svo sem þær eru.

Reyndu að ræða þessar upplifanir þínar við ömmu þína, þó leiðinleg sé eins og þú segir. Hún skilur þó þennan þátt í þér vegna eigin áþekkra hæfileika. Enginn ástæða er til að ætlast endilega til, að hún skilji annað líka, þó mikilvægt sé fyrir þig. Það gera þá bara aðrir sem þú þekkir eða átt eftir að kynnast. Þarna verður þú elskulegur dálítið að vera sanngjarn og velja vini og trúnaðarsambönd við þína eftir því hvað hver og einn er fær um. Annað væri ósanngjarnt frá þinni hendi. Á milli ömmu þinnar og þín er heil kynslóð og þess vegna ekki hægt að ætlast til fulls skilnings hennar á ungum huga þínum. Aftur á móti eru engin kynslóðabil á milli dulrænna hæfileika fólks, þá geta ungir sem aldnir haft og fundið fyrir þeim á áþekkan máta jafnvel.

Að vera öðruvísi
Vissulega ertu öðruvísi en þeir félagar þínir, sem ekki eru dulrænir og við því er ekkert að gera annað en að muna, að á einhvern hátt eru þeir líka með tilfinningu þess að þeir séu öðruvísi en aðrir. Engin er þegar á allt er litið eins. Við erum hvert og eitt einstök sem betur ver. Aðalatriðið er að þú gerir þér grein fyrir því, að það að vera öðruvísi er kostur, sérílagi, ef við virkjum það sem styrk í persónuleika okkar, en ekki óstyrk.

Hvað varðar það að þú upplifir þig einmanna er það skiljanlegt, vegna þess að það gera allir sem upplifa dulrænar skynjanir. Þeim er erfitt að deila með öðrum og ósálrænum enda endurtekur þannig skynjun sig aldrei eins hvorki hjá okkur sem upplifum þær eða þeim sem reyna að skilja þær og skynja í gegnum okkur. Hætt er við elskulegur að þú yrði fremur fátækur andlega, ef þú misstir þennan sérstaka þátt úr upplagi þínu.

Heilbrigði og óheilbrigði
Það að það skuli hafa hvarflað að þér, að þú værir geðveikur er mjög gott mál, vegna þess að ég veit ekki betur, en það sé mjög augljós heilbrigðisvottur. Sá sem er svo ógæfusamur að vera geðveikur þarf alls ekki að gera sér grein fyrir því að hann sé veikur og heldur ósennilegt að ef hugurinn er óstarfhæfur á réttan hátt, að viðkomandi skilji að eitthvað sé að. Sérfræðingar vita og kunna skil á þeim mismun sem þarna er á. Þeir sem efast um geðheilsu sína eru ekki endilega geðveikir, þó þeir geti átt við einhver sálræn vandamál að stríða tímabundið. Þeir sem aftur á móti eru geðveikir eiga það sannmerkt held ég að finnst þeir vera heilbrigðir, en flestir sem þeir umgangast svo einfalt er þetta að ég held. Þú getur vissulega fengið sálfræðing eða geðlækni til að meta geðheilsu þína og er það bara gott mál ef eitthvað er. Heldur er þó ósennilegt, að slíkur vilji hefði komið fram hjá þér, ef þú værir alvarlega geðskertur.

Hitt er svo annað mál sem vert er að gefa gaum, að sálfræði- eða geðheilbrigðisþjónusta er líka hugsuð fyrir heilbrigða, sem þurfa oft tímabundin stuðning þessara stétta og mjög jákvætt að notfæra sér þessa heppilegu þjónustu í öllum þeim tilvikum, þar sem við finnum ekki leiðir eða skýringar á þeim vanda sem verið er að kljást við eftir atvikum hverju sinni. Einmitt er mjög heilbrigt að óska eftir slíkum stuðningi, ef við finnum okkur þurfa á honum að halda eins og áður sagði.

Manngerð og möguleikar
Við skulum svo að lokum elskan íhuga í gegnum innsæi mitt og brjóstvit eins og þú óskar eftir manngerð þína og hugsanlega möguleika. Þú virðist fremur margþættur, örgeðja og hugmyndaríkur. Sjálfstæðisþörf þín virðist mikil og töluvert mál fyrir þig, ef hún nýtur sín ekki. Þetta þýðir að þú hefur þörf fyrir tilbreytingu og lifandi tengsl við sjálfan þig og aðra.

Feimnin sem þú finnur oft fyrir á sér trúlega fremur rætur í óöryggi og þekkingarskorti á sjálfs þíns ágæti, heldur en að hún sé eðlislæg því er hún trúlega áunnin. Spennandi og flóknar aðstæður freista þín sennilega meira, en öll lognmolla og deyfð. Þú reiðist sennilega illa þegar það gerist og trúlega átt erfitt með að kyngja hvers kyns óréttlæti. Þú virðist framtaksamur og fylgin þér í þeim málum sem varða áhugasvið þín.

Sennilega ertu að eðlisfari frekar duglegur og útsjónasamur. Tilfinningar þínar virðast einfaldar en sterkar. Þetta gæti vísað til þess, að þegar að ástinni kemur verðir þú að flýta þér hægt, vegna þess að vonbrigði tengd ástarmálum gætu reynst þér erfiðari en önnur. Hugur þinn stendur mjög líklega til þjóðþrifamála, sem meðal annars gæti tengst ákveðnu frumkvæði þínu í leit að lausnum þeirra mála, sem vara heill hins almenna borgara. Þú átt trúlega eftir að eiga hvað þetta snertir meiriháttar góðan kafla í lífsgöngu þinni á milli fertugt og fimmtugt.

Eftir þann tíma gætu ný og breyt viðhorf átt hug þinn allan og þau sennilega verða tengd menningu og jafnvel listum og þá auðvitað tengd fyrri vilja til framkvæmda. Sennilega átt þú eftir að skrifa bókmenntaverk einhvers konar um eða eftir fimmtugt.

Hæfileika þínir eru augljósir og liggja framar öðru á huglægum sviðum virðist vera og þess vegna hyggilegt að mennta sig og leggja drög að heppilegri nýtingu eðlisþátta þinna. Eins og þú sérð þá er lítið fjallað um dulræna þætti þína í þessari umsög og kannski ekkert skrýtið, því þó þeir séu augljósir, er sennilegra að þú noti þá í mjög hagkvæmum skilningi fyrir þig og heildina. Verður semsagt ekki á neinu sérstöku andlegu flugi fyrr en þá seinni part ævinnar og er það bara gott mál, því þú gagnast sennilega sjálfum þér og öðrum best þannig.

það er mikill kostur að vera næmur, þegar kemur að fram­kvæmdum ýmis konar, sem krefjast skynsamlegra og skjótra úrlausna. Þess vegna er nokkuð víst að dulargáfur þína verða styrkur fyrir þig í lífinu, þar sem þeirra er þörf, án þess að trufla líf þitt eins og núna.

Þú þarf ekki að vera hræddur við þessa skyggnigáfu, því látið fólk þarf ekki að vera hættulegt fólk, þó vafalaust sé til óþroskað og erfitt fólk beggja megin grafar. Þú manst bara elskulegur, að við drögum báðu megin heimana þá einstaklinga að okkur, sem eru á einhvern hátt í samræmi við hugsunarhátt okkar. Sért þú í eðli þínu jákvæður, er ekkert að óttast, þó þú sjáir einn og einn draug eins og sumir kalla látna. Sjálf trúi ég ekki að draugar séu til.

Eða eins og gúrúinn frægi sem var með þá látnu alveg á hreinu sagði eitt sinn að alvarlega gefnu tilefni." Elskurnar mínar ef við ættum val í þessu ágæta lífi um hvort hentugra væri að umgangast látna eða lifendur, er enginn spurning um að ég kann betur við þann frið og ró sem látnum oftast fylgir. Eins fylgir þeim kærleikur til þeirra sem lifa og þess vegna er nærvera þeirra þægileg tilhugsun fyrir mig. Hitt er svo annað mál að í ríki Guðs er þeirra heimur og þar eru þeir, en ekki niður við jörðina nema í undantekningar tilvikum, sem oftast er einhver andleg skýring á. Þess vegna eru lifendur þeir sem við höfum að sjálfsögðu mest samskipti við, hvort sem okkur líkar betur eða verr og þannig á það að sjálfsögðu að vera."

Guð styrki þig og hughreysti á öllum þeim stundum, sem þú mögulega kannt að finna þig óöruggan.

Með vinsemd
Jóna Rúna

Höfundur:
Jóna Rúna
Miðill

Brennivínstengd offita
Kæra Jóna Rúna!
Ég vil eiginlega byrja á að þakka þér fyrir allt gott og gagnlegt hér efni. Þau mál sem ég vil bera undir þig, eru kannski ekki stórmál, en alla vega frekar óþægileg fyrir mig. Ég er undir sautján ára og alltof feitur, þannig að það veldur mér leiðindum. Ég hef breyst að þessu leiti til hins verra á síðustu tveim árunum.
Flestir strákar á mínum aldri eru komnir með kærustu, en ég hef greinilega enga möguleika á slíku. Stelpunum finnst ég eins og mér sjálfum ég alltof mikill hlunkur, til að ég freisti þeirra greinilega, þó hef ég reynt að vekja athygli á mér. Ég er sagður frekar fyndinn og léttur í skapi. Áður var ég frekar mjór ef eitthvað var. Mér leiðast allar íþróttir og þykir mjög gott að borða. Sælgæti af ýmsum gerðum á líka vel við mig.

Ég veit ekki hvort það segir þér nokkuð, en einmitt fyrir rúmum tveim árum skildu foreldrar mín eftir mjög mikla erfiðleika í sambúð meðal annars vegna drykkjuskapar beggja á tímabili. Pabbi er hættur núna. Mamma á og átti við áfengisvandmál að stríða og við búum saman eftir að pabbi fór, ásamt þrem systkinum mínum sem eru yngri en ég. Ég hef mjög miklar áhyggjur af henni og við rífumst mikið. Henni finnst ég of afskiptasamur og gagnrýnir mig stöðugt, ef ekki fyrir þetta, þá hitt. Hún vinnur alltaf, en drekkur svo þegar hún kemur heim á kvöldin og um helgar líka. Það má segja að hún og flaskan búi í svefnherberginu á þessum stundum, saman í sátt og samlyndi, ef enginn truflar þær.

Ég þoli ekki að sjá hana eyðileggja sig svona og sjálfur hef ég aldrei smakkað vín og reyki ekki heldur. Þá má segja að ég verði að sjá um yngri systkini mín og hana líka. Mig langar að í raun og veru ekki að lifa, en líður þó betur ef ég bara borða og borða reyndar sama hvað það er liggur við. Mér finnst núna að ég sé bæði feitur og ljótur og engum að gagni. Kæra Jóna Rúna viltu vera svo góða að leiðbeina mér og kannski segja mér það sem þú skynjar og finnur sem þín skyggnu augu kannski sjá. en ekki ég í augnablikinu.
Með fyrirfram þakklæti
Villi
Elskulegi Villi! Kærar þakkir fyrir einlægt og skynsamlegt bréf, auk hvatningar til mín. Þú ert svei mér þá allur í steik og kannski ekkert skrýtið, þó ekki væri nema vegna heimilisaðstæðna. Eins og þú sérð hef ég vísvitandi breytt bréfinu þínu þannig, að útilokað er að rekja slóð þess til þín að mínu mati. Eins og þú að aðrir lesendur vitið eru sérfræðingar í heilbrigðiskerfinu, þeir einstaklingar sem eiga að fjalla um og meðhöndla vandamál þeirra sem eru sjúkir. Mitt hlutverk er fremur að styðja þá, sem sýnilega eru heilbrigðir og eru að fara í gegnum eðlilega og tímabundna erfiðleika hins venjulega lífs.

Ég nota eins og áður innsæi mitt reynsluþekkingu og hyggjuvit til leiðsagnar og mögulegra ábendinga, en í mínu hugskoti hvílir engin hefðbundin fagþekking, sem líkleg er til að leysa nokkurs manns vanda. Allt sem fjallað er um hér er hugsað fyrst og fremst sem viðmiðun og möguleg huggun fyrir heilbrigt fólk, en engar patentlausnir fáanlegar af neinu tagi.
Ég vil benda á sérstaklega þín vegna og ekki síður vegna þeirra ótal mörgu sem líða stórlega af svipuðum ástæðum og þú, að hyggilegt er þegar vandi sem þessi er okkur ofviða, að snúa sér t.d. í upplýsingaskini til að byrja með til skrifstofu SÁÁ samtakanna í Síðumúla 3-5 í Reykjavík og afla sér allra þeirra gagna og upplýsinga um mögulegan stuðning fyrir þig og aðra sem hægt er að fá þar, vegna þess vanda sem vímuefnum ýmis konar fylgir og mögulegum afleiðingum þeirra fyrir þá, sem fyrir afleiðingum þeirra verða og ánetjast hafa eða eru þolendur neytenda þessarar váar. Starfsfólk þessara ágætu samtaka geta örugglega opnað augu okkar fyrir margþættum möguleikum hina ýmsu félagssamtaka og meðferðarleiða, sem standa fólki opnar til stuðnings, sem er að kljást við annað hvort áfengissýki sína eða sinna og hörmulegar afleiðingar þessarar váar á allt heilbrigt og stöðugt heimilislíf.

Reyndu því til að byrja með jafnframt að kanna þessa áður sögðu möguleika, með því að hringja í símanúmer það sem SÁÁ gefa upp og er á skrifstofu þeirra. Spurðu sérstaklega um FBA, sem eru samtök kvenna og karla, sem öll eiga það sameigin­legt, að hafa fæðst eða alist upp við aðstæður, þar sem vímuefnaneysla var vandmál og er jafnvel enn fyrir hendi á heimilum þeirra. Eins er hyggilegt að nota sér stuðning AA samtakanna og einnig AL-Anon. Eitthvað af þessu ættir þú hiklaust að notfæra þér elsku drengurinn minn og það sem allra fyrst.


Sambúðarslit erfið börnum
Eins og greinilega kemur fram í bréfi þínu, eru þeir erfiðleikar sem þú átt við að etja í dag, sennilega meðal annars afleiðingar af þeim sambúðarörðuleikum sem foreldrar þínir áttu í fyrir skilnað og trúlega tengdum áfengi í einhverju mæli. Eins er að eftir lifir og eimir duglega af þeim vanda í móður þinni elskulegri, sem ekki virðist hafa gert sín mál upp þrátt fyrir viðskilnað frá föður þínum. Hitt er svo augljós staðreynd og þekktur sannleikur, að skilnaðarbörn þurfa að fara í gegnum miklar sviptingar í sínu daglega lífi, svo sem umhverfis­breytingar, alls kyns aðstöðubreytingar og annað það sem upplausn heimila alltaf fylgir, þó ekkert fyrirfinnist brennivínið í fjölskyldumynstrinu. Það þarf ekki satt best að segja ekki endilega til, svo að erfiðleikar skapist vegna þess arna.

Ásamt áður sögðu, eru þær innri þrautir alls kyns áhyggna, vonbrigða, vanræktra tilfinninga og almennum ótta við höfnun af hendi annars hvors foreldris, ef ekki beggja, það tilfinningaflæði sem kvelur svo kölluð skilnaðarbörn ekki síst.

Rétt er að hafa í huga, að þær áhyggjur barns sem skapast geta í huga þess, vegna t.d. þess foreldrisins sem hverfur af heimilinu og þá aðallega óttablandin umhugsun um, að því líði ekki bara ekki nógu vel kannski eru mjög algengar og kannski eðlilegar ef dýpra er kafað. Í sjálfum sér er ekkert óeðlilegt við hræringar í barnssálinni af þessum toga á stundum skilnaðar, þó óeðlilegt og óréttlætanlegt sé með öllu að foreldrar þessara barna, vegna eigin sálarkreppu taka ekki eftir eða átta sig ekki á vanda blessaðra barnanna.
Það er því ekkert skrýtið þó í þjóðfélagi, þar sem skilnaðir eru eins tíðir og hér á okkar ágæta landi, séu börn sem eru lífsleið og örvæntingarfull vegna meðal annars ómeðvitaðrar andlegrar vanrækslu foreldra sinna. Eins og við vitum getur þannig sálarástand barns jafnframt þrifist innra með því, þó það hafi ekki kynnst andlegum kvölum skilnaðar og búi með báða foreldra sína við nef sér öllum stundum.

Umframskammtar ástar og athygli mikilvægir
Skilnaðarbörn þurfa umframskammta af ást og athygli og ekki af ástæðulausu, vegna þess að það er svo mikil og margþætt reynsla sem þeim er ætlað að takast á við og vinna úr, þó lítil séu og óþroskuð, þegar skilnaður foreldra fer fram.

Unglingur eins og þú er ekki feitur og ljótur eins og þú heldur fyrir alls kyns raðir af tilviljunum þvert á móti. Raunveruleikinn sem betur fer segir oftast annað. Oftast er bara elskan um að ræða rangt sjálfsmat barna í þinni stöðu, á sjálfs síns ágæti og útliti.

Þessi óhamingjusömu og illa þjáðu börn, eru iðulega með kolvitlaust og alvarlega skert sjálfsmat og útlitsímynd, sem er ofureðlilegt miðað við erfiðleika þá, sem þeim er ætlað að horfast í augu við og jafnvel yfirvinna. Flestum þeirra finnst því miður að þau séu óalandi og með öllu óferjandi, nema að þeim sé einfaldlega bent á að svo sé ekki. Vandi þeirra og sjálfsóánægja sé einungis partur ömurlegs ytra sem innra ástands.
Ef við íhugum stöðu þína í mynstri því sem viðgengst heima hjá þér, er margt og miður sorglegt við hana að athuga og það alvarlegt.

Þú ert t.d. bara unglingsstrákur með viðkvæma sál og særanlegt hjarta. Hvernig í ósköpunum átt þú, að kljást á sama tíma, án þess að eitthvað láti undan, við ótæpilega áfengisneyslu þeirra sem eiga bera ábyrgð á þér, en þú ekki þeim og þær skyldur sem þjóðfélagið reiknar þér að auki, svo sem skólann. Nú eins og flestir vita sem vilja það, eru yfirleitt allir unglingar sem lenda mislengi þó í sálarkreppu útaf furðulegustu hlutum og eru viðkvæmnis­leg viðhorf til sjálfs síns ofarlega á blaði í þeim kreppum og oft tengd hormónabreytingum ýmis konar og þeim augljósu þrautum sem fylgja því að vera hvorki barn eða fullorðin manneskja.

Börn og unglingar eiga sinn rétt
Nokkuð sem má að skaðlausu starla við, vegna þess að stundum er það nú svo, að við foreldrarnir krefjum ykkur ýmsist um þroska þess fullorðna og þá sér í lagi ef ykkur elskunum verður eitthvað á að okkar mati á. Hins vegar, ef við viljum leiðbeina ykkur eða umvanda við blessuð börnin, þá eruð þið skyndilega kannski á sama augnabliki orðin átta ára aftur og framkoma okkar fullorðinna í samræmi við það við ykkur, sem er vissulega fúlt.
Það er því verulegur vandi, að vera unglingur yfirleitt og ekki síst vegna mismunandi viðhorfa fullorðinna til ykkar og þá á þeim nótum eins og áðan var bent á.

Af þessum ástæðum, er ágætt fyrir ungling að átta sig á rétti sínum og reyna sjálfur að jafna þetta óréttlæti með t.d. ábendingum til fullorðinna um, að sá sem er á mörkum barns og fullorðins, þarf sérstaka meðhöndlun andlega og kröfur um fullkomnun koma alls ekki til greina í því sambandi þó þið fengin vilduð enda asnalegt einu sinni að nefna slíkt við ungling einfaldlega vegna þess, að það er enginn fullkominn ekki einu sinni fullorðið fólk.

Málið er nefnilega, að við sem fullorðin erum, getum átt það til að vera býsna barnaleg stundum, eins og t.d. kemur fyllilega í ljós hjá öllum þeim skara fullorðinna, sem ekki hikar við að skapa misgengi í höfðinu á sér með ótæpilegri drykkju áfengis. Sömu einstaklingar láta jafnframt líta út, eins og þeir séu slævir og dómgreindarlausir einhverjar þær fyrirmyndir ungs fólks, sem ástæða sé að taka mark á. Nei takk fyrir. Sá einn getur verið holl og góð fyrirmynd, sem gerir eins vel við barnið sitt hverju sinni og hann hefur vit til og það gerir ekki foreldri sem drekkur frá sér ráð og rænu. Þeir skapa því miður börnum sínum bæði sársauka og vonbrigði, sem erfitt getur verið að vinna bug á, þó reynt sé síðar með tiltækum ráðum þess, sem kann að iðrast hegðunar sinnar og framferðis við afkvæmi sitt.

Vanrækslubrot áfengissjúkra foreldra
Áfengissjúkt foreldri íþyngir afkvæmum sínum á mjög raunarlegan máta endalaust, eins og áður sagði og oft þannig að viðkomandi barn stórlíður fyrir afleiðingar heimskulegra hegðunar áfengissjúks foreldris langt fram eftir ævi sinni, jafnvel þó viðkomandi nýti sér góða hjálp þeirra félagssamtaka, sem sérhæfa sig í að laga og bæta það, sem bætt verður, vegna alvarlegra vanrækslubrota þeirra sem ofurseldir eru áfengi við börnin sín.

Vissulega er áfengissýki sjúkdómur en þó einn fárra sjúkdóma sem fullkomlega er hægt að halda blundandi, ef viðkomandi sjúklingur kýs og hefur hugrekki til að takast af karlmennsku á við sjúkdóm sinn, með hinum ýmsu meðferðarmeðulum og til þess gerðum aðferðum og tækifærum sem bjóðast þeim áfengissjúka og eru aldeilis ekki svo fá, þó ekki sé grannt skoða í heilbrigðisþjónustu íslendinga. Á þessu sérstaka sviði mögulegrar viðreisnar og vætanlegs viðskilnaðar við vímuefni, stöndum við virkilega styrkum fótum miðað við aðrar og stærri þjóðir, þrátt fyrir allt.

Við skulum líka átta okkur á þeim einfalda sannleik, að foreldrar barna, eru og verða alltaf ákveðnar og óumdeilanlegar fyrirmyndir barna sinna hvort sem þeir ætla eða ekki. Börn alkóhólista fá sjaldnast þá ástúð og einstaklingsumhyggju, sem þau þurfa og eiga rétt á.

Eins er, að ýmist hvílir á þeim alltof mikil ábyrgð annars vegar eða óhófleg eftirgjöf hins vegar, af ýmsu tagi. Þetta eru aðstæður sem barnið elst upp við og er beinlínis neytt til að takast á við, hvort sem því líkar betur eða verr. Það, vegna heimilissýkingar að auki, kemst jafnframt upp með að nota sér eitt og annað miður hentugt, til að lifa af erfiðar aðstæðurnar og verður oft vegna neyðar sinnar bæði misþroskað og óþarflega slægt. Þessi slægð sem vill verða viðloðandi einstaklinga, sem alast upp í þessu hörmulega andrúmslofti örvæntingar og spennu og ómeðvitað styrkir þau, þó umdeilanleg sé í aðstæðum, þar sem allt getur gerst og fátt sem blessuð börnin geta svo auðveldlega komið í veg fyrir.

Það liggur því í hlutarins eðli að þessi börn vilja verða óþarflega þroskuð á óheppilegum sviðum alltof snemma, sem getur háð þeim sem fullorðnum einstaklingur, fyrir utan það að þau festast flest svo kirfilega í þessu sjúka mynstri alkahólismans, að þau geta illa komist frá því, þó fullorðin verði og þau verði ekki sjálf neytendur og hana nú.

Offita áfengistengdra barna
Það er afar sjaldgæft að fólk ástundi ótæpilega drykkju, nema gefa sér einhverja þá ástæðu innri eða ytri vandræða, sem það telur réttlæta það að fara deyft með þessum átakanlega hætti í gegnum sitt daglega líf. Vissulega verður að segjast eins og er, að móðir sem drekkur áfengi í öllum sínum frítímum vanrækir gróflega skyldur sínar bæði við sig og börn sín og er alls ekki fær um að meta hvaða skaða hún veldur afkvæmum sínum. hálfdeyfð frá raunveruleikanum, á einhverum því óraunsæis­­flugi, sem óhófs drykkju alltaf fylgir.

Þegar foreldrar okkar skilja veldur það okkur börnunum oftast miklum áhyggjum eins og áður hefur verið bent á og við erum ekki síst í vandaræðum með tilfinningar okkar og sálarlíf. Í þínu tilviki kemur sú vanlíðan fram í óhófi í matarvenjum, sem draga þann leiða dilk á eftir sér að þú verður óþarflega íturvaxinn eða feitur eins og þú bendir svo hryggur á.

Það má því með sanni segja elskan mín að þú ert á þínu fyllieríi líka, án þess að átta þig beinlínis á því. Vegna þess að þér er hitt kynið hugleikið og telur möguleika þína fremur hæpna í þeim ágætu málum vegna aukakílóa, vill ég sem kona með gott auga fyrir hinu kyninu, benda þér á að feitir strákar eru ekki síður kynþokkafullir, en þeir mjóslegnu. Ef eitthvað er finnst okkur sumum þeir þéttu í við meira spennandi og þar hefur þú það.

Hitt er svo annað mál og ekki síður athugandi að auðveld­lega má stjórna matarvenjum sínum, ef við kjósum og treystum okkur til. Eins og þér líður í dag, er kannski erfitt fyrir þig að leysa þyngdarvandann, jafnframt öðrum og áreynslu meiri verkefnum. Það sem þú telst elsta barn alkóhólista ert í miklum vanda og verður að fá viðeigandi hjálp, ekki seinna en núna.

Þú kemur ekki sjálfur í veg fyrir drykkju móður þinnar, það gerir hún sjálf. Þér er því nauðsynlegt að leita þér hjálpar og stuðnings faglærðra og einmitt þeirra, sem sérstaklega hafa sérhæft sig í öllum hugsanlegum afleiðingum þessa vanda á barnsálina.

Eins og þú sérð elskan, þá er í sjálfum sér ekkert óeðlilegt við aukafitu augnabliksins, nema það að hún fer í taugarnar á þér og það er allt eðlilegt líka. Allur vandi þinn er svo innilega tengdur innbyrðis og þess vegna ekkert skrýtið, þó hann taki á sig undarlegurtu og örðugustu myndir fljótt á litið.

Hlutverk þitt er rangt
Þú ert sennilega mjög plagaður af innilokaðri reiði og vonbrigðum, vegna ástands bæði móður þinnar og heimilisins yfirleitt. Nokkuð sem þú ert skikkaður til að taka þátt í, þó það sé þér ógeðfellt. Vafalaust reynir þú útí frá að leyna þessum ömurleika undir drep og þá aðallega vegna þessa, að auðvelt er að skammast sín fyrir það, að allt sé brjálað heima, vegna þess að mamma er kannski blindfull. Þú ert líka baramafullur af sektarkennd, án þess að gera þér beinlínis grein fyrir af hverju. Þannig tilfinning er óþægileg og bein afleiðing ástand, sem er alls ekki á þínu valdi að leysa, þó feginn vildir.

Mamma þín á þar miklu meiri möguleika, með því einfald­lega að horfast í augu við sjúkdóm sinn og leita sér viðeigandi hjálpar. Hætt er við líka, að þú sér í þó nokkurri sjálfútskúfun og leggir þig fram við að þóknast öðrum á skökkum stöðum og þá ekki síst þeim sem eru utan heimilis, svo sem skólafélögum og jafnvel vinum og kennurum líka. Eins og líf þitt er í dag fer nánast allt þrek þitt í að reyna að hjálpa systkinum þínum og mömmu hvað sem raular og tautar.

Sektarkennd og rangt sjálfsmat
Allt náttúrlega á kostnað þinna eigin tilfinninga og tækifæra um annað og betra hlutskipti þér til handa. Það er líka hægt að gefa sér það, að þegar þið mamma þín rífist og hún jafnvel í framhaldi af því lokar sig af með flöskuna, fyllist þú óbærilegri sektarkennd og kennir þér um hvernig drykkju hennar er háttað í þetta skiptið og jafnvel oftar. Nokkuð sem er afar algegnt hjá börnum áfengissjúkra.

Allar þínar þrár og langanir eru sennilega gróflega vanræktar, vegna of mikillar ábyrgðar þinnar á öðrum heima. Sennilega gerir þú sáralítinn greinamun á hinum ýmsu tilfinningu þínu og af þeim ástæðum er í sjálfu sér ekkert hentugt, að þú flýtir þér að mynda tilfinninga­tengsl við hitt kynið. Vart er hægt að ætlast til eftir að hafa búið við svona heimilisaðstæður, að þér sé auðvelt að gera greinamun á t.d. væntumþykju og svo aftur vorkunnsemi.

Af þessum ásstæðum gæti farið svo, ef þú færð ekki sálfræðihjálp, að sú manneskja sem kæmi í fang þér ætti svipaðan eða jafnvel verri bakgrunn og þá sennilega einmitt brennivínstengdan. Það er engu líkar. en við finnum hvert annað jafnvel án orða. Við kynnumst þessu sérstaka atferli og áhrifum þess öðru meira og erum því eins og seglar á þá sem það þekkja líka og hafa upplifað það svipað. Vegna þess að þér finnst þú sennilega þurfa að vakta mömmu þína og heimilið, ert þú ekki eins félagsleghæfur og þú sem ungur strákur ættir að vera og af þeim ástæðum einangraðri en jafnaldrar þínir. Ofát er því ein af þeim leiðum sem við veljum, þegar aðstæður okkar eru okkur ofraun og við finnum okkur ein og aftengd öðrum.
Björgunar- og píslavottshlutverk
Ef þú elskulegur vilt ekki í framtíð þinni festast í einhvers konar eftirlitshlutverki eða björgunarstörfum andlega, fyrir þá sem ekki geta bjargað sér sjálfir að þína ágæta mati, er eins gott að gera sér grein fyrir því að öll stjórnun fólks hvert á öðru er röng og viðgengst einungis, þar sem um er að ræða skort á ábyrgð á sjálfs síns persónu á einhvern máta hjá viðkomandi.

Þeir sem neita að taka ábyrgð á eigin persónu, eru oftast nokkuð sjálfmiðaðir og fjarrænir einstaklingar, sem auðveldlega geta verið bæði þunglyndir og fyrirhyggju­lausir og af þeim ástæðum skapað þeir bæði miklar raunir og glundroða í lífi þeirra sem gerast píslavottar í þannig samskiptum manna á milli. Þú verður því elskulegur að komast úr þessu fórnarlambshlutverki í annað og öllu nærtækara hlutverk gagnvert eigin persónu. Þú finnur þig lífsleiðan, sem er ósköp eðlilegt miðað við ástandið heima. Hver nærir þig? Enginn sýnist mér og ef þú svo gerir það ekki sjálfur, þá hrinur sjálfímynd þín smátt og smátt og sjálfvirðingin dvín þannig, að þér finnst þú þriðja flokks vera, sem engan tilverurétt á. Þannig afstað gagnvart sjálfum okkur má ekki viðgangs, því þá fyllumst við óbærilegum lífsleiða og flótti frá raunveruleikanum verður óumflýjanlegur.

Það að deyja breytir engu, vegna þess að eins og ég hef sagt áður, er allt sem bendir til að við lifum líkamsdauðann og þá nákvæmlega eins, huglægt og við förum héðan. Hvað vit er í því að skapa sér þannig heimkomu í ríki Guðs? Við eigum ekki að velja þá leið að gefast upp á lífinu til breyta með kannski röngum aðferðum aðstæðum okkar og sitja samt áfram uppi með öll vandamálin.

Mál sem verður að leysa hér og nú og helst áður en við deyjum. Lífið er til að þroskast af því og partur af þroskaferli einstaklingsins er mótlæti ýmis konar. Þitt andstreymi er erfitt, en alls ekki óyfirsíganlegt með Guðs hjálp og góðra manna, auk þíns eigin vilja, til að leita þér skynsamlegrar hjálpar.

Eða eins og grútspældi strákurinn sagði einu sinni við félaga sína, þegar þeir voru að kvarta yfir peninga­leysi, en langaði svo á fyllerí, enda drengur bráðskarpur og aðlaðandi eða þannig: "Elskurnar mínar, er ekki nóg vesenið samt í veröldinni, þó maður sé ekki að auka það með því að drekka frá sér ráð og rænu. Væri ekki nær að virkja þá vaxtarbrodda heilbrigðs lífs sem meðal annars fellst í því að byrja aldrei að opna brennivínsflösku, vitandi að það veldur flestum vanda á einhvern hátt fyrr eða síðar, þó fátt bendi til slíks í byrjun. Heilbrigðir og hamingjugjafar lífsins, haldi sig nokkuð nærri kalda­vatninu og láta Gvendarbrunn um að vökva kerfið, án áhættu eða líkum á þeim fáránleika mannlegra samskipta, sem ótæpilegri víndrykkju oftast fylgir. Jafnvel þó við dettum bara ein helgi undir tappann og ofaní flöskuna, þá er það einum og mikið, ef vitið fellur í flöskuna líka takk fyrir.

Guð styrki þig og örvi á allan þann hátt sem hægt er, miðað við aðstæður þína núna elskan. Vonandi færðu fljótlega skynsamlega lausn þinna mála.

Með vinsmed
Jóna Rúna

Höfundur:
Jóna Rúna Kvaran

" Eru sterkir strákar til ".
Draumlynd skrifar:

Hugnæma Jóna Rúna!
Mér finnst afar fróðlegir og athyglisverðir pistlarnir þínir og þess vegna leita ég til þín. Ég er á milli fimmtugs og sextugs og ólst upp í litlu plássi út á landi og ólst þar upp hjá ástríkum foreld­rum.

Undir tvítugu stóð ég á tímamótum og varð að gera upp á milli tveggja manna í sitt hvoru plássinu. Því miður valdi ég rangan mann, því þessi maður yfirgaf mig fyrir þó nokkru, eftir nær þrjátíu ára hjónaband. Gekk bara út. Ég sat eftir með stórt opið sár sem tók tvo ár að græða. Með honum á ég mestu perlur lífs míns börnin og núna barnabörn líka.

Þegar ég var í sárum kynntist ég manni, sem var næstum tveim áratugum yngri en ég. Ég hélt satt að segja að hamingjustundir væru framundan. Hann átti því líka ást og umhyggju að gefa mér. Við gengum í hjónaband eftir tiltölulega stutt kynni en, ég skildi síðan við hann ekki löngu seinna. Áfengisneysla hans eyðilagi samband okkar.

Í dag er ég en umvafin sterkara kyninu en mér finnst bara mælirinn fullur hvað þetta varðar, auk þess sem ég finn að kjarkurinn fer dvínandi í sambandi við þetta ofursterka kyn. Áttu einhver ráð að gefa mér kæra Jóna Rúna, það væri vel þegið.

Með fyrirfram þökk fyrir birtinguna.
Draumlynd

Kæra Draumlynd! Þakka þér innilega fyrir falleg orð í minn garð. Við reynum að íhuga ástandið og þig líka. Við notum innsæi mitt aðallega með smá stuðningi frá táknum í rithönd þinni. Ég vil ítreka við ykkur góðir lesendur, að þið þurfið ekki að óttast að neinn geti fundið út, að það séuð þið sem skrifið mér.

Málið er nefnilega þó bréfin sem birtast endanlega hér á síðunni séu vissulega opinská, má ekki gleyma því að ég hef vitanlega breytt öllu sem mögulega má rekja til ykkar, jafnvel þó ættingjar læsu þau með stækkunar­gleri. Það les engin þessi bréf nema ég, og ég lít svo á að ég sé bundin trúnaðareið, sem má ekki rjúfa.


Ástríki vissulega blessun
Ef við íhugum það lán sem sumum börnum hlotnast, eins og þér t.d., að alast upp í ástríki og elsku foreldra þinna, þá fyllumst við óskum um, að öll börn gætu sagt það sama og þú, þegar þau sem fullorðið fólk líta til baka yfir farin veg með þakklæti í huga. Það er nú alls ekki þannig, því mörg börn í þessu annars ágæta þjóðfélagi okkar allra, eru því miður bæði afskipt og ástar þurfi.

Við lifum á tímum mikillar veraldarhyggju, þar sem við fullorðna fólkið keppumst hvert um annað við að ná sem mestum persónulegum frama og mestum og álitlegustum ytri aðstæðum og þá sem fyrst, á sama tíma og börnin okkar vantar sárlega að hafa okkur hjá sér meira, en stundum reynist mögulegt okkur mörgum.

Þessi börn fara kannski á mis við þá einstaklingsum­hyggju, sem öllum börnum er nauðsynleg, til að þau geti þjálfast í að skilja sjálf sig og tilfinningar sínar og þá annarra síðar á ævinni. Þegar við njótum ástríks foreldris erum við úr uppvestinum vön því að vera elskuð og virt og væntum þess sama sem fullorðið fólk af þeim sem við mætum eða gefum ást okkar.

Þegar við svo stöndum frammi fyrir því seinna á ævinni, að það eru ekki allir færir um að endurgjalda sanna ást, er það eins og reiðarslag fyrir okkur. Í samfélagi eins og því sem við búum í, eru margir þeir þættir manneskjulegir, sem látnir eru sita á hakanum fyrir sýndarmennsku ýmis konar og annars konar oflátúngshætti, sem vissulega má deila um hvort ekki dregur óhamingjudilk á eftir sér fyrir okkar innra líf, þegar upp er staðið og til baka er litið. Íslenskt þjóðfélag er því miður með aukinni velmegun, að nálgast það, sem viðgengist hefur í þessum málum lengi víða um heim og þarf ekki annað en lesa mannkynssöguna þessari skoðun til áréttingar. Ástin getur verið göfgandi, ef hún er óeigingjörn og kærleiksrík, en sé hún aftur á móti eigingjörn og kröfuhörð er hún nánast einskins virði.

Rétt eða rangt val
Þú talar um að þú hafir átt kost á einhvers konar vali þegar kom að því, að velja sér maka upphaflega og því miður hafir þú ekki borið gæfu til að velja rétta manninn. Þessa ályktun dregur þú væntanlega af því, að maðurinn yfirgaf þig þrem áratugum seinna.

Ég er ekki sömu skoðunar, vegna þess, að þú hefur mikið grætt í lífsreynslu við það að tengjast akkúrat þessum manni. Það er oftast einhver tilgangur með tengslum okkar við annað fólk sumir gera okkur umburðarlyndari, aðrir kannski um tíma jafnvel bitur sem er afar hvimleitt ástand. Við þroskumst flest á samskiptum okkar hvert við annað fyrr eða síðar, sem betur fer.

Ef í mannlífinu birtust ekki hinar ýmsu gerðir fólks, og það er kostur þegar á allt er litið, þó ekki finnist okkur þegar viðkomandi reynir óþyrmilega á okkar annars ágætu þolrif, þannig að okkur finnst við um tíma bæði lítilsigld og á annan hátt óáhugaverð eins og þér á sínum tíma kæra Draumlynd.
Á augnablikum slíkra tilfinninga, er ágætt að hafa í huga, að þegar einhver bregst okkur, er viðkomandi fyrst og fremst að bregðast sér, en ekki okkur, ef betur er að gáð.

Þannig er sá sem flýr þær væntingar og loforð, sem hann hefur gefið, að svíkja það besta og fullkomnasta sem hann á til og slík svik verður að greiða fyrr eða síðar, þó fátt virðist kannski benda til þess í augnablikinu.

Lögmál sem eru virk
Við lifum í tilveru sem er háð hárnákvæmum andlegum lögmálum og undan þeim getur engin mannleg vera komist. Þessi lögmál lúta vilja Guð, þannig að þegar við beitum þeim frjálsa vilja sem hann gaf okkur rang­lega verður endurgjaldið rangt líka.

Ef við erum skeyt­ingar­laus og óábyrg í athöfnum okkar hvert við annað, erum við með-eða ómeðvitað að kalla yfir okkur sömu hluti fyrr eða síðar því allt kemur til baka á nákvæmlega þann hátt sem sáð er til í upphafi. Við vitum að eitt og annað sem við framkvæmum er tilkomið vegna vonbrigða og agaleysis, og er ekki alltaf í samræmi við það sem við raunverulega vildum gera. Þroski kemur ekki á silfurfati til okkar hann kemur sem afleiðing, að mistökum okkar ekki síður en ávinningum. Hin ýmsu tækifæri til þroska látum við stundum af þekkingarleysi fjúka framhjá okkur og er það ósköp eðlilegt.

Aftur á móti þegar okkur er orðið ljóst að verknaður smár sem stór, hefur afleiðingu í för með sér, þá reynum við að vanda til athafna okkar í framhaldi af þessum nauðsynlegu uppgötvunum, sem við flest gerum fyrr eða síðar.

Við erum öll það sjálfselsk, að þegar við fáum til­finningu þess að í höfuð okkar komið það sem rangt hefur verið sáð til, hefjum við uppingarstarf, sem liggur meðal annars í því að gera ekki öðrum mein.

Þegar mistekst að sleikja sárin
Það verður að teljast mjög varhugavert, þegar búið er að hafna okkur að hella sér blint út í nýtt samband við einhvern sem fús er til að elska okkur. Við erum svo tilfinningalega tætt eftir vonbrigði þau sem höfnuninni fylgir, að við sjálf erum aldeilis ófær um að velja og hafna í þessum annars viðkvæmu málum og því fer sem fer.

Við njótum þess svo innilega, að einhver skuli yfir höfuð hafa áhuga fyrir okkar mis­heppnuðu persónu, sem við álítum okkur vera eftir að höfnun hefur átt sér stað. Við megum stórlega vara okkur á öllum mögulegum tilfinningasamböndum, ef við erum ekki í jafnvægi hið innra.

Það þarf ekki ýkja fullkomið fólk til að koma í stað þess sem brugðist hefur, þegar við erum á valdi vonbrigðanna sem sam­búðarslitin óneitanlega valda okkur flestum. Þeir sem við veljum í þessu ójafnvægi hugar og tilfinninga bera flestir keim af því ástandi sem við erum sjálf í, vegna þess að við yfir höfuð drögum við að okkur það sem finnur svörun við aumt ástand okkar sjálfra þannig, að við þurfum jafnvel að hugga viðkomandi og gleymum þá auðveldar okkar eigin vanda sem afleiðin af þessu Flórencs Nightingale hlut­verki.

Hyggilegra verður að teljast, að á meðan sár vonbrigð­anna eru að gróa, að láta freka takmarkaða orku sína og afl í að byggja sig upp hið innra, með jákvæðu hugafari og öllu því sjálfs­styrkjandi efni, sem stendur til boða.

Við verðum að velja nýjum samböndum tíma og tækifæri fremur, þegar við erum í jafnvægi, en alls ekki þegar við erum í ójafnvægi eins og átti sér stað hjá þér, kæra Draumlynd, því miður.



Áfengisneysla veldur vandræðum
Þeir sem eru á valdi vandræða þeirra sem óhóflegri áfengisneyslu fylgir erum við með flesta innri þætti okkar meir og minna skerta og njótum okkar alls ekki. Í þínu tilviki var maðurinn sem kom inn í líf þitt sennilega að fleyta sér áfram í drykkju með góðum stuðningi þínum til að byrja með. Hann hafði og átti þá hlýju sem þig sárlega vantaði, en um leið var hann nokkurs konar byrði á þér.

Hætt er við að í undir­vitund þinni hafi blundað það viðhorf gagnvart sjálfri þér, að þú gætir ekki verið þessarar gæfu, sem ást hans fylgdi njótandi, nema um leið þyrftir þú að fórana einhverju til, sem í þessu tilviki var ábyrgð á viðkomandi.

Þetta segir mér að sjálfstraust þitt og tiltrú á sjálfa þig séð ekki ýkja mikið. Þú virðist vanmeta eigin persónu mjög mikið, og á meðan þannig afstaða ríkir í hug okkar gagnvart okkar annars ágætu persónu, drögum við nánast sjálf­krafa að okkur nokkurs konar vandamálafólk, eins og t.d. það fólk, sem misnotar ótæpilegt magn áfengis í sínu daglega lífi.

Viðkomandi skynjar eins og ósjálfrátt veikleika okkar og finnst hann sjálfur ögn meiri en ástand hans gefur til kynna, þegar hann er samvistum við okkur, sem höfum takmarkað sjálfsmat og því miður notar sér það með- eða ómeðvitað, til að auðvelda sér að viðhalda enn um sinn sjálfs sín veilum. Þú gerðir því rétt að velja frekar að brjóta upp þessa sambúð, jafnvel þó þú kunnir að sakna sárlega þeirrar ástar, sem þessi ágæti maður var fær um að veita þér þrátt fyrir allt.



Sterkir strákar
Þú talar um hitt kynið á afar varhugaverðan hátt, sem getur reynst þér fjötur um fót í samskiptum þínum við uppáhöld okkar stelpnanna, sem sagt strákana okkar. Ef við íhugum styrk og veikleika smávegis uppgötvum við sennilega fljótt að það sem er styrkur í augum eins er veikleiki í huga annars.

Styrkur verður aldrei kyngreindur og þaðan af síður mældur í þeim mælistikum sem allgengastar eru. Strákar eru ekki ofursterkir, þó við stelpurnar sumar hverjar viljum endilega þvinga þá þvert á vilja þeirra upp í styrk sem þeim er kannski alls ekki eiginlegur. Strákar eru viðkvæmir rétt eins og við og hafa flestir áhyggjur af nákvæmlega sömu hlutum ef grant er skoðað.
Þeir eru aftur á móti vegna þessarar afstöðu okkar stelpnanna, að þeir séu einhver ofurmenni sífellt að reyna að koma sér upp gerfistyrk sem síðan vill sliga þá suma, eins og kemur glökkt fram í alltof tíðum sálfsvígum þessara viðkvæmu sála. Við stelpurnar erum svo sem sumar ekkert sérlega sterkar, en viljum svo gjarnan vera það og þá jafnvel í gegnum sterka stráka sem við veljum nálægt okkur.

Styrkur er raunverulegur, ef hann er innan frá og nýtur sín sem afleiðing af sem mestri þekkingu á eigin persónu, en ekki sem afleiðing af því að við fæðumst í ákveðnum líkama með svo og svo mikið af karl- eða kvenn­hormónmum.

Í strákunum blunda áþekkar þrár og viðlíka draumar eins og hjá okkur stelpunum og þeim er svo sannarlega nauðsyn að vera bæði hræddir og veiklundaðir ef því er að skipta ekkert síður en okkur. Því meira sem bæði kynin hreifast til hið innra því betra og því er undur gott að vera strákur og geta grátið svolítið af og til.

Innsæi og skriftin
Þegar ég íhuga þig í gegnum innsæi mitt verð ég fljótlega vör við ýmislegt. Þú ert blessunarlegalaus við að vera nokkur vandamálamanneskja, en mjög viðkvæm þó. Styrkur þinn er nokkuð afstæður eins og t.d. það sem þér vex ekki í augum gæti þorri manna gefist upp við að framkvæma.

Aftur á móti verður að segjast eins og er að það sem eru hrein aukaatrið í eigin persónu og framkvæmdum eru atriði sem þú hugsar alltof mikið um sem er náttúrlega mikill galli.
Þú ert jákvæð og einlæg sem verða að teljast miklir kostir, en of neikvæð og niðurrífandi með- eða ómeð­vitað á eigin styrk og hæfileika, og tengist það kol­vitlausu mati á sjálfs þíns ágæti. Þú ert trúuð, leitandi, og þroskuð í öllum þeim atriðum sem ættu að auka trú þína á eigið manngildi.

Litfengi gæti verið mjög mikið, en þar sem annars staðar máttu að skaðlausu efla trú þína á sjálfa þig. Gaman væri reyndar að fá frá þér við tækifæri svo sem eins og eina frumsamda vísu um lífsins gagn og nauðsynjar.

Gleði er mikilvæg í lífi þínu og þú verður hið snarasta að létta líf þitt upp með öllum tiltækum ráðum. Þú gætir átt erfitt með að vera innan um fjölda, manns án þess að fyllast óöryggi og af þeim ástæðum er gott fyrir þig að velja frekar minni hópa til að vera samvistum við.

Þú ættir að hlusta á þína innri rödd sem mest, því ég er nokkuð viss um að í sál þinni er eitt og annað sem er áhugavert fyrir þig að kynnast. Þú getur auðveld­lega átt gott líf, ef þú berð gæfu til að gefa gaum því sem inni fyrir er og láta ekki galla annarra fá líf í þér, þannig að þú sért að efast um eigin persónu þegar tiltekin vandamál eru augljóslega annarra og þá þeirra sem þú hefur tengst á lífs­leiðinni.

Eða eins og hlédræga stelpan sagði um árið þegar strákarnir gáfu henni tilefnislaust langt nef: " Málið er að þrátt fyrir að mér hafi sárnað gífurlega að vera hafnað aftur og aftur, er ég nokkuð viss um að án minnar ágætu persónu yrði einhver strákurinn mun veiklaðri og á annan hátt heldur flatur andlega."

Guð gefi þér eins mikla möguleika og framast er unnt til að vinna úr vonbrigðum þínum þannig að þú verið á endanum sátt við að vera akkúrat þú sjálf.

Með vinsemd
Jóna Rúna

Höfundur:
Jóna Rúna Kvaran

Ofbeldi og drykkjusýki

Ég vona að þú lesir þetta bréf og gefir mér góð ráð, ég er ansi hrædd um að ég sé að bugast. Ég tók eftir að þú gafst manneskju mjög góð ráð í einu vikublaðinu, þannig að ég hugsaði með mér að þú gætir kannski hjálpað mér líka. Af ýmsum ástæðum á ég mjög erfitt með að skrifa þetta bréf, bæði er það að skólaganga mín var af sérstökum ástæðum takmörkuð, auk þess er vandi minn tengdur öðrum, sem ég óttast að kunni að lesa þetta.

Ég ætla samt að reyna að opna mig og reyna að greina þér frá vandræðum þeim, sem hafa þrúgað mig í mörg ár.
Þannig er að ég lifi mjög erfiðu fjölskyldulífi og er oftast miður mín. Eina manneskjan sem ég hef getað opnað mig við er amma mín, en nú finn ég að það nægir mér ekki lengur. Ég er alltof lokuð og finn að það virkar þannig t.d. á vinnufélaga mína, að þeim finnst ég frekar skrítin. Það er í sjálfum sér ekki undar­legt,því að oft kemur fyrir að ég er illa haldin í vinnunni og mæti jafnvel blá og marin.

Málið er nefnilega að faðir minn er mjög drykkfellur og er auk þess laus höndin, lætur skapillsku sína bitna á mér, mömmu og systkinum mínum líka, eins og við værum dauðir hlutir. Oft verðum við að flýja að heiman og þá oftast illa útleikin líkamlega sem andlega.

Ég er undir tvítugu og hætt í skóla, hef reyndar verið að vinna um nokkurra mánaða skeið. Það stendur til að ég fari í burtu um tíma og þá sem nemi. Það sem vefst fyrir mér er, að ég er svo hrædd við að skilja mömmu eftir eina hjá honum. Óttast að hann gangi frá henni. Hún hefur hvatt mig mjög til að fara og segir að ég eigi lífið framundan en ekki hún.

Sjálf er ég reglusöm fyrir utan það, að ég hef stöku sinnum smakkað vín. Ég finn að ég get ekki lifað þessu lífi öllu lengur. Oftast loka ég mig inni og hugsa og hugsa endalaust um þetta ömurlega ástand. Vonandi missi ég ekki þolimæðina og tek inn eitur til að deyfa mig frá þessu. Mér hefur ekki gengið að tengjast vinnufélögum og hvað þá, að ég sé með strák. Finnst reyndar að ég geti ekki blandað neinum í þetta ömurlega ástand.

Ég er hræðilega einmanna og vona, kæra Jóna, að þú getir gefið mér einhver ráð. Vonandi birtir þú ekki allt bréfið, því ég óttast að pabbi kunni að sjá það. Mér finnst bara að ég verði að leita hjálpar fyrir okkur. Það er hætt við að ofbeldið myndi aukast, ef honum yrði það ljóst að ég er að skrifa þér. Ég bíð eftir ráðum þínum, því ef þú getur ekki hjálpað mér getur það örugglega engin.
Ein í vanda.

Elskulega Ein! þakka þér innilega fyrir bæði einlægt og opinskátt bréf. Eins og þú sérð er ekkert að óttast, pabbi þinn getur engan veginn vitað að þú ert að skrifa mér, vegna þess að ég hef breytt öllu í bréfinu sem rekja mætti til ykkar. Vandamál þín og fjölskyldu þinnar er auk þess svo líkt erfiðleikum þeim sem fleiri hundruð einstaklingar eiga í, þannig að útilokað er að rekja slóðina til ykkar, þótt sjálfur Serloks Holmes kæmist í málið. Þakka þér líka traustið sem þú sýnir mér. Við skoðum þetta ástand með innsæi mínu og auk þess skoða ég táknin í skriftinni þinni til að átta mig betur á þér og því sem þrúgar þig.

Brenglað samskiptamynstur í uppvexti

Börn sem alin eru upp inn á heimili þar sem viðgengst óhófleg drykkja heimilsföður, auk ofbeldis eru í miklum vanda sem fullorðið fólk og nauðsynlegt að þau leiti sér viðunandi hjálpar sem allra fyrst. Á slíkum heimilum viðgengst sjúkt samkiptamynstur, sem mótar alranga afstöðu okkar bæði til sjálfra okkar og annarra, sem við ýmist tengjumst eða verðum að umgangast. Börn alkohólista eru sérfræðingar í að fela bæði tilfinningar sínar og ástandið heima fyrir. Þau eru fórnarlömb ástandsins og kunna fæst hjálparlaust að komast útúr þessu ömurlega mynstri, nema að hjálp þeirra sem slíkt ástand þekkja komi til. Við sem lendum í þessu heimilismynstri verðum ófær til að greina rétt frá röngu og þar af leiðandi er okkur hætt við að velja sem fullorðið fólk nákvæmlega sama mynstur í gegnum væntanlegan lífsförunaut af því, að við þekkjum ekkert annað en þessa sýkingu.

Misþroski og sektarkennd

Það er mjög sennilegt að sjálfsmat, sjálfsvirðing og væntingar flestar okkur til handa séu átakanlega mengaðar af þessu brenglaða fjölskylduþema. Ef þú, kæra ein, vilt annars konar líf þá leitaðu strax til AA samtakanna og fáðu góða leiðsögn um leið til lausnar og frekari skilnings á vandanum. Eins er ekki ósennilegt að þú gætir haft gott af tímum hjá nærgætnum og snjöllum sálfræðingi til að átta þig á hver þú ert og hvað í líðan þinni og afstöðu til sjálfrar þín, eru neikvæð áhrif drykkjuskapar föður þíns. Börn sem aldrei vita hvort allt er brjálað heima hvort sem er á nóttu eða degi, geta aldrei um frjálst höfuð strokið fyrir alls konar innri spennu og vanlíðan. Þessi börn þroskast mjög einkennilega, eins og sést á þér þú skrifar mér nánast eins og foreldri bæði mömmu þinnar og systkina. Þetta segir mér, að þú hafir verið neydd vegna erfiðleikana til að fullornast alltof fljótt, sem þýðir einfaldlega að ábyrgðin, sem leggst á þig er miklu meiri, en bæði aldur þinn og geta gefur möguleika á. Þú kvelst vafalaust af yfirþyrmandi sektarkennd út af öllu mögulegu og ómögulegu og finnst, að ef þú ekki heldur vörð um heimilið og þá einstaklinga sem þjást með þér muni allt hrynja til grunna á ömurlegan og óhuggulegan hátt.

Þekkingarleit er nauðsynleg

Ung stúlka eins og þú á rétt á annars konar líðan og verður að eignast hana. Það er nú einfaldlega staðreynd að þegar við erum farin að loka okkur inni og hugsa stanslaust um hvenær öfugstreymi það og óhugnaður dynur yfir okkur, sem óhóflegri áfengis­neyslu fylgir, erum við í ákveðinni hættu. Þessi tilhneiging kemur greinilega fram hjá öllum þeim, sem þurfa að búa við ömurleika þann sem þetta skelfilega ástandi óneitanlega bíður uppá. Þarna erum við óaðvitandi orðin fórnarlömb óæskilegra aðstæðna.
Það nær ekki nokkurri átt að sjúkur einstaklingur geti með rangri afstöðu sinni til annarra fjölskyldumeðlima í orðsins fyllstu merkingu, skapað stanslausan ótta og jafnvel uppgjöf líka. Með því að draga þig í hlé ert þú óaðvitandi að fallast á að þú eigir ekkert betra skilið.
Þú átt þitt líf sjálf

Þú ert ung og átt lífið fram undan og verður að koma þér útúr þessu ranga fjölskyldumynstri. Þú finnur sjálf að þú þolir ekki öllu meir af óréttlæti án þess að bugast. Þú verður að kynnast heilbrigðu fólki og um leið leita þér hjálpar eins og ég benti á áðan.

Hvað varðar mömmu þína, þá getur þú ekki passað hana fyrir föður þínum endalaust. Hún veit þetta og er þess vegna að hvetja þig til að drífa þig burt og jafnvel bæta við þekkingu þína um leið. Hún er sennilega mjög brotin og á einhvern hátt vorkennir hún manninum, sem auðvitað henni getur þótt vænt um þrátt fyrir allt, þó erfitt sé að skilja það eftir allt sem á undan er gengið. Vafalaust á hann sína kosti þó þeir séu langt frá honum í dag vegna þess, að hann er sjúkur og þarf að fá viðunandi meðferð við áfengissýki sinni.

Sjálfsmorð leysir ekkert

Þú talar um að þú sért svo þreytt að það hafi hvarlað að þér að taka jafnvel inn eitur og binda þar með enda á þjáningar þínar. Veistu það að við verðum aldrei meira lifandi en eftir líkamsdauðann og hætt er við þegar við vöknum í nýjum heimi , að við myndum fyllast óbærilegri skelfingu yfir að hafa látið slíkan misskilning sem þessi verknaður óneitanlega er eftir okkur. Eftir dauðan höldum við hugsun okkar og persónuleika fullkomlega óskertum og það er sennilegt að sektarkennd sú sem myndi grípa okkur eftir að okkur verður ljóst að við lifum þrátt fyrir allt yrði svo mögnuð, að okkur yrði nánast ókleift að aðlagast nýjum heimkynnum. Þjánigar þær sem við sköpum þeim sem elska okkur er virkilegt alvörumál og það er gott að athuga áður en gripið er til slíkra órþrifaráða sem sjálfsvíg hljóta að vera.

Við getum ekki svo auðveldlega snúið við þegar við erum komin yfir landamæri jarðneska lífsins og getum jafnvel fylgst með hvaða sár við höfum skapað innra með þeim sem vildu okkur vel, eins og t.d. mamma þín. Það hryggilega líf sem hún lifir er nógu erfitt fyrir hana, þó hún þyrfti ekki að burðast með það í ofanálag að hafa svikið þig og þess vegna hafir þú kosið að binda enda á líf þitt kannski. Þá er betra, kæra Ein að leita fremur lausnar hér og nú á þessum mikla vanda sem þú lifir við og þið öll.

Lífið er skóli

Ef við teljum að lífið sé einhvers konar skóli sem okkur er ætlað að læra í, er hyggilegt, að reyna að klóra sig í gegnum hann, þó okkur falli ekki alltaf bæði við kennarana og námsgreinarnar, sem vissulega er getur verið erfitt, þegar hvoru tveggja er okkur ekki að skapi. Eins er það að bekkirnir eru misþungir líka og mjög auðvelt að falla á milli bekkja og fá kannski tvo á prófunum þeim, sem eru í skóla lífsins eins og öllum öðrum skólum.

Við verðum að líta svo á, að öll reynsla hversu sár og erfið sem hún getur reynst okkur sé þroskandi þegar til seinni tíma er litið, þó óskemmtileg og erfið geti verið á meðan á henni stendur. Svo reyndu, elskuleg, að herða upp hugan og gefast ekki svona auðveldlega upp, því það er greinilega heilmikið í þig varið og það þarftu að sjá líka.

Ekkert er útilokað

Við verðum að forðast að eyða öllum okkar kröftum í tilgangslausar vangaveltur eða hugsanir um ástand það sem við erum tengd hverju sinni og við getum bersýni­lega ekki breytt. Við getum nefnilega ekki fengið aðra persónu til að breyta afstöðu sinni til rangrar breytni sinnar, ef viðkomandi sér ekkert rangt eða neikvætt við framkomu sína. Þess vegna er miklu viturlegra að leggja aðaláherslu á að reyna, að kynnast sjálfum sér og vinna sig frá því ástandi sem við bersýnilega getum ekki sætt okkur við.
Það er til ótrúlegt magn alls kyns sjálfsstyrkjandi bóka, sem gott getur verið að grípa í þegar við getum ekki fundið viðunandi lausnir sjálf á því sem við teljum að sé að. Eins er bók bókanna mjög góð og holl yfirlestrar og þá er átt við Biblíuna. Það lokast aldrei alveg öll sund fyrir okkur og í þínu tilviki eru möguleikarnir til varnar þó nokkuð margir. Í skriftinni þinni kemur fram þessu til staðfestingar, að þú ert tiltölulega þroskuð andlega, virðist hafa mjög sterka réttlætis­kennd, ert sveigjanleg og víðsýn. Það er bersýnilegt að þú ert jákvæð að upplagi, fíngerð tilfinnigalega, auk þess að vera nösk á manngerðir annarra. Þér hættir við að safna upp reiði og vonbrigðum sem gerir þig óþarflega þunga og lokaða í framkomu við aðra.

Í innsta eðli þínu virðist þú þurfa að hafa markmið og einhvert keppikefli til að vinna úr í lífinu. Nældu þér í góða starfsþjálfun. Þú yrðir t.d. frábær í líknarstörfum einhvers konar. Þú ert með sterkan vilja, þess vegna þolir þú ekki yfirgang þann sem ofríki föður þíns fylgir, því hann hefur áhrif á réttlætiskennd þína. Eðlið er fórnfúst, svo passaðu þig á þeim sem vilja notfæra sér velvilja þinn. Sennilega ertu nokkuð næm á hljómfall og gætir haft ánægju af tónlist og söng ýmis konar. Þú sérð, kæra Ein, að þér er vorkunnarlaust að byrja nýtt líf ef þú nennir og vilt.
Eða eins og svekkta unga skvísan sagði eitt sinn við þá, sem voru að gera lítið úr henni: "Elskurnar mínar
Það koma ekki allir dagar í einu, en þeir koma hver á eftir öðrum. Það er fátt sem snigl­inn getur ekki, þó hann virðist fara sér hægt, því hann kemst oftast það sem hann ætlar sér hvað sem hver segir eða gerir".

Guð verndi þig og styrki í aukinni trú þinni á sjálfa þig og tilgangsríkt líf þér og fjölskyldu þinni til handa.
Með vinsemd
Jóna Rúna

Höfundur: Jóna Rúna

Barsmíðar á börnum afsiðun
( Svar til sextán ára stráks)
Þægilega Jóna Rúna! Ég á nú frekar erfitt með að skrifa þér og sennilega vegna þess að bæði er ég óvanur og svo að ég veit varla hvernig hægt er að tala um það sem ég þarf að bera undir þig svo vel fari. Þannig er mál með vexti að ég er sextán ára strákur sem er að springa í loft upp af sársauka og reiði. Ég á mömmu sem hefur barið mig hvað eftir annað frá því að ég man fyrst eftir mér. Ég er úr stórri fjölskyldu og á bæði yngri og eldri systkini en ég er sjálfur. Pabbi og mamma eru gift, en hann vinnur mikið og er sjaldan heima. Kannski er hann að flýja mömmu, sem er mjög erfið í skapi og verður öllu að ráða.

Við eigum allt af öllu og ef eitthvað er alltof mikið. Eins förum við oft út og eigum nóg af seðlum. Tilefni þessa bréfs er að ég kæri mig ekki um að vera til lengur og alls ekki að láta berja mig hvenær sem hún er ekki sammála mér. Ég get alveg viðurkennt að ég ríf kjaft á móti þegar hún er að stressa mig með endalausu nöldri og kjaftæði. Maður má bara ekki hafa skoðanir. Það má segja að ég sé frekar lokaður en skapmikill og þoli alls ekki að aðrir stjórni mér.
Mér gengur ágætlega í skóla, nema að mér leiðist leikfimi rosalega. Ég er oft lengi úti á kvöldin og hef svolítið smakkað vín en finnst það vont. Ef hún mætti ráða ætti ég að vera komin heim klukkan átta og helst ekki að eiga neina félaga. Henni finnst þeir allir svo spilltir og er sífellt að benda mér á hvað bæði ég og þeir séum heimskir og spilltir og kunnum ekkert gott að meta.

Mig langar að verða læknir en ég er ekkert viss um að ég nenni að lifa mikið lengur, ef hún ætlar að halda áfram að niðurlægja mig með endalausum aðfinnslum og svo ber hún mig og lemur, ef hún fær bara ekki að ráða öllu. Meira að segja notar hún kertastjaka og annað dót til að hræða mig og hleypur þá á eftir mér með hendurnar á lofti og gripinn í lófanum og er þá alveg eins líkleg til að láta gripinn vaða á mig eða eitthvað.

Hún er t.d. alltaf að setja ofan í við mig og gagnrýnir flest í fari mínu, alveg eins og hún þoli mig bara alls ekki. Hún hatar mig örugglega. Einstaka sinnum getur hún verið góð, en mér finnst það eiginlega líka óþægilegt af því að þá er ég alltaf að hugsa um hin skiptin sem hún er leiðinleg og ofbeldisgjörn. Ég get engum sagt frá þessu vegna þess að ég skammast mín svo fyrir þetta og hún er nú einu sinni mamma mín. Hvað á ég að gera kæra Jóna mér vex þetta allt svo í augum að stundum get ég ekki sofnað fyrr enn þá seint og síðar meir.

Ég spila svolítið á munnhörpu og svo les ég mikið og horfi á kvikmyndir. Mér finnst líka alltof mikið um stress og læti bæði í skólanum og heima, eiginlega er alls staðar svo mikill hraði á öllum og öllu. Þakka þér fyrir það sem þú ert að gera mér líkar það vel. Vonandi nennir þú að svara þessu og gefa mér einhver ráð. Ég er svo viss um, að ef þú getur það ekki þá geta það fáir.
Takk fyrir
Einn spældur og uppgefinn

Elskulegi Spældur! Mér þykir þú aldeilis sitja í erfiðri súpu og svo sannarlega nenni ég að íhuga ástandið með þér. Það vill svo til að mér hafa á undanförnum árum borist allmörg bréf frá börnum og unglingum, ekki síður en fullorðnum sem öll eiga það sameiginlegt að tengjast líkamlegu eða andlegu ofbeldi hvers konar. Það verður þó að segjast eins og er að flestir bréritarar kvarta yfir barsmíðum karla á konum og börnum, en færri undan líkamsmeiðingum kvenna, en þó nokkuð virðist vera um slíkt meðal barna sem það verða að þola og fela. Auðvitað mun ég reyna að svara sem flestum þeirra en sumum safna ég saman og svara við tækifæri með einni ýtarlegri hug­leiðingu. Öllum bréfum er reynt að svarar þó það dragist eitthvað.
Enn og aftur minni ég á að mitt hlutverk er fremur að veita heilbrigðum leiðsögn og ábendingar og íhuga með innsæi mínu og hyggjuviti eðli og möguleg áhrif þess sem bréfritarar bera undir mig, en ég mun aldrei leysa nein vandamál, eignungis benda á mögulegar leiðir út úr hvers kyns tímabundnu ástandi eðlilegra en kannski erfiðra reynsluþátta sem heilbrigt fólk verður að takast á við í lífsins ólgu sjó. Við eigum sérstaklega þjálfað fagfólk til að taka á við og leysa með okkur hvers kyns vandamál og ættum við að sjálfsögðu eftir atvikum að notfæra okkur þá aðstoð. Hvað um það kæri Spældur við sjáum hvernig þitt ástand virkar á mig og hvernig mín viðhorf kunna að notast þér. Það kemur bara í ljós elskan eða þannig.


Óþjál börn réttlæta ekki ofbeldi
Vissulega er niðurlægjandi að upplifa sig umkomulausan vegna barsmíða foreldris og af því er virðist af engum eða alla vega takmöruðum ástæðum. Vart verður skökk framkoma barns að mati foreldris til að réttlæta valdníðslu á því. Þar sem þú hefur mátt sæta þannig afgreiðslu á sjálfum þér í uppvexti þínum, er vart hægt að ímynda sér að þú munir ekki uppskera einhvern hnekk af á því sálarlega, þó það megi kannski hjálpa þér með að uppræta brenglið og ósóman ef rétt er á haldið og fagmaður tekur í taumana og vinnur að sálarlegri uppbyggingu þinni um tíma.

Vegna þess að þú bendir á að þú sért fremur skapmikill og kannski frekur er ágætt til að byrja með að íhuga það sérstaklega einmitt með tilliti til þess að búast má við að einmitt þeir þættir skaphafnar þinnar henti mömmu þinni ekki, ef ykkur verður sundurorða og getið ekki notað samræður til lausnar ágreinisefna sem upp koma á milli ykkar af ýmsum tilefnum.

Vissulega er engin vandi að vera þolimóður uppalandi, ef börnin okkar eru eins og við kjósum nokkurn veginn. Aftur á móti reynir því mun betur einmitt á þann þátt skaphafnar okkar, ef við erum að kljást við erfið og uppátektarsöm börn. Hvað sem öllum erfiðum og óþjálum einstaklingum líður, þá gefur erfitt barn foreldri engan rétt til að beita það ofbeldi hvorki andlega eða líkamlega.

Valdníðsla röng en máttur mikilvægur
Ef við notum skakka valdbeitingu til að neyða börnin okkar til að fylgja reglum þeim og bönnum sem við kjósum að þau lúti erum við á mjög varhugaverðum leiðum hvað varðar hentugt og kærleiksríkt uppeldi, auk þess sem við erum með þannig afstöðu að fyrirgera möguleikum okkar á því að reynast þessum börnum heilbrigðar og friðsamar fyrirmyndir. Valdbeiting í einhverjum myndum virðist vera hjá okkur sumum það sem vilji okkar og markmið snúast um, jafnvel þó valdafíknin í flestum tilvikum reynist miður líkleg til að gefa af sér annað en vonbrigði, ótta, reiði og kuldabiturð þeirra sem fyrir verða.

Til eru einstaklingar sem telja lífið harla lítils virði, ef þeim hlotnast ekki einhver völd og þá helst yfir öðrum og óverulegri einstaklingum eða kannski aðstæðum. Það getur verið mun erfiðara fyrir barn en fullorðinn sem verður bitbein þess valdasjúka að verjast misbeitinu eða ofnotkunn þess valds sem gerandi tekur sér í lífi þess. Staðreynd sem valdasjúkir ættu að ígrunda og reyndar allir sem kunna að ofnota vald með einhverjum hætti.

Einstaka fólk ruglar saman því sem kalla mætti " mátt" einstaklingsins sem er innra afl sem verður að teljast gagnlegt og oftar ekki líklegt til að skapa skilyrði á framförum og auknum listrænum ávinningi þeirra sem þannig innra afl rekur til framkvæmda og sköpunnar. Máttur manna framkallar oftar en ekki skilyrði á stórkostlegum umskiptum og margtþættum menningarlegum sem mannlegum framkvæmdum sem geta orðið lyftistöng fyrir samfélög og mannleg samskipti á hinum ýmsu sviðum. Nauðsynlegt er að sjá og greina mismun á þessu tvennu, það er valdi og mætti.
Kúgunarferli harðstjóra
Valdbeiting er ekki óalgeng inná heimilum og oftar en ekki verður skökk valdbeiting til að fjötra fólk. Hjón geta átt í miklum samskipta erfiðleikum ef annar sambandsaðilinn er gjarn á að fá fram vilja sinn með ofbeldi sem er venjulegast byggt á kúgunaratferli sem er drottnunarkennt og niðurlægjandi á einhvern hátt fyrir þann aðilann sem fyrir verður. Það hefur sýnst sig svo um munar að öldum saman hefur skökk valdbeiting haft í för með sér í mannlegum samskiptum ótrúlega erfiðleika og niðurlægingu. Valdníðsla verður alltaf afsiðun á einhvern hátt hvað sem hver segir.

Valdasjúkir harðstjórar hafa fótum troðið góðan vilja þeirra sem þeir með misnotun valds hafa neitt eða þvingað til framkvæmda sem alls ekki hefur orðið mannkyninu til framdráttar. Sannleikurinn aftur á móti er sá að ekkert vald hvorki hvorki í himni eða jörðu er það sterkt í raun að það sé í innsta eðli sínu líklegt til að gera mannfólkið betra eða fullkomara, hvað þá siðmenntaðra.

Röng valdbeiting er böl
Vald veldur ótta og kann um tíma sé því beitt til að halda aftur að neikvæðum tilhneigingum okkar sem eru afsiðaðar og slæmar. Málið er bara að framkoma sem er tilkomin vegna ótta við hugsanlegar refsingar er og verður aldrei rétt eða með öðrum orðum siðferðilega styrkjandi eða á annan hátt líkleg til að reynast göfgandi.

Þess vegna ætti enginn að eiga að markmiði að komast í þá aðstöðu eða til þeirra áhrifa í lífi annarra að fá tækifæri til að misnota vald. Hvers kyns valdbeiting eða valdatogstreita er á marga vegu vísir að einhvers konar böli og arðmæðu í líf þeirra sem annað hvort misnota það eða vera bitbein þannig atferlis.

Sandur af seðlum dugar skammt
Eins og kemur fram í bréfi þínu þá átt þú við mikla samskiptaörðuleika við móður þína að stríða og hún er mjög vanstillt sýnist mér. Það vanstillt að hún lemur þig eins og harðfisk ef henni sýnist svo. Pabbi þinn er fyrir utan þetta að mestu, enda gagntekinn af eigin frama virðist vera. Þú gefur jafnvel í skyn að hann kunni að vera að flýja það atferli mömmu þinnar sem þú mátt sætta þig við.

Ekki væri verra að þú segðir honum frá vandlætingu þinni og reiði vegna barsmíðanna og bentir honum jafnframt á að seðlarnir sem hann safnar ótæpilega munu ekki bæta þér þann skaða sem þú kannt að hljóta vegna ofbeldisins sem móðir þín beitir þig. Honum ber skylda til að styðja þig og verður að gera sér grein fyrir að í þessu tilviki duga peningar skammt enda virðast þeir ekki hafa gert fjölskylduna hamingjusamari eða samheldnari. Þú virðist nefnilega vera nokkuð afskiptur og einn í þessum vanda þínum og ekkert talar þú um í bréfinu að systkini þín sæti sömu meðferð og þú þó mig gruni að svo kunni að vera.

Seðlasöfnun dugar þér skammt ef afsiðun sem liggur í ofbeldi móður þinnar á þér þrífst á bak við fín föt, utanlandsferðir og dýran húsbúnað og kannski stórhýsi. Þú værir betur settur í tjaldi og laus við barsmíðarnar. Auk þess er afleitt að þú skulir vera á báðum áttum um hvort mamma þín elskar þig eða hatar. Foreldrar eiga alls ekki að berja börnin sín alveg sama hvað á dynur. Eins er að það er fáránlegt ef foreldri verður til að grafa sjálft undan trú barnsins síns á að það sé elskað af foreldum sínum og eigi bókstaflega rétt á að vera elskað og virt, en alls ekki vanvirt og hunsað, hvað þá barið eða misþyrmt með öðrum hætti af ástvinum sínum.

Ofbeldi og reglur
Hvað varðar mömmu þína þá reikna ég með að þú hafir oftar en ekki látið hann heyra að þú óskir ekki eftir vera barinn vegna skoðana þinna eða hátternis og sér í lagi vegna þess að það er sannanlegt að ofbeldi hefur aldrei orði til að efla kosti þeirra sem fyrir því hafa orði þvert á móti ef eitthvað er. Þú finnur líka hvað þú ert orðinn reiður og niðurlægður sem er í sjálfu sér ekkert óeðlilegt enda af eðlilega gefnu tilefni.

Hitt er svo annað mál að vitanlega verður að reyna í öllum samskiptum að komast að samkomulagi og ekki síst þegar um er að ræða grundavallar atriði eins og að virða mikilvægi þess að allir heimilisfastir verða að muna að enginn einn þar sem fleiri búa saman getur lifa einungis eftir þeim hugmyndum, reglum og framkomu sem honum er eðlileg og kannski fellur best.

Eðlilegra væri ef þú og mamma þín gætuð náð að ræða saman af einlægni og hreinskilni þannig að báðum tækist að halda virðingunni og fá að einhverju leiti fram vilja sinn án hávaða eða barsmíða. Það er nefnilega alveg sama hvað mikið að veraldlegum gæðum þig eigið, ef þið getið ekki náð sæmilega þægilega friðsömu andrúmslofti og ögn af skilningi á hvers annars þörfum er hætt við innri togstreitu og svo í framhaldi af því hver skyns afsiðun mögulega í framkomu ykkar hvert við annað.

Togstreita og afsiðun
Málið er nefnilega að vart er hægt að ætlast til að þú sem piltur sem ert að vera fullorðinn karlmaður innan tíðar getir sætt þig við að vera mun lengur meðhöndlaður af eins mikilli valníðslu eins og barsmíðar alltaf eru hver sem framkvæmir þær. Sennilegt er, að hyggilegt væri fyrir þig jafnframt að reyna að leyta þér hjálpar með aðstoð neyðarlínu Rauðakrossins. Símanúmer hjá Rauakrossheimilinu er fremst í símaskránni. Starfsfólk í Rauðakrosshúsinu hefur á sýnum snærum alls kyns möguleika á að veita þér upplýsingar um leiðir sjálfum þér til styrktar út úr þessu kvalræði eftir því sem mínir heimildarmenn segja. Þú verður að leyta réttar þíns og það sem fyrst.

Vitanlega veistu að þú hefur sjálfur eignast það mikinn líkamlega styrk að tiltölulega auðvelt væri trúlega fyrir þig næst þegar mamma þín ræðst á þig að taka hendur hennar rólega aftur fyrir bak hennar og leggja hana þegjandi yfir hné þér og hreinlega rasskella hana af sæmilegri hófværð og festu hnitmiðað á þjóhnappana.
Þetta læt ég fljóta með sem möguleika í algjörri neyð og alls ekki hugsaðan til að mæla ofbeldi bót. Málið er bara ef fýkur í flest skjól verður stundum að tala á annars konar tungumáli en okkur er tamt. Jafnt sem áður er sú skoðun mín enn óhagganleg að ofbeldi er rangt atferli og alls ekki til eftirbreytni enda fátt í mannlegum samskiptum ömurlegra.

Málið er bara elskan að ofbeldi á ekkert skylt við siðfágun og því heldur hæpið að henni lærist að hegðun hennar er afsiðun ef hún neitar öllum sakagiftum og hunsar ábendingar og rökræður fullkomlega sem tengjast hegðun hennar. Atferli hennar er reyndar náskylt siðblindu, auk þess að vera mögulega á einhvern hátt geðvillutengd. Þó svarað yrði í sömu mynnt, er það staðreynd málsins jafnt sem áður, að það á engan að lemja og allra síst þá sem minni máttar eru og alls ekki hina náttúrlega, þó vissulega geti innibirgð reiði framkallað furðuleg viðbrögð og umdeilanleg.

Sjálfsvíg eru alröng
Hvað varðar það að kjósa ekki að lifa lengur er þetta að segja. Það að deyja vegna eigin ákvörðunar er rangt. Sjálfsvíg eru vá sem ekkert hafa í för með sér annað en aukinn vanda þeirra sem þau framkvæma. Hvort sem fólk trúir því eða ekki er líf að loknu þessu og við komum í ríki Guðs í því andlega ástandi sem við vorum í þegar við yfirgáfum líkamann og sennilegast að okkur verði fljótt ljóst við breyttar ytri aðstæður að við gerðum rangan hlut með því að ákveða sjálf okkar skapadægur.

Vissulega má fullyrða að léttirinn er enginn við aðgerð sem þessa, mun líklegra er að til viðbótar fyrra ástandi verði sektarkenndin vegna sjálfsmorðsins óbærileg. Hertu því upp hugann elskan og leitaðu þér stuðnings og hjálpar hjá faglærðu fólki það borgar sig.

Hvað varðar framtíðarþrár þínar svo sem löngunar til að læra læknisfræði, þá segi ég bara hér og nú vonandi fæ ég að verða fyrsti skjólstæðingur þinn alveg sama hvað sérgrein þú velur ha, ha. Það er kannski rétt að þú vitir að ég er frekar fráhverf tannlæknum eiginlega hrædd við þá. Finnst þeir reyndar margir ágætir þegar þeir eru ekki í vinnunni. Veistu það að lífið er það dýrmætasta sem þú átt og engin sérstök ástæða til að láta ófullkomið fólk, þó skylt manni sé veikja tiltrú manns á að það geti verið bæði gleðilegt og friðsamt.

Eða eins og kúgaði strákurinn sagði eitt sinn í góðra vina hópi." Elskurnar mínar vissulega vafðist mér tunga um háls þegar manneskjan bara vatt sér að mér og sló mig. Málið er bara að mér þótti þessi hegðun hennar svo heimskuleg að ég ákvað að svona hallærishátt myndi ég aldrei ástunda, jafnvel þó aðrir væru ekki öllum stundum mér að skapi. Ég leit því bara á hana og sagði: " Vá hvað verður um gullhringina ef puttarnir fjúka af eða þannig."

Elsku strákurinn minn trúlega áttu án vesens og mikilla vandræða lífið framundan og megi Guð vísa þér veg þess góða og friðsama hér í frá. Með vinsemd, Jóna Rúna

Höfundur: Jóna Rúna SÁLRÆN SJÓNARMIÐ
Ég er ekki hóra!
( Svar til Steinu undir tvítugu)
Elsku Jóna Rúna!
Ég hef lesið dálkanna þína lengi og þakka þér fyrir þá. Ég er í miklum leiðindum og langar að fá hjá þér ráð. Þú verður að passa að ég þekkist ekki og breyta bréfinu eins og hægt er. Þannig er að ég er rétt undir tvítugu og er gjörsamlega að brjálast. Ég veit að þú er eina manneskjan sem ég get treyst fyrir þessu og getur gefið mér einhver ráð. Ég hef búið með strák sem er aðeins eldri en ég. Hann er frekur og andstyggilegur við mig, en ég get alls ekki losnað út úr þessu. Við eigum eitt barn saman sem er mjög ungt. Sambýlismaður minn er fyrrverandi eiturlyfja­neytandi. Hann er brjálaður af afbrýðisemi út í alla mína vini og ættingja. Hann er líka afbrýðisamur út í barnið okkar. Hann hefur bæði barið mig oft og ausið yfir mig hrottalegustu ónöfnum.

Ég get engan veginn gert honum til geðs. Ég má engan tala við og síðasta aðgerðin sem hann gerði var að taka símann í burtu. Hann telur mig sofa hjá öllum sem bara eru karlkyns og segir að ég sé ekkert annað en hóra. Hann hamrar stöðugt á því að ég sé hóra og aumingji sem eigi ekki skilið að eiga svona góðan mann eins og hann. Hann virðist hata mig og allt miðast samt við að gera mig eins háða honum og hægt er á allan hátt. Vissulega eigum við barn saman, en mér er alveg sama, ég get þetta ekki meira. Ég er vinalaus og má ekki tala við ástvini mína. Ég á varla föt og fæ nánast aldrei peninga hjá honum.Ef ég ætla að fara að vinna má ég það ekki. Ég finn að ég er að gefast upp og það er sennilega það sem hann vill. Hann vill helst brjóta mig niður og niðurlæga mig eins og hægt er finnst mér.

Elsku Jóna, hvað get ég gert. Á milli ætlar hann að éta mig bókstaflega með öllu mögulegu. Hann er mjög ágengur kynferðislega og virðist aldrei fá nóg. Hann er sérlega spenntur að vera með mér eftir svona ömurleg reiðiköst, jafnvel eftir miklar barsmíðar.Næstum nauðgar mér á efir. Finnst þér þetta ekki eitthvað sjúkt? Mér aftur á móti flökrar við þessu. Ég skil ekki hvernig hægt er að kalla manneskju sem maður segist elskar hóru af öllum þeim ónöfnum sem maður er látin heyra. Mér finnst þetta svo ógeðslegt að ég bara þoli þetta ekki.

Ég var alin upp við vandamál. Pabbi var ofdrykkjumaður. Hann lamdi okkur öll ef því var að skipta. Ég spyr verð ég endalaust í svona erfiðleikum? Get ég að þínu mati á einhvern hátt varið mig? Mér svíður sárast þetta kaftæði um að ég sé lauslát og í ofanálag hóra. Ég hef aldrei verið með öðrum manni satt að segja. Getur verið að ég sé svona mikill asni, að það sé hægt að fara með mig eins og gólfklút og ég geti ekki varið mig? Sjálfri finnst mér hann ömurlegur harðstjóri og ekkert annað, þó það sé mjög erfitt fyrir mig að tala svona um manninn sem ég elska eða hef trúað því að ég elskaði. Ég get svarið það ég veit ekki lengur hvort ég geri það eða ekki. Viltu ræða þetta með afleiðingar eiturlyfjanna og kynlífið, ásamt þessu með yfirganginn.Eins bið ég þig að ræða þetta með peningana og samskiptin yfirleitt.Ég er svo örvæntingarfull og teysti því að þú skiljir mig elsku Jóna Rúna.Ég er að gefast upp held ég. Vonandi svarar þú mér sem fyrst.Ég veit að þú ráðleggur mér bara það besta.
Takk fyrir að vera til.
Steina
Elskulega Steina! Mér þykir þú aldeilis eiga í erfiðleikum og er þá kannski vægt til orða tekið. Eins og þú sérð sjálf gjörbreytti ég öllu því í bréfinu sem hefði mátt rekja til þín. Það er því ekkert að óttast í þeim efnum. Kærar þakkir til þín frá mér fyrir áhuga þinn á því sem ég er að gera.Það er óneitanlega mjög uppörvandi. Við skoðum það sem þú spyrð um og ég íhuga ástandið og gef þér mögulega einhverja þá leiðsögn sem getur verið hentug í þessu viðkvæma og vandmeðfarna ástandi vandræða sem þú í augnablikinu býrð við. Áfram nota ég til handleiðslunnar innsæi mitt, hyggjuvit og áunna reynsluþekkingu. Rétt er að benda á að ég kem ekki í stað sérfróðra eða fagfólks innan heilbrigðisgeirans. Mitt hlutverk er að gefa heilbrigðum handleiðslu og veita þeim mögulegar ábendingar eða leiðsögn eins og sagt er. Þeir sem eiga við vandamál að kljást snúa sér náttúrlega til sérfræðinga með þau og nýta sér að sjálfsögðu hefðbundnar leiðir til hjálpar í vanda.
Nautnasjúkur harðstjóri
Það er því miður þó nokkuð til í því sem þú segir sjálf um manninn, þegar þú nefnir hann harðstjóra og segir hann ömurlegan.Eins eftir að hafa lesið bréfið þitt hvarlar að manni að drengurinn sé alvarlega nautnsjúkur á siðlausan hátt því miður. Það er og hefur aldrei verið rétt atferli þegar samskipti byggjast uppá að annar aðilinn kúgar hinn, eins og bersýnilega er að gerast í ykkar samskiptum. Hann kúgar þig. Meira að segja niðurlægir þig gróflega. Auðvitað má segja það nokkuð sjálfgefið að það hlýtur að teljast mikil huglæg brenglun og tilfinningaleg fötlun að halda það að hægt sé að rækta elskuna með því að fótum troða það sem þeim sem maður elskar er kærast og það er í þessu tilviki þú sjálf sem ég er að tala um.

Hann niðurlægir og óvirðir manngildi þitt og reynir að skapa innra með þér óheppilega útskúfun þína á sjálfri þér.Þú er dýrmæt, vegna þess að það mikilvægasta og eigulegasta sem við eigum hvert og eitt okkar erum við sjálf. Satt best að segja okkar eigið líf. Það leiðarljós tiltrúar okkar á okkur sjálf á ekki að vanvirða eða aflaga ef kostur er á öðru og betra viðhorfi til okkar sjálfra sem auðvitað ætti alltaf að vera.
Siðblinda er andlegur sem líkamlegur óþrifnaður
Ef honum finnst eðlilegt að gera lítið úr þér er eitthvað mikið að honum sjálfum augljóslega sem verður að athugast af sérfræðingi ekki seinna en strax og ekki síst með tilliti til þess að honum virðist í augnablikinu frámunað að sjá þessa aflögun sína sjálfur. Allt atferli hans við þig virðist gefa vísbendingu um alvarlega siðblindu hans og benda til þess að pilturinn sér ekki mun á réttu eða röngu atferli. Eins er alveg augljóst að hann er tengdur inná nautnaferli sem er virkilega sjúklegt og ömurlegt til þess að vita að hann skuli getað komist upp með að flytja slíkan óþrifnað andlega sem líkamlega yfir á manneskju sem er eins ágæt og þú annars ert elskuleg.
Valdníðsla og pyntingar
Auðvitað er alltaf óeðlilegt að úttúða öðrum. Það er skrýtin ást sem liggur í því að kvelja og pína, auk þess að niðurlægja ástvin sinn. Það sem þú ert að kljást við í sambúðinni við manninn er það sem kallað er andlegt og líkamlegt ofbeldi, sem notað er af mikilli ófyrirleitni af harðstjóra sem ástundar grófa valdníðslu til að ná fram vilja sínum í öllum samskiptum ykkar. Á bak við slíkt atferli liggur vissulega sjúkleiki sem kallaður er drottunarþörf meðal annars og er því jafnframt aflagað nautnaferli sem getur aldrei annað en skaðað, fái það að viðgangast óáreitt.Svona samskipti bjóða uppá að annar aðili sambandsins verði algjört fórnarlamb sem á allt undir geðþótta þess aðilans sem valdið sýnilega tekur sér og virðir ekkert nema sjálfs sín vilja og langanir.

Þú býrð sem sagt við andlegt og líkamlegt ofbeldi sambýlings þíns, sem getur aldrei annað en skaðað þig og aflagað gróflega sjálfsmat þitt, auk þess að vera bæði geðheilsu þinni og líkama stórhættulegt. Ef þú ekki leitar þér viðeigandi hjálpar sem allra fyrst er hætti við frekari vandræðum og viðbótar vanda því pilturinn sér sýnileg ekkert athugavert við fáránlega og neikvæða hegðun sína.
Kvennaathvarfið og Vibbarnir
Ef ég væri sem þú myndi ég leita aðstoðar í Kvenna­athvarfinu og biðja um hjálp og ábendingar um hvernig í raun og veru væri viturlegast að taka á þessum sérstaka og ömurlega vanda sem viðgengst í tilveru þinni í augnablikinu. Honum þykir sýnilega ekki mikið athugavert við framkomu sína, úr því að hann lætur eins og svona "Vibbagangur" sé eðlilegur og þér beri að sættast á hann. Á götumáli alþýðunnar er þessi tegund manna stundum kallaður "Vibbi" og er það sennilega af eðlilega gefnu tilefni og ekkert verra heiti á þessum fuglum en hvað annað. Samanber "graftarversi" sennilega á betra máli. Svona "Vibbar" eru sem betur fer ekki algengir, en afar óheppilegir í samskiptum, vegna þess að þeir eru neikvæðir og ófyrirleitnir siðblindingjar og sjá það sjálfir, en telja sig ekki þurfa að breyta hegðun sinni.Menn sem fótum troða allt sem er gott og göfugt í öðrum og skilja ekki nema með hjálp hvað má og hvað ekki. Þeirra vilji er sá vilji sem því miður verður altækur í samskiptum við aðra ef þeir fá markmiðum sínum og neikvæðum tilhneigingum framgengt.
Tvö algeng hlutverk harðstjórana
Þeim er satt best að segja ekkert heilagt. Ekki einu sinni sjá þeir ástæðu til að hlífa börnunum sínum við sjálfs síns ósóma. Þeir vaða bara áfram í skjóli peninga, líkamsburða og slægðar, auk þess sem þeir ná iðulega að blekkja ókunnuga og geta þess vegna komið sér sjáanlega veraldlega vel fyrir, á sama tíma og þeir ástunda þennan subbuhátt heima. Jafnvel komið sé þokkalega vel fyrir í mannvirðingarstiganum, þó ömurlegt sé að segja frá svona nokkru. Málið er nefnilega að fólk er iðulega fært um að leika tvö ólík hlutverk á nákvæmlega sama tíma fyrir ólíka áhorfendur náttúrlega, sem hafa mismunandi afleiðingar í för með sér, án þess að vera taldir geðklofar eða eitthvað enn óþægilegra.Margur hefur augljóslega farið flatt á samneyti við slíka aðila og kannski ekkert undarlegt. Vibbar eru þeir sem sjá eigin breyskleika en neita að horfast í augu við afleiðinga af graftarkenndri hegðun sinni, þó þeim sé bent á að hún sé viðurstyggð og öllum til kvalar.Þeir eru venjulegast ófyrirleitnir og siðblindir og sjá fyrirstöður í öllum öðrum en sjálfum sér.Menn sem eru með brenglaða sjálfsímynd og telja sig í eymd sinni og volæði öðru fólki mikilvægara og meira spennandi.Menn sem er í reynd ekki neitt. Oftast lítilmenni og hugleysingjar sem þrífast ekki nema þeir geti valdið öðrum sem mestri þjáningu virðist vera. Sorglegt en satt.
Hóran ástundar niðurlægjandi sölumennsku
Eins og þú veist er hóra kona sem selur líka líkama sinn hverjum sem hann vill kaupa. Slík kona hefur oft lifibrauð sitt af sölu á blíðu sinni. Hún er í viðskiptum sem einungis miðast við að selja fyrir aura kroppinn sinn og er því í mjög sérkennilegum viðskiptum sem vægast satt fyrir siðfágaða eru ömurleg og sér í lagi ef þau eru leið að verðmætasköpun sem á að styrkja stöðu hennar veraldlega. Það er niðurlægjandi og siðferðislega alrangt að stunda þannig viðskipti og sölumennsku sem tengist eigin líkama. Varla er hægt að ímynda sér að nokkur kona kjósi sér þannig líf og þaðan af síður er ástæða til að ætla að slíkt líf sé nokkuri manneskju eðlilegt.
Hvaða persónuleg vandamál fá konu til að grípa til slíkra óyndis afarkosta fyrir sjálfa sig skal látið ósagt, enn eðlilegt og rökrétt er að gefa sér að slíkir afarkostir sjálfum sér til handa séu tilkomnir í lífi viðkomandi konu vegna mjög erfiðra og flókinna innri sem ytri aðstæðna. Aðstæðna sem eru þannig að konan getur að eigin mati enga eðlilega og heilbrigða lausn fundið á eigin vandamálum og afkomu aðra en selja eigin líkama.
Afsiðuð viðurstyggð
Hóra er því nafn sem ætti ekki að hafa í flimtingum og allra síst að klína því á konu sem er ráðvönd og laus við bæði lauslæti og siðblindu sem tengist kynlífi. Þú ert ekki hóra og verður það ekki, þó að hann í afsiðun sinni sé að koma þannig brenglun inn hjá þér. Ég er ekki hissa þó þér falli nafngiftin illa. Hún er viðurstyggð sem enginn ætti að láta út úr sínum ágæta munni og þaðan af síður til þess að skreyta manneskju með sem maður trúir að maður elski eins og sambýlingur þinn heldur að hann geri við þig. Nafngift sem ber þegar í stað að hafna og vísa til höfundar síns með það sama.

Svo ef við viljum milda áhrif þessa orðs á þig, þá má segja sem svo að hann noti orð óvarlega yfirleitt og velji af ásetningi einmitt þá nafngift á þig hverju sinni sem honum er fyllilega ljóst að er fullkomlega óþolandi fyrir þig að sitja undir.Þá í því skyni að gera þig orðlausa og miður þín og til að herða og undirstrika veiklaðan mátt sinn og vald yfir þér, Þannig eflir hann að hann telur sjálfs síns styrk í samskiptunum sem eru vegna hans hegðunar ömurleg og þér óbærileg. Hvort hægt er að benda honum á að nota vinsamlegast annað orðalag er ég ekkert viss um, vegna þess einfaldlega að honum þykir sýnilega styrkja stöðu sína að nota þau orð og það orðfæri í samskiptum ykkar sem valda þér hvað mestum geðshræringum og sársauka. Þannig telur hann sennilega að dottunargjarnt stjórnferli sitt sé sem öruggast.
Peningar notaðir sem stjórntæki
Þú segir að að hann láti þig ekki hafa aura. Ekki einu sinni fyrir nauðþurftum. Það er einmitt eitt megin einkenni á kúgaranum og það er að gera sig að þessu leiti gjörsamlega ómissandi fyrir konuna. Hann telur að þannig geti hann stjórnað því hvað þú afhefst. Best er náttúrlega að við stelpurnar höfum vit á því undir öllum venjulegum kringumstæðum að krækja okkur í starfsþjálfun og starfsreynslu sem getur gert okkur kleyft ef við viljum bera sjálfar ábyrgð á sjálfum okkur, að losa okkur einmitt úr samböndum sem eru ofraun fyrir okkur eins og þetta er þér. Og þá án þess að allur efnahagslegur grundvöllur okkar sjálfar hrynji.

Í þínu tilviki má vera að þú hafir slíka möguleika, en þeir augljóslega notast þér ekki enn sem komið er ,því hann vill halda um budduna sjálfur um leið og hann kýs að fylla hann einn jafnframt. Þetta getur stafað af ótta við að ef þú gætir aflað fjár, að þá yrði honum að minnsta kosti ofaukið sem stjórnanda yfir þér og þínum hugsan­legu löngunum og þrám sem tengjast veraldlegum efnum. Þú þarft í þessu tilviki líka að fá faglega hjálp þeirra sem svona vanda í samskiptum þekkja og eru færir um að veita þér stuðning og vísbendingar um mögulega úrlausn vandans.

Eiturlyf og persónuleikabreytingar
Þú segir að piltur sé fyrrverandi eiturlyfjaneytandi. Það þýðir að hann hefur í einhvern tíma notað efni sem breyta starfsemi heilans og hafa í för með sér sem afleiðing af því umtalsverðar persónuleikabreytingar sennilega. Ef um slíkt er að ræða má búast við að þó hann sé ekki í neyslu einmitt núna, að þá hafi orðið á honum persónuleika­breytingar sem geta valdið hegðun og framkvæmdum sem ekkert er víst að hefðu komið fram í fasi hans og framkomu t.d. við þig, ef hann hefði aldrei nota vitundarbreytandi lyf sjálfum sér til skaða.

Það liggur í hlutarins eðli að það er engin hemja fyrir fólk sem fætt er inn í þennan heim heilbrigt að leyfa sér þá aflöguðu örvitatengdu hegðun að fylla líkama sinn af eitri árum saman og halda svo að það sé nóg að hætta notkun og þar með sé allt komið í lag og viðkomandi eins og hann var áður. Svo er að sjálfsögðu ekki. Það er því miður sannanleg staðreynd að sá sem eiturlyf hefur notað má búast bæði við heilaskaða sem er ólæknanlegur og svo auðvitað persónuleikabreytingum sem afleiðingu hans.
Heilaskaði eiturlyfjaætunnar
Viðkomandi eiturlyfjaæta hefur með mismikilli notkun beinlýnis skapað skilyrði á að skaða starfsemi t.d. stjórntækis hugans sem hefur náttúrlega áhrif á hugsanagang viðkomandi og tilfinningalíf, ekkert síður en dómgreind og félagslega hæfni. Þetta tæki sem heitir heili verður þó erfitt geti verið jafnvel fyrir læknisfræðina að sanna slíkt á einhvern hátt fatlað sem afleiðing af eituráti.

Heilaskaði þó í smáu sé getur aldrei annað en valdið vandræðum fyrir þann sem hann hefur eignast og þá ekki síður fyrir þá sem viðkomandi verða að upplifa og deila kjörum og elsku með.Þennan ömurlega möguleika væri kannski hollt fyrir alla sem ánetjast hafa eiturlyfjum að íhuga smávegis, áður en þeir halda hiklaust áfram að skaða heilastarfsemi sína, þannig að ekki verði hún bætt aftur svo vel fari. Einungis smávægilegur heilaskaði getur haft mjög víðtæk og varanleg aflöguð hegðunar og framkvæmdar vankvæði í för með sér ævilangt ef því er að skipta. Fyrrverandi eiturlyfja fíkill verður að gera sér grein fyrir einmitt þessum augljósu staðreyndum. Vissulega má kannski eftir meðferð afeitrunar megi byggja á mjög löngum tíma upp bærilegan nokkuð heilsteyptan persónuleika aftur og áður kunnungan viðkomandi, ef bæði vilji og áhugi, ásamt skilningi á einmitt þessum lúmska möguleika vandræða er ljós þeim sem hættir fyrri notkun hinna ýmsu stórhættulegu efna. Málið er bara að um er að ræða þvílíka fyrirhöfn eftir á séð að flestum vex hún það mikið í augum að þeir nenna ekki að æxla hana og því fer sem fer í vandræðum þessum einstaklingum tengdum oft á tíðum löngu eftir að allri afeitrun líkur.
Kynlíf og ofbeldi
Hvað varðar kynlífshegðun mannsins og þá sér í lagi eftir að hann er búinn að valda þér hugarangri og kvöl er þetta að segja. Kynlíf og það sem því viðkemur er með öllu óréttlætanlegt nema báðir óski þess. Eins og þú bendir á langar þig í flest annað eftir ofbeldi en kynmök við gerandann og þykir mér það ekkert skrýtið. Aftur á móti er ef maðurinn væri ekki siðblindur furðulegt að hann skuli telja slík velkomið frá þinni hendi eftir alla valdníðsluna. Líta verður svo á að um sé að ræða ásetning hans og grófa og óréttmæta framlenging hans á valdníðslu þeirri sem hann ástundar á þér. Kynlíf á ekki að einkennast af neins konar ofbeldi eða öðrum augljósum þvingum. Það er alveg ljóst að kynlíf verður því unaðslegra því dýpri og kærleiksríkari sem þær tilfinningar eru sem vissulega eiga að liggja á bak við löngun okkar til kynmaka. Það er alrangt siðferðislega að ástunda kynlíf sem er meiningarlaust og subbulegt. Betra er hreinlega að sleppa öllu kynlífi, ef við treystum okkur ekki til að sýna hvert öðru virðingu og tillitsemi í þeim samskiptum.Kynlíf nefnilega getur verið yndislegt og spennandi satt best að segja ef rétt og elskulega er að því staðið.Kynlíf og valdníðasla fara aldrei saman, jafnvel þó einhverjir "Vibbar" láti sig dreyma um slíkt. Þeir sem ekki treysta sér í heilbrigt og heiðarlegt kynlíf ættu einfaldlega að láta allt kynlíf eiga sig og snúa sér að öðrum efnum.Þeir augljósleg geta enga kynferðislega ánægju veitt öðrum og njóta hennar tæplega sjálfir ef hugafarið er rangt og öðrum ógeðfellt.
Fórnarlömb valdníðslu þvingaðir til kynmaka
Það gefur auga leið að kynlíf í framhaldi á ofbeldi við maka er með öllu rangt og þolanda slíks algjör ofraun og hreinn viðbjóður sennilega. Við eigum ekki að hafa mök hvert við annað til að undirstrika hegðun sem er siðlaus og frekjuleg. Harðstjórar og drottunargjarnir menn eiga einmitt til að nauðga hreinlega fórnarlömbum ofbeldis síns eftir að þeir eru kannski búnir í orðum og höggum að vanvirða viðkomandi.Þeir enda iðulega valdníðsluna á mökum við viðkomandi þvert á það sem er sæmandi, án tillits til að þolandinn í þessu tilviki þú hefur alls engan áhuga, né nokkra einustu þörf fyrir kynlíf eftir svona framkomu.Þetta undirstrikar bara enn þá meira að að um valdníðslu er að ræða, sem alls ekki búa réttar tilfinningar á bak við. Reyndar bara þær tilfinningar sem tengjast sjúklegri drottunarþörf og fullkomnu vanmati á vilja, þörfum og þrám hins aðilans og í þessu tilviki þín. Hann er sterkari líkamlega en þú og veit það, auk þess sem honum er jafnframt kunnugt um að ótti þinn um eigið líf er til staðar og þess vegna er honum ljóst að þú getur ekki svo vel fari varist harðstjórn hans.
Veiklaður tilfinningalegur bakgrunnur.
Vegna þess hvað þú átt ófullkominn tilfinningalegan bakgrunn, ertu einmitt í hættu í tilfinningasamböndum og ekki síst af þessari tegundinni. Þú ert alin uppá heimili þar sem faðir þinn var ofbeldishneigður og beygði með harðstjórn hvers konar þig og aðra heimilisfasta undir sinn vilja. Þetta þýðir að bakrunnur þinn í nálægum samskiptum og persónulegum er mjög veiklaður vægast sagt.
Hafir þú ekkert enn þá gert til að leita þér hjálpar frá þessum aflöguðu fortíðar fjötrum, er ekki seinna vænna að gera það. Ég tel að það sé jafnframt viðkomu í "Kvennaathvarfinu" mikilvægt fyrir þig að fá staðgóða geðlæknishjálp eða fá sálfræðing eða hugsanlega félagsráðgjafa til að opna augu þín fyrir því hver þú ert í öllu þessu. Jafnframt er náttúrlega mikilvægt fyrir þig að byggja upp með hjálp sérfróðra eins góða þekkingu þína og hægt er á því hvað eru heilbrigð samskipti og hvað aflöguð. Mér sýnist ekki veita af.Þú mátt alls ekki rugla þessu siðblinda framferði mannsins við þig saman við manngildi þitt. Hans hugmynd um þig er tilkomin úr huga sem stýrir framkvæmdum sínum neikvætt á kostnað þess sem síst skyldi og í þessu tilviki ert þú augljóslega fórnarlamb eins og þú segir sjálf í bréfi þínu ógeðfellds harðstjóra sem skilur sýnilega ekki hvað er rangt í eigin framkomu og fasi. Tilfinningasambönd eiga vera metnarfull á jákvæðan og kærleiksríkan máta,en ekki óttablandin áþján og annar álíka hryllingur þeim sem í þeim eru.
Vonandi getur þú unnið eitthvað úr þessum vangaveltum mínum þér tengdum og það væri satt best að segja afar ákjósanlegt að þú byggir þig undir það sem fyrst að leita á náðir "Kvennaathvarfsins" og þiggja þá ráðgjöf sem það ágæta stuðningsheimili fyrir vegalausar konur um tíma veitir. Eða eins og óhamingjusama konan sagði eitt sinn af gefnu tilefni í góðra vina hópi."Elskurnar mínar ,ég er nokkurn vegin eins og ný síðan ég ákvað að hætta að vera þessi endemis undirlægja og velja bara hér í frá, að láta rigna duglega uppí nefið á mér. Sá einhver hvað rosalega ég rak nefið uppá loft? Vá. Ég finn að það rignir nánast stöðugt uppí nasirnar á mér auknu sjálfstrausti og heilu flóði af sjálfsást. Enda má segja að ég hreinlega geisli þessa daganna af auknum lífsvilja og frábærri tiltrú á eigið ágæti. Reyndar án þess að nokkur fá við það ráðið. Meiriháttar, ekki satt?"

Guð gefi að þér gangi vel á nýjum og jákvæðum leiðum aukins baráttuvilja til að frelsa sjálfa þig frá þessum ömurleika sem þú býrð við núna. Með vinsemd Jóna Rúna.

Höfundur: Jóna Rúna
Sifjaspell ómannúðleg
( Svar: til Fjólu)
Kæra Jóna Rúna! Ég ætla að biðja þig um að ráðleggja mér heilt. Ég er kona á miðjum aldri og hef verið í haltu mér slepptu mér sambandi í nokkur ár eða síðan nokkrum árum eftir að ég skildi við manninn minn fyrrverandi. Þegar ég og núverandi félagi minn vorum búin að vera saman í töluvert lengi setti ég honum tvo kosti. Annað hvort færum við að búa saman eða létum samandið rofna. Ég flutti reyndar til hans í framhaldi af þessu, þar sem hann bjó hjá ættingja. Þegar gestir komu mátti ég hvorki sjást né láta í mér heyra. Hann hefur ekki haft ekki fyrir því að kynna mig ættingjum sínum.

Við fórum svo að búa saman, ef sambúð skildi kalla á mínum vegnum. Hann á reyndar líka íbúð og eitt og annað að auki, sem hann hefur eignast á þessum tíma sem hann hefur búið hjá mér. Hann passar sitt og telur sig vart hafa efni á að lifa. Hann hefur safnað miklum peningum á meðan við höfum búið saman. Þegar ég hef gert athugasemd við þennan ójöfnuð, þá verður hann reiður. Hann flutti t.d. út og heim aftur þegar ég leyfði mér að hafa skoðun á ákveðnu atriði, sem tengist loforði sem hann sveik. Fór bara í fýlu. Hann missir stjórn á skapi sínu af mjög litlu tilefni. Fyrir nokkru ákvað ég að reyna að slíta þessu, en það gengur illa. Ég er ákaflega bitur í dag og sé mikið eftir þessum árum, sem ég hef eytt í þessa ömurlegu sambúð. Fyrirverandi maðurinn minn var ofbeldishneigður og gekk iðulega í skrokk á mér, þannig að ég þurfti oft læknisaðstoð. Við skilnað okkar reyndi hann að eyðileggja flest fyrir mér. Ég hugsa mikið um hvort ég sé einskis virði og á erfitt með að einbeita mér í vinnu. Málið er að ég vil bara sofa og sofa og helst vita ekki af mér.

Að lokum vil ég segja þér, að ég er alin upp við sifjaspell og var misnotuð af föður mínum. Ég hef alltaf verið svo vonlaus og aldrei getað svarað fyrir mig, þegar á mig er ráðist. Það virðist eins og ég lendi sífellt í því að aðrir misnoti mig á einhvern hátt og jafnvel níðist á velvilja mínum og varnarleysi. Hafi ég reynt einhverja vörn er ég kaffærð með það sama. Það er í mér reiði vegna ásakanna og meiðandi framkomu annarra og einnig vegna fortíðar minnar. Sjálfstraustið er mjög lágt og hefur reyndar aldrei verið mikið. Í dag er ég vinalaus og frekar vonlaus. Getur þú hjálpað mér?
Fjóla
Elskulega Fjóla! Þakka þér kærlega fyrir raunarlegt og afar einlægt bréf. Ég get ekki annað en dáðst af hugrekki þínu í þessu viðkvæma ástandi, þegar þú eins vonlaus og hjálparvana og þú ert, ákveður að skrifa mér. Ég eins og þú skilur varð að breyta einu og öðru bæði í stíll þínu og frásögn, af því að ég óttast að þú kunnir að þekkjast að öðrum kosti. Umfjöllun mín er alls ekki hefðbundin eða á annan hátt tengd fagþekkingu. Ég nota eins og alltaf áður innsæi mitt, reynsluþekkingu og hyggjuvita til að íhuga og benda á eitt og annað sem mögulega getur reynst hentugt til viðmiðunar fyrir þig.

Stígamót, samtök kvenna gegn kynferðislegu ofbeldi
Í þínu tilviki er enginn vafi á, að þú verður að leita þér hjálpar þeirra sem búa yfir fagþekkingu og ekki síst reynslu sem er mikilvæg fyrir þá sem hafa mátt þola sifjaspell að fá að kynnast og læra af. Hjá þér einni og vonlausri gerist sennilega fátt sem byggir þig upp. Mér hafa borist fleiri bréf, sem fjalla meðal annars um hörmulegar afleiðingar sifjaspells og bið ég sendendur að sýna mér biðlund, ef eitthvað dregst að svara þeim.

Til eru samtök sem heita " Stígamót" og eru þau fyrst og fremst ætlaðu þolendum kynferðislegs ofbeldis. Hjá "Stígamótum" er bæði hægt að fá persónulega ráðgjöf og jafnframt ýmis hjálpargögn, til að auka skilning okkar á þeim vágesti heimilanna sem sifjaspell eru.

Ég læt símanúmer þessarar þjónustu fylgja hér með. Síminn hjá " Stígamótum" er 626868 og ég skora á alla þolendur sifjaspells eða annars konar kynferðislegs ofbeldis að snúa sér til starfsfólks " Stígamóta" í neyð sinni og leyta hjálpar og mögulegra leiðsagnar. Ég vil líka benda þeim sem hafa grun um að börn sín eða annarra búi við slíkt ofeldi að hringja óhrædd í starfsfólk þessara samtaka og segja frá grun sínum og þiggja ábendingar.

Alröng uppvaxtarskilyrði
Þar sem ég álít að kynferðislegt ofbeldi það sem þú máttir búa við og þola í uppvextinum, kunni að vera undirrót vanda þíns tilfinninga- og félagslega sem fullorðinnar konu byrja ég umfjöllun mína þar. Þú endar bréfið á að benda á þetta mikilvæga upplýsingamynstur fortíðar þinnar eins og um sé að ræða einhvers konar aukaatriði. Sifjaspell eru hræðileg og hafa alltaf afleyðingar og venjulega hörmulegar fyrir fórnarlömb þeirra og eru vá sem vinna verður á.

Þetta eina atriði er örugglega klár og afar skýr undanfari þess sem hefur gerst í lífi þínu síðar og lýsir mjög nákvæmlega hvers vegna líðan þín er eins og hún er í dag og verður, þar til þú ert búin að fá hjálp þeirra sem þennan bakgrunn þekkja. Sennilegt er að flest starfsfólk " Stígamóta", sé sjálft fyrrverandi fórnarlömb sifjaspella eða annars konar kynferðislegs ofbeldis. Þetta þýðir að starfsfólkið hefur öll skilyrði til að skilja vanda þinn og veita þér hyggilega leiðsögn.
Ég skil hins vegar elskuleg, að þú eins og læðir þessum upplýsingu með í bréfi þínu til mín, vegna þess að þjáning þín og sennilega viðkvæmni við að viðurkenna við þér ókunna manneskju að faðir þinn sé sekur um að hafa gert æsku þína að kvalræði, er sennilega nánast óbærileg. Hver er fús til þess að viðurkenna að í föður okkar hafi búið versti óvinur okkar og lífsganga okkar jafnvel, þegar við er miðaldra eins og þú, sé endurspeglun á hörmungum þeim sem þessi maður leiddi yfir þig sem barn. Það að bregðast börnum á þennan grimmilega máta, er nánast ófyrirgefanlegt og þær refsi- eða meðferðaraðgerðir, sem ættu að viðgangast í þessu annars ágæta samfélagi okkar allra gagnvart glæp sem þessum ættu að vera mjög strangar.

Geðvilla eða siðblinda
Tilfinningalíf barns sem misnotað er kynferðislega af sínum nánustu er mjög aflagað og þekking þess á raunverulegum kærleika sennilega enginn, auk þess sem sjálfsmat þessarar þolenda er venjulegast alrangt og alls ekki í nokkru samræmi við augljósa hæfileika, getu eða greind. Aðferðir og atferli þeirra sem þannig ofbeldi ástunda, er sennilega margþætt og ákaflega einstaklings bundið hvernig þessu ofbeldi er fyrirkomið. Trúlega er erfitt að ákvarða hvort um sé að ræða hjá geranda hreina og klára geðvillu eða siðblindu nema hvort tveggja sé. Alla vega er um að ræða fullkomlega sjúkt atferli sem í eðli sínu er grimmdarlegt og fullkomlega ófyrirgefanlegt, auk þess að vera algjör valdníðsla. Aftur á móti er trúlegt að afleiðingar þess fyrir þolendur séu nokkuð svipaðar í grunneðli sínu, þó vissulega séu þær sennilega breytilegar trúlega eftir kyni, greind, og þroska viðkomandi þolanda.

Kynferðislegt ofbeldi gegn börnum grimmdarleg valdníðsla
Kynlíf er ætlað fullorðnum, en alls ekki börnum og þaðan af síður á þeirri forsendu að um einhvern snefil af væntumþykju sé að ræða frá hendi gerandans til þolandans. Hvaða væntumþykja er samfara ósæmilegri og grimdarlegri hegðun við sitt eigið afkvæmi, sem byggist uppá valdníðslu í formi afbrigðilegra tilfinningatengsla og kynferðislegs ofbeldis? Akkúrat engin, heldur þvert á móti ef eitthvað er. Hvað sem öllum skökkum afleiðingu líður, breytir það ekki þeirri staðreynd að þú ert manneskja og meira segja mjög mikilvæg og átt fullan rétt á að fá viðurkenningu á þér sem slíkri, án þess að þurfa framar að sætta þig við aflagð og sjúkt tilfinningalíf annarra og valdafíkn, til að fá ást og umhyggju þá sem þér er samboðin og þú þráir.

Fyrsta forsenda heilbrigðis hvað þetta snertir, er viðurkenning og ást þín á sjálfri þér óháð því hvað öðrum finnst um þig. Sjálfsást er nauðsynleg og hana verður þú að eignast og ekki seinna en núna. Án sjálfsástar erum við gagntekin af alls kyns sjálfsútskúfunar atferli sem vissulega dregur að okkur kolómögulega einstaklinga sem sjá í okkur hentug fórnarlömb fyrir sjálfs síns drottnunarþörf og harðstjóratilhneigingar, auk fyrirheita einhvers konar um leiðir í gegnum okkur til lausna á hvers kyns sjúklegri siðblinduhegðun þeirra og mistökum.

Sjálfsútskúfun og rangt sjálfsmat
Það er greinilegt að samskipti þín við karlmenn eru mjög aflöguð, sem þýðir að þar viðgangast en í þínum huga alvarlegar ranghugmyndir um sjálfs þíns ágæti, sem kviknuð í uppvextinum vegna framferðis föður þíns við þig. Kynlíf er ekki hugsað sem stjórnunartæki eða til að ýta undir hvers kyns valdaníðslu gerandans eins og öll afbrigðileg kynferðisleg áreitni við þolendur þannig kúgunar er. Ef við sættumst á að þær tilfinningar sem kvikna innra með okkur og tengjast væntanlegum lífsförunauti séu í lagi, þó þeim fylgi bæði sársauki og sjálfsútskúfun, þá erum við á mjög varhugaverðum leiðum frá upplagi okkar og jafnframt heilbrigðum kærleiksríkum tilfinningum til okkar sjálfra.
Raunverulegum tilfinningum sem erum heilbrigðar og jákvæðar á ekki að fylgja meiriháttar vanlíðan og sjálfsfyrirlitning, þá er eitthvað mikið aflagað. Ef við þekkjum ekki önnur tilfinningatengsl en þau sem byggjast uppá á kúgun og ofríki þess sem við teljum okkur elska, þá er hætt við að sama mynstur eða svipuð tengsl myndist áfram tengd væntanlegum lífsförunauti, jafnvel þó farið sé úr misheppnuðu sambandi í annað, sem í fyrstu virðist öðruvísi og jafnvel lofa góðu. Það sem gerist ef ekkert er lagað í sjálfsímyndinni í milli tíðinni sem hefur aflagast við röngu tengslin er, að alls kyns drottnunar og valdníðsla annarra verða áfram áþján á okkur, vegna þess að við kunnum ekki heppilegar sjálfvarnaraðgerðir.

Kúgarar þola ekki fólk sem rignir uppí nefið á
Ef við sem sagt náum ekki, að efla elsku okkar og trú á sjálf okkar persónu, er hætt við að við verðum auðveldar bráðir fólks sem haldið er einhvers konar afbrigðilegum tilfinningum og siðferði. Það lítur engin kúgari á manneskju sem rignir uppí nefið á, vegna þess að hún gefur engin fyrirheit um undirlægjuhátt eða björgunaráráttu, sem gagnast muni misheppnuðum eða aflöguðum persónuleika þess sem enga raunverulega ábyrgð vill hafa, en allt taka og nota sjálfum sér til framdráttar, hvort sem það eru aðstæður eða líkamleg og andleg samskipti við aðra og notar þá kúgun einhvers konar til að örva sig til dáða og fá fram vilja sinn.
Þetta er ágætt íhugunarefni fyrir þig elskuleg og ef ég væri sem þú myndi ég leita jafnframt öðrum og mikilvægum leiðum fanga og líklegrar leiðsagnar í einhverjum þeim sjálfstyrkjandi bókum sem eru á markaðinum. Þessar bækur opna oft árangurríkar leiðir til sjálfsstyrkingar.

Drottunarþörf og valdafíkn harðstjóra
Ef við íhugum samband það sem þú ert í við sambýling þinn og t.d. berum það saman við samband það sem þú varst í við fyrrverandi maka þinn þá eru greinilega svipaðir hlutir að gerast með ögn öðrum útfærslum og enn ert þú efins um að þú eigir tilverurétt. Finnur til umkomuleysis og eigin vanmáttar. Finnst þú einskis virði.

Framkoma núverandi sambýlings er mjög niðurlægjandi fyrir þig og þér er það fyllilega ljóst. Þess vegna gerir þú athugasemdir og útlistar fyrir honum hvað þér finnst athugavert við framkomu hans. Hann virðist ekkert sá athugavert við það, að misbjóða þér á öllum mögulegum sviðum sem alls ekki er nein vísbendingu ást á þér, heldur miklu fremur algjöran hæfileikaskort á að sjá eða skilja framkomu eða atferli sem er í eðli sínu rangt. Öll sú hegðun sem virðist einkenna hann gefur til kynna siðblindu.

Kúgunaraðferðir hans eru eru keimlíkar aðferðum fyrrverandi maka þíns, þessi velur fýlu og nísku, ásamt almennri óvirðingu til að halda þér á mottunni og gerir þig sennilega á sama tíma tilfinningalega háða sér, þegar honum hentar að snúa að þér sínum blíðustu og mest sérmerandi hliðum til að halda þér við efnið og gera þig enn ruglaðri í rímunni hvað varðar þitt mat á hlutunum. Þetta er að sjálfsögðu drottnunarþörf og valdníðsla sem tengist alvarlegri siðblindu. Fyrrverandi maki barði þig jafnframt öðrum og álíka aðferðum og hinn til að neyða þig til undirgefni. Ef þú ættir ekki þessi aflöguðu uppvaxtarskilyrði að baki myndir þú alls ekki hafa látið þessa tvo harðstjóra meiða þig með þessum hætti.

Of hár þolþröskuldur afleiðing kúgunar
Vegna þess hvað þú hefur frá upphafi mátt sæta mikilli kúgun frá ástvinum þínum hefur þolþröskuldur þinn vaxið og styrkst óeðlilega, sem þýðir að það þarf töluvert til að ganga fyllilega fram af þér. Þú segist verða eitthvað svo varnarlaus þegar á þig er ráðist, sem er eðlilegt, þar sem samskipti þín við þína nánustu hafa flest frá upphafi miðast við að gera þig undirgefna með einhverjum hætti. Hafa reyndar miðast við að hunsa fullkomlega þinn eiginn vilja og viðhorf til sjálfrar þín.

Eðlilegast væri að þú hættir að hlýða og gefa eftir í þeim málum sem bersýnilega tengjast einhvers konar kúgunaraðgerðum annarra þér til handa. Það er alrangt að láta skylda eða óskylda komast upp með það að beita okkur þvingunum og ofbeldi hvort sem það er and- eða líkamlegt. Sjálfsmat þitt er mjög lágt og því verður þú að breyta og þú breytir því ekki með því að vera í hvers kyns fórnarlambs hlutverkum í lífi og tilveru annarra, heldur eignast þú rétt sjálfsmat með auknum áhuga þínum á sjálfs þíns ágæti.

Ef þeir sem eru tengdir eða nánir þér geta ekki sætt sig við þig á þeirri forsendu, að þú sér sérstök og áhugaverð manneskja, sem ert fullfær um að vera bæði sjálfstæð og öðrum óháð,auk þess að hafa fullan rétt á að hafa skoðanir, þrár, vilja og ýmsa drauma er enginn ástæða fyrir þig að halda í nein tengsl við þá. Best er að slíta öll tengsl sem bersýnilega eru fjötrandi og falla undir kúgun, enda eru þau ekki líkleg til að auka andlegan þroska okkar né örva innri vellíðan okkar. Flest tengsl sem byggjast uppá að eðlilegt sé að dragast að okkar án þess að þvinga okkur geta verið gagnleg.

Sjálfsstyrkingaraðgerðir mikilvægar
Best er því fyrir þig sennilega að leggja mikinn þrótt í sjálfs þíns andlegu uppbyggingu og spara þig hvergi. Byrja einfaldlega nýja og jákvæða næringarstefnu, sem miðar fyrst og fremst að því að þú fáir algjört endurmat á sjálfri þér. Mat sem byggist uppá persónulegum áhuga þínum fyrir þér eins og þú ert í upplagi þínu ósmituð af ranghugmyndum þeirra sem skilja ekki önnur tengsl við þig, enn þau sem þér eru ógeðfelld og byggja á einhvers konar tilraunum þeirra til að kúga þig og brjóta á bak aftur eðlilega sjálfstæðisþörf þína.

Sem sagt elskuleg ekki fleiri tilfinninga- eða líkamlega harðstjóra inní tilveru þína til að grafa undan tiltrú þinni á eigið manngildi. Betra væri að leyta leiðsagnar og ábendinga hjá þeim sem þennan vanda skilja og þekkja, en gera örvæntingafullar tilraunir til að sofa hann frá þér tíma og tíma og finna að ekkert lagast heldur þvert á móti. Biturð þín er eðlileg vegna fortíðarinnar og reiðin líka, en á þessum tilfinningum þarf að vinna með skynsemi og umburðarlyndi og vertu viss það er sem betur fer hægt, ef vilji okkar sjálfra er fyrir hendi og leiðir þær sem við veljum til stuðnings eru jákvæðar og raunsæar. Það er hægt að losna við kúgara vertu viss.

Manngerð og möguleikar
Þú virðist í verunni jákvæð, einlæg og hjartahlý manngerð með stórt skap og dular en djúpar tilfinningar. Óöryggi er sennilega töluvert í upplagi þínu en hefur aukist að mun vegna þess ofbeldis sem þú hefur mætt frá neikvæðum áhrifavöldum í fortíð þinni. Þú virðist frekar næmur og sennilega listfengur einstaklingur, sem þarft að eiga markmið sem eru skapandi og frumleg til að keppa að. Iðjusemi og útsjónarsemi gætu verið eiginleikar í fari þínu sem þú ættir að gefa meira pláss í framkvæmdum þínum. Vilji er nokkuð sterkur, en þér hættir til að vera of tilfinningasöm og þannig lama hann óaðvitandi af og til. Þú gætir verið töluvert leitandi persóna sem verður sennilega að hafa gott jafnvægi í andlegum sem veraldlegum athöfnum þínum og þrám, ef þér á að líða vikilega vel. Þó þér kunni að finnast það furðulegt, þá virðustu hafa mjög gott viðskiptavit meðfætt, sem vissulega mætti nota. Þér er eðlilegt að rétta öðrum hjálparhönd og ert óspör á góðvild þína, ef þér finnst aðrir vera beittir óréttlæti.

Heimili og atvinna þurfa að vera í sem bestu jafnvægi, ef þér á að líða vel. Þér gengur sennilega ekki of vel að sækja á í viðkynningu við aðra og gætir í þeim efnum verið óþarflega tortryggin og efins um að áhugi annarra sé raunverulegur. Þar eru bæði á ferðinni afleiðingar lífsgöngu þinnar og upplags, en jafnframt er trúlegt að þó uppvaxtarskilyrði hefðu verið önnur og fullkomnari hefðir þú samt fundið fyrir þessum veikleika, en kannski ekki eins mikið. Manneskja með jafn stórt skap og mikið stolt, er alls ekki undirgefin eða hlýðin að eðlisfari. Það er eitthvað sem er afleiðing af aflöguðum tilfinninga og samskipta tengslum liðinna ára. Þú gætir verið svolítið pjöttuð og eins ögn hégómleg.

Trú og það óræða í tilverunni gætu höfðað töluvert til þín. Eins er ekkert ósennilegt að í þig geti hlaupið þrjóska ef aðrir bregðast þér eða sína þér fullkomna óvirðingu. Eðli þitt er friðsamt og laust við snobbirí og hroka. Mjög jákvæðar breytingar gætu átt sér stað í lífi þínu í kringum 92 til 93 og þau öfl og áhrif sem þá koma trúlega inní tilveru þína átt eftir að gjörbreyta allri lífsasfstöðu þinni og jafnvel að veraldlegur og sennilega starfslegur frami þinn aukist. Þú hefur býsna góð andleg þroskaskilyrði virðist mér líka.

Eða eins og sigursæla stelpan sagði eitt sinn í góðra vina hóp. " Elskurnar mínar sjáið þig ekki breytinguna á mér síðan ég ákvað að gefa frá mér gengið sem ætlaði að breyta mér sjálfu sér til framdráttar. Fólk sem ekki vildi sættast á nærveru mína vegna mín heldur vegna sín einungis, sem vissulega var óþolandi, því það gerði mig óvirka, óvissa og hrygga, reyndar hamingjuvana."

Guð gefi þér þrótt og þor til að leita þér gæfuríks stuðning í vilja þínum til að hlú að þér á þinni eigin forsendu. Með vinsemd Jóna Rúna

Þetta ljóð er ort til mömmu minnar þegar hún vegna erfðamála breytti um ytri aðstæður og eignaðist höll í orðsins fyllstu merkingu. Ég hafði frá 14 mánaða aldri, td. með því að bera ábyrgð á sjálfri mér þegar bróðir minn fæddist, reynt að gera allt til að auðvelda henni lífið og tilveruna, en því miður auðnaðist mér ekki að gefa henni heilsuna aftur eða leysa allar þær ytri hörmungar sem hún varð að horfast í augu við og Himnafaðirinn varð að hjálpa henni með. Mig skorti hugvit, þrek og getu til að stjórna því sem ekki var á mínu valdi að stjórna. Þar sem ég elskaði hana mjög heitt og hún mig, og samband okkar ekki bara móður og dóttur, var ég trúnaðarvinur hennar og gekk henni að stórum hluta til í móður, ömmu og langömmu stað, þ.e. ég verndaði hana og tók þátt í hennar sorgum og gleði. Menn og Guð verða að meta hvernig til tókst en aðalatriðið er að ég vildi henni allt hið besta. Engin hefur elskað mig á sama hátt og hún nema kannski Nína. En hún kenndi mér að elska og virða Guð, vera góð við þá sem minna mega sín og trúa á tilgangsríkt líf þrátt fyrir þrengingar og mótlæti og missa aldrei sjónar á staðfastri nálægð heilagrar þrenningar, þ.e. Föðurins, Sonarins og Heilags anda. Hún lét mig fara með bænir þangað til ég fór að heiman, alltaf áður en ég sofnaði og þess utan ef eitthvað bar að þakka eða kvarta yfir. Hún sýndi mér með verkum sínum að við eigum að elska náungann eins og sjálfa okkur og okkur ber að styðja hvert annað bæði í meðbyr og mótbyr. Hún var alltaf þrátt fyrir sínar sérstöku og erfiðu aðstæður, undurgóð við alla sem leituðu til hennar og hún beinlínis fann á götunni og studdi , gladdi og hjálpaði . Hún var ekki bara óvenjufögur kona, skipti sérstaklega fallega litum enda af Bergsætt, heldur var hún undurgóð manneksa með risastórt kærleikshjarta, óvenju gáfuð og sérlega víðlesin og í raun þegar ég lít til baka, kenndi hún mér allt sem kann að vera einhvers virði í minni sál í dag. Þessar vísu sem koma hér á eftir eru ákvæðisvísur sem ég orti til hennar þegar hún breytti um aðstæður. Hugsunin er í sterku skyldleikasambandi við bæði ámælis- og ákvæðisvísur stórsénía fortíðarinnr sem höfðu allt fram yfir einfeldninginn JRK nema kannksi fegurðina (haha) en þeir bjuggu til og lögðu á fólk bæði gott og slæmt. Þetta er mitt ákvæðisljóð til hennar og ég trúi því að það hafi yljað henni og verndað. Er hjá Nínu þegar ég skrifa þetta.

Til mömmu

Hver lítil rós hún léttir þér
langa harmagöngu.
Það góða ætíð birtu ber
og breytast kjörin þröngu.

Vonir þínar vafalaust
verma framtíð alla.
Tilfinningin afar traust
og tárin hætta’ að falla.

Þó sálin enn sé hrygg og tóm,
og sárin djúpt í hjarta.
Í fjarlægð heyrir frelsisóm
er framtíð kveikir bjarta.

Sumir kveikja sorgarbál
og sá í lífið meinum.
En þú ert góð og göfug sál
og gleymist aldrei neinum.

Að breyta krossum kannski reynist
kvöl, sem erfið verður þér,
En göfug vinna aldrei gleymist
og góðleikurinn skilar sér.

Bráðum líf þitt breytist allt
burtu forðar harmi sárum.
Höllin fagra hundraðfalt
hjartað fyllir gleðitárum.

Jóna Rúna Kvaran
25. nóvember 1983.

Eftir farandi ljóð orti ég síðan vegna andláts móður minnar

KVEÐJA

Fallin er hjartans fögur rós
og föl er kalda bráin.
Hún sem var mitt lífsin ljós
ljúfust allra er dáin.

Drjúpa hljóðlát tregatár
og tómið fyllir allt.
Ekkert sefar hjartasárin
í sálu andar kalt.

Þögul sorg í sál mér næðir
sár og vonarmyrk.
En Drottinn ætíð af gæsku græðir
og gefur trúarstyrk.

Hnípinn vinur harmi sleginn
hugann lætur reika.
Kannski er hún hinu megin
í heilögum veruleika.

Þú ert laus frá lífsins þrautum
og liðin jarðarganga.
En áfram lifir á andans brautum
ævidaga langa.

Heimur bjartur bíður þar
og bráðum kem ég líka.
Þá verður allt sem áður var
ef veröld finnum slíka.

Drottinn verndar dag og nótt
á dularvegi nýjum.
Aftur færðu aukinn þrótt
í eilífð ofar skýjum.

Þú alltaf verður einstök rós
elsku vinan góða.
Í krafti trúar kveiki ljós
og kveðju sendi hljóða.
JRK


KVEÐJA TIL EIGINMANNS MÍNS

Stirðnuð er fífilsins brosmilda brá
og brostinn er lífsins strengur.
Helkaldan grætur hjartað ná
því horfinn er góður drengur.

Sorgmædd sit við mynd af þér
og sárt þig ákaft trega.
Herrann helgur gefur mér
huggun náðarvega.

Tekinn var litríkur fífill frá mér
og ferðast einn um sinn.
Í kærleiksljósi leita að þér
og leyndardóminn finn.

Kyrrum klökkum tregarómi
kveð nú vininn hljóða.
Af sálarþunga úr sorgartómi
signi drenginn góða.

Farinn ert á friðarströnd
frjáls af lífsins þrautum.
Styrkir Drottins helga hönd
hal á ljóssins brautum.

Englar bjartir lýsi leið
lúnum ferðalangi.
Hefst nú eilíft æviskeið
ofar sólargangi.

Vonarkraftur vermir trú
og viðjar sárar brýtur.
Ótrúleg er elska sú
sem eilífðinni lýtur.

Í Gjafarans milda gæskuhjúpi
gróa öll mín sár.
Með sólargeisla úr sorgardjúpi
sendi þér kveðjutár.


Kveðja til fortíðar

Í hitabyr og hafsjó öldufárs
himnavængir opnast í dýrð
af veikum mætti í trúarvissu
vonargleði elsku opinberast.

Án sannleikselda sérhvert bál
sorgir brennir í döprum anda
því frelsisneistar í eldsfuna ylja
í fögnuði roðaslegins mánaloga.

Ef ótti knýr ógn vanmáttar áfram
og eitrar hugarró og hjartasárin
þá er grunnur trúar gæskulaus
og gengið er í myrkri bresta.

Þegar haldið er himinsljóma til
hverfa þjáningar blekkingatára
því sorgarský breytast í sólarblik
og vonleysi í hamingjustjörnur.

Ljúf er líknarbirta skilningsþels
ef logafuna roðaglóð opinberast
í skuggaþoku sést dýrðin vakna
og sæl rísa í fjóluskýi vonarvilja.

Léttofin litbrigði stjörnubliks
lýsa þjökuðum sálum heimferð
í mikilleik himnadýrðar máttur
magnast í áhrifakrafti trúarvissu.

Hamingjuleið er happadjásn
hugsað til gleðióps í táraflóði
hvert gengið spor grátursvíls
á göngu færir þreyttum frið.

Höf. Jóna Rúna Kvaran


KVEÐJA
Í skuggahúmi sálin döpur
syrgir harmi slegin.
Ofin gleðibliki gæskumynda
göngusporanna liðnu.

Í sorgarbirtu í stjörnuljóma
sólargeisla hryggðar.
Er hamingjutár í hjartatrega
í hvarfaflóru fortíðar.

Í englaveröld hnýpinn
gengurumvafinn elskuríkum yl.
Í föðurarmi finnur þrautalíkn
frjáls af æviviðjum

Höf. Jóna Rúna Kvaran

Ljóð I
Ævintýri

Hvar er þögn án hafsjós vandræða
er hvolfist yfir án birtu og yls.
Þegar ríkir sorg og sólarleysi
sefur andinn og grætur án orða.

Opnast hugur og horfir inn í tómið
hvergi neins að vænta, bara myrkur.
Allt svo kalt sem krefst vonar og trúar
í krafti elds sem lifir djúpt í sálinni.

Þegar allt er hljótt, hlýr andvari logar
og heitur strýkur grátbólgna kinn trega.
Í heimi hörku og spennu þrífst tæpast
hugur bjartrar sýnar ævintýra án tals.

Óljóst sér og vonar vanmáttug hið góða
er voldugt breiðir faðminn mót skuggum.
Í afkimum dökkar myndir leynast og tifa
er láta hrærast í skjóli eymdar og vonleysis.

Að hafa ótta af vanmætti ógnar
öllum sem lifa í skjóli hryggðar án athafna.
Að finna frelsi er hvatning sem gleður
því frjáls horfir glaðbeitt fram á veg.

Sól bjartsýni og kærleika er sterkt
sigurtákn sem hrífur gleðivana sál.
Að halla sorgbitnu hjarta að þeim
sem hafa styrk sem ornar í kvíða.

Það er fátt sem fæst án vilja
fegnum án leiða depurðar sem lamar.
Ó, að allt verði gott og gefandi
er grípur hið innra og gleður dapra.

Höf. Jóna Rúna Kvaran
Ort á Hjálpræðishernum sunnudaginn 22.janúar 2006


Ljóð II
Hugmyndir

Ópin læðast um hugann og hverfa
hægt inn í þögn sálar sem grætur.
Allt svo undurhljótt sem lifir hér
og ekkert sem hvetur eða örvar hugann.

Að horfa í spurn og líta heiminn
er hamingja um stund og yljar.
En óttin kemur og hvergi hlífir
og hönd sorgar umvefur einan.

Það er alltaf spurn hvar hugmyndir eru
sem hvetja áfram veg gleði og vonar.
Kannski í skjóli sem leynist í birtu
sólar opinberast ef beðið er af afli.

Ekki er von á létti í bráð þó ætíð
sé óskað alls sem örvar og hlýjar þreyttum.
Ef skimað er yfir völl undra sem leynast
og ógna þögul þá eflist og magnast vonarvissa.

Án gleði sýna vaknar leiði og líkn
er langt frá þeim heimi sem blasir við.
Ó, að allt verði sem nýtt og notist
án neikvæðis í hafi synda og vondeyfðar.

Ögrandi ógnir vissu um uppgjöf
æpa mót kvíða og drungatrega.
Allt ljómar er litið er lengra fram
á ljóshaf sigra sem blasa við í hryggð.

Ó, að horfa af gleði inn í trúarvissu
er huggun óttaslegnum sem trega.
Ef kvöl er nærri þá kalla á hjálp
og kallið heyrist og allt verður svo bjart.

Höf. Jóna Rúna Kvaran.
Ort á Hjálpræðishernum 29.janúar 2006.


Ljóð III

Ótti grefur um sig og allt
umhverfið breytist og fyllist ókyrrð.
Það er gleði í sólinni sem sefar
en sá hvílist sem lifir og brosir.

Allt er hljótt og hvar er friður
handan við gröf dauðans er sól.
Enginn veit sín örlög en vonar samt
að vegferð sín gefi dýrð og kyrrð.

Að líta framtíð sem finnur von
er frelsi þess sem tregar en hann bíður.
Ó, að finna styrk í þraut er það sem hrífur
og þel kyrrðar grætur við þreyttan arm.

Enginn sér sína ævi alla án leiða
allir hafa lifað og syndgað gegn Guði.
Hver sál er sjálfstætt barn forsjónarinnar
og á að þrífast í umhverfi stuðnings.

Er leitað er skjóls í náðarfaðmi Guðs
og ástar hjá þeim sem vakir og styður.
Þá er víst að ljósin lifna og birtast
í líkn sem fær líf í hafi vængja Hans.

Bráðum fer sól að skína heit og
ylur stjarna að lýsa upp tilveru ótta.
Af ilmi sætum í sorg opinberast trú
í skjóli vonarvissu sem kallar hlý af náð.

Í anda gleðiljóss finnur grátandi sál
grunn sem aldrei bregst en hrífur.
Og vonargleði þess sem veit að hann örvar
og veglausum gefur elsku og blessunaróð.

Ort á Hjálpræðishernum 5. mars 2006

Hvar er skjól?

Ó, Guð sem gefur líf og dauðann sjálfan,
góðvild þín er takmarkalaus og hlý.
Hvar er skjól nema í sefandi anda þínum?
svo góður, gjöfull, trúr og réttlátur.

Himneski faðir sem umvefur og örvar snauða.
fyrir náð þína grær allt sem lifir og deyr.
Í þér er mátturinn sem aldrei heftir eða meiðir,
undraráðgjafi sem gleður hrjáða af afli.

Í elsku og af trú örvar og gleður hólpna
alltaf nærri svo sterkur og góður Guð.
Án þín er allt hégómi sem heftir bága sýn
í hafsjó vandræða styrkir og græðir öll sár.

Elska þín hvetur umkomulausa og hrjáða
ótti vonleysis hverfur í ást þinni og yl.
Elsku Faðir, gef hamingju og heilindi í trú
og handleiðslu sem örvar á lífsins vegi.

Hvar er von nema í návist þinni og friður
í náðarfaðmi sem kveikir ljós í myrkri?
Sem aldrei bregst en er alltaf nærri í von
ó, þú sem lýsir leið og eflir líf sem tregar.

Unaðsfriður sem þú stýrir í kærleika og vissu
opnar sjón á elda þá sem þú kveikir stóra.
Þú gefur styrk sem aldrei dvín en lifir
og vissu í von og elsku sem fyllir hjartað.

Ó Faðir, sem ert skjól og styrkur sem græðir
í þér sorgir hverfa allar á braut í vissu.
Þú ástríki Drottinn sem öllu ræður
og af náð eflir þreytta sem trúa og treysta.

Hvergi er ró og kyrrð nema í faðmi þínum
í opnum örmum sem styrkja hrjáða og leiða.
Hlið himins opnast og birta lýsir leið
ljúfa sem líknar án orða en hvetur af styrk.

Allt í sól sem logar og lýsir veginn heim
og líkn í hverju spori gegn þér til dýrðar af náð.
Enginn tregi umlykur hólpna því skaparinn er nærri
og ástríkur færir týnda sauðinn heim í dýrð Himins.

Þú almáttugi Skapari alls sem lifir
upphefður sál mína brostna sem ákallar.
Vissan um nálægð þína og ást eflir sál
og óttinn hverfur og grátur dvín án orða.

Hvergi er skjól nema í náðararmi þínum
með næmum augum sérð eymd og vonleysi
Af vissu hvetur og ornar hryggum
Himneski Faðir sem allt sérð og skynjar.

Skapari Himins og jarðar sem sefar sálina
sjá óvissuna sem glepur sýn og heftir allt.
Lát náðarfaðm þinn og elskuríka umhyggju
umskapa allt svo að sorgir og drungi hverfi.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort í júlí 2006.

Bæn

Ó faðir þú sem líknar og græðir allt
Og gleður án orða
Hvergi skjól nema hjá þér
Og vissan um leiðsögn
Allt sem blindar verður tóm
Þegar þú ert nærri
Og hvetur og örvar.
Að finna náðarfaðm þinn
Er ríkidæmi hverjum manni
Þú ert unaðsríkur og gjöfull
Í þér er friður og kærleikur
Sem aldrei dvín og ætíð umvefur.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort í júlí 2006.

Morgunskil

Sólin ylrík umlykur allt og svo fagurlega skín
og undur opnast og veröldin logagyllt birtist.
Það eru morgunskil og himininn undurfagur
æðir um jörðina svo geislar bjartir hrífa.

Orð eru sögð en þögnin er nærri því allt logar
og í andtakt horfir á fegurð himinsdýrðar
Án gullofinnar sýnar verður allt svart
hvergi friður, ekkert skjól og allt tregablandið.

Ó að allt væri í veröldinni víðlíka fagurt
og frelsun hrjáðra óbundin af skilyrðum.
Hvergi ósætti, allt svo gleðiríkt og laust við þjáningu
án vandræða unaðsríkt og heillandi.

Það er sorglegt að sýn á gleði og von
skuli vera hverfandi í ríkidæmi allsnægta.
En vissa um breytingar er nærri og hróp aflvana
umkringja erfiðar aðstæður og hrífa.


Það er hryggilegt þegar allt er undurbjart
og glóð hvílir fagurlega allt um kring.
Engin sorg og sút sem dregur mátt úr gleðivana
skuli horft í trega á elda himins opnast í dýrð.

Hvar er réttlæti sem gefur grið og líknar döprum,
gæfurríkur undraóður sem sefar,yljar þjáðum.
Máttur sem hverfur aldrei en fyllir sálina þrá og trú
eftir ró hjartans án óvildar í armæðu dagsins.

Ef horft er til himinsglóðar í vissu
hverfa sorgir á braut og von ríkir og eflir.
Hvergi er skjól nema´í kyrrð andans sem efast
aldrei um trú, von og kærleika sem umvefur.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort júlí 2006.

Ljóð

Orð sögð með hlýju setja mark sitt á tilveruna
og sálin lyftist í hæðir án takmarks.
ef kærleikur litar innra lífið verður allt bjart,
ljúflega horfir í sortann og grætur hljótt.

Rósahaf prýðir og unaður andans hvetur sálina
og endamörk tilverunnar opnast og glaðlega brosa.
Í faðmi vondepurðar horfir hissa á og finnur skjól
í himneskum bláma án vonleysis í kyrrð og trú.

Án öryggis og vitundar um náð er hugurinn reikull,
hvergi von, engin vissa, aðeins hryggð og armæða.
Því í glóð sálarinnar lifir og vex þráin og sefar
og sólskin gleðinnar opnar sýn á óendanleika Almættisins.

Hvar ertu hólpinn nema í líknarfaðmi Föðursins?
Hann er vissan, vonarþelið og gleðigjafinn trúi.
Mikill er máttur Guðs og þel hans undursamleg dýrð,
Magnþrunginn og umvefjandi án orða, gefur yl og styrk.

Ást og friður lýsa allt og ekkert er hulið Honum
sem umbreytir í kærleika sem ornar og hvetur.
Því Friðarhöfðinginn eflir og lyftir vitundinni ljúflega
og líknar öllu án krafna af elsku sem er óendanleg.

Í Föðurnum er skjól og vissa sem varðveitir í náð og elsku,
sem vitað er að aldrei dvín heldur lifir og vex.
Hann er eldurinn sem kveikir kraft í þögn en yljar
Almáttugi Skapari sem öllu ræður og allt sérð og elskar.

Án Hans verður allr tom og tilgangslaust í nauð
hvergi von eða vilji til að þrá öryggi og skjól.
Ekkert læknast sem lifir ef Drottinn er fjarri,
lofaður sé sá sem öllum ann og engann svíkur.

Höf: Jóna Rúna Kvaran
Ort á Hjálpræðishernum 30. júlí 2006.


Stríð

Átök og armæða lita völl
og angist hrjáir nauðstadda.
Óhugur grípur alla og skelfing
sorgarþels heltekur umkomulausa.

Af hverju stríð sem brýtur niður
og angrar þá sem líða og þjást.
Ótrúlegt að enn þá sé barist að afli
og óhugnaður átaka skuli líðast.

Hvergi ylur eða birta, bara sundrung
og bál sem kveikir sorg í hjarta.
Ömurlegt en satt því staðreyndir
sýna afleiðingar átaka sem líðast.

Hjálpum hryggum og skjólvana
í harmi þjáninga og hugarangurs.
Án samstöðu sorgarþel opinberast
og snauðir finna til og liða.

Hróp umkomulausra eiga að hrífa
og heift á að víkja án tafar.
Enginn er svo snauður kærleika
að sorgmæddum sé ógnað af alefli.

Hvergi skjól, aðeins ófriður sorgar
sem alla skelfir óendanlega.
Í myrkri styrjaldar gráta allir
og enginn finnur frið og réttlæti.

Hróp berast um víðan völl
og vanmáttur ringulreiðar skapast.
Án ástar er engin samstaða eða trú
allt svart og vonlaust án elsku.

Höf: Jóna Rúna Kvaran
Ort 2.ágúst 2006


Ástin

Óður friðar fyllir sálina gleði og kyrrð
því fundin er elska sem lifir og gefur.
Í örmum kærleika er undur sem hvetur
og ástúð sem aldrei dvín og hrífur fagurlega.

Í undraveröld yls og máttar breytast
ástarheit sálarinnar ljúfleg og kossar falla.
Og ástin samofin orðum og athöfnum
umvefur allt og hlýja svo undurblíðlega.

Í skjóli atlota sem gleðja er vissa og þrá
um að sorgarferli hverfi og hlýja orni.
Samofin eldum ástarhita og glóð opinberast
og ósvikul og krefst einskis í þögn.

Fáir án unaðar ástar og elsku þrífast
eins fagurlega og þeir sem einlægir orna.
Hvergi er ómur undra og tákna eins ljúfur
og mildi ástarþels sem umvefur og ann.

Hvar er vonarþel og trúaróður nema í armi
elskuríkrar ástúðar sem dvelur í hjartanu.
Undravissa sem árvökul horfir inní eldinn
sem ylríkur umvefur þá sem unna og þrá.

Fellur einlæg, uppljómuð vitund um elskuríkan
óð sem allt umvefur og ekkert þarf enda algóður.
Unaðsþrá sem aldrei hverfur og umkringir í orði
án skilyrða veitir vonarvissu og trúarþel.

Ástin er ósk um að öfund og úlfúð víki
úr hjarta sem þráir kyrrð og trúir á vonina.
Án undrakrafts þess óðs sem elsku ávallt fylgir
er ekkert neins virði nema blómi ástarylsins.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 4.ágúst 2006.

Barnið

Barnið er svo fallegt og fullkomið
og flauelsmjúkt viðkomu, án krafna.
Í sál þess er undrabirta og unaðsbál
óendanlegs kærleika sem kveikir ljós og yl.

Hamingjutár falla og ljúflega lýsa leið
lítilli stúlku áfram vegferð sannleika.
Án vissu vonarþels og trúmennsku ógna
vindar sem blása angist sem fangar og sleppur.

Orð sögð af ástúð hvetja og örva litla sál
sem stundum grætur af hungri og þorsta.
Að elska angan litla eru forréttindi vissu
sem aldrei bregst og ávallt hvetur af elskuóð.

Kviknar lífið ljós og brosir af mildi
ljúflega á móti lífinu í spurn og þrá.
Enginn er sem þú svo undrablíð og ylrík
og armar þínir umvefja i spurn og vissu.

Lítur kvikum augum á allt orðvana
og áleitin horfir hissa á mennina tala.
Hreyfing fóta og handa opinberar vitund um
að hugurinn er heill og ekkert hrjáirandann.

Elska ríkir í athöfnum og engin fyrirstaða,
ást litar allt umhverfi lítillar stúlku.
Hún er gleðigjafi og kraftaverk sem hugfangar
og hamingja glaðlega hrífur alla sem vilja.

Lífsýn sem örvar og gleður ómar hljóðlega
og ungviðið brosir í bjarma við öllum yndislega.
Er skjól nema í örmum foreldra sem una
af ást, von og trú bænarþels þess sem yljar.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 5.ágúst 2006.

Kelly

Lítil stúlka ljúflega gengur veg
og lætur fátt trufla enda indíáni.
Í orði grandvör, hlý og hamingjusöm,
heillandi fögur, svo undurblíð og góð.

Umvefjandi kærleika gefur og krefst einskis
í krafti jafnlyndis ástúðlega horfir í spurn.
Án hennar yrði lífið lágdeyða og vanmáttugt
því leiftursýn umvefur af trúmennsku og gleðióð.

Í hita augnabliksins hrífur viss
og hugsi lítur fram á veg án krafna.
Allt svo bjart og blandað von umlýkur
sem brosandi af yl opnar faðminn í spurn.

Gleðigjafi sem af kærleiksþeli gefur hlýju
og glæðir tilveru vonlítilla og firrtra vissu.
Þessi litla rós gefur allt sem þarf svo glöð
enda gullofin ást sem frelsar vondaufa og hrygga.

Í veröld vonleysis og ótta sem glepur er sýn
um veglyndi sem er kostur litaður trúmennsku.
En vordísin fagra veit allt um sorg og sút
og sefandi yljar trúlitlum sem efast en þrá.

Af elsku umvefur og ástúðlega örvar
athugul sál sem knýr áfram veginn.
Lyftistöng undra og orða sem fylla
allt eldmóði án sorgarþels sem lamar.

Kyngimagnað og kraftmikið lítil ljós
sem líknar stöðugt og styður af afli.
Indíánar gefa án orða gjafir sem orna
af gleðivissu og trúarþeli án endurgjalds.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 6. ágúst 2006.



Í fjarlægð

Í fjarlægð heyrir frelsisóm sem líknar bágstöddum,
fundin er sannur vinur sem yljar og leysir.
Elska í vissu lyftir vitundinni á gneistaflug
og vonin um nálægð umvefur í trúarhita.

Allt um kring er ástúð sem gefur lífskraft
og unað sem umlykur og óskir opinberast.
Ekkert hrífur nema mikil þrá sem eflir styrk
frá sorgum sem veitist öllum sem þrá og vona.

Oft veldur kvíði og kraftleysi hryggð og depurð
og kostir undramáttar skipta öllu þegar þannig árar.
Hvergi er skjól vonarþels og vissu nema í ástarörmum
sem veita trúarvissu og vonaryl og öflug gefa.

Hjartað skelfist og grætur þegar harmar orna
og hæglátir vindar leika léttir um sorgarvöll.
Það er sem sálin hafi horfið um hríð í birtu
og hafsjór vandræða liti völl án gleðiyls.

Í hita og þunga augnabliksins hvílir hljóðlega
hæglát vera og stundarfró opinberast í ró og hvíld.
Ekkert gleymist og gleðivana horfir í myrkur
en gengin spor hverfa í sandinn án orða og trega.

Ef horft er á sorgarský hverfa inní skuggann
og svífa rólega burt breytist allt í gleðióm.
Vitað er að vonarvilji og frelsisþrá eru góðir gafir
gefnar af öllu hjarta fólki sem þeim ljúflega.

Sólin gullofin skín og kveikir elda hlýja
sem ylja og fylla sálina von og vissu um náð.
Hvergi er elska nema í friðararmi frelsisríkum
funheitum sem roðagylltur lýsir tóm og sorgarþel.

Höf. Jóna Rúna Kvaran, ort 7.ágúst 2006.

Von

Faðmur frelsarans er í trú og gleðióður ómar
er fagnandi yljar og umvefur þreytta og hrjáða.
Hvar er skjól nema í elskuríkum ofurfaðmi
undraráðgjafans líknandi sem ljúflega leysir og örvar?

Ekkert í heimi er eins ástríkt og hlýtt í raun
en undrafaðmur þess sem styrkir og hvetur þreytta.
Ávallt ferðbúinn, svo kærleiksríkur og örvandi
fullkominn náðarfaðmur þess sem eflist.

Allt svo bjart í vonarfaðmi þess sem
stórkostlegur umvefur og krefst einskis.
Hann er gefandi og góður og veitir von
í vitund sem er sorgmædd og þráir frið.

Af mildi gefur vonarríka, óskiljanlega ást
og ýtir fagurri umbun að þeim hrjáðu.
Alltaf umvefjandi og hvetjandi og stjórnar öllu
af elsku sem aldrei dvín og ávallt örvar.

Hvergi er kyrrð og ró nema í faðmi sem hrífur
handan gullofinnar birtu sem allt umleikur yl.
Kraftur þess sem öllu ræður ríkir og veglyndur leysir
og rótfastur eflir vissu um óspillta nærveru sem ann.

Umhyggja þess sem öllu ræður er ótrúleg
alltaf ró, engin armæða, bara kærleiksóður.
Hvergi er að finna vegleysu eða villuráfandi sálir
því velviljinn er ríkjandi og byrðar hverfa í raun.

Himnadyr erm opnar öllum sem þrá frið og ró
án vonaryls grætur hjartað og tregar allt.
Ekkert er eins örvandi og að hvíla hrjáður hjá Guði
sem gefur vissu um gleðiríka og gullofna sigurgleði.

Höf. Jóna Rúna Kvaran, ort 8.-10. ágúst 2006

Furðuverk

Heilagur alvaldur, undra Drottinn sem ornar
og helgur gefur og einskis væntir enda algóður.
Í vissu horfir í spurn til sjáanda alls sem lifir
og segir: Faðir líkna mér og léttu sporin mín, ó Guð.

Horft er til himins á furðuverk skapara jarðar
Hans sem allt veit í dýrð og gefur þreyttum hvíld.
Hann er alvís, algóður og líknandi
enda umhyggjusamur og öllum æðri svo undurblíður.

Hann er ótrúlegur og elskuríkur og léttir sporin
án hans verður allt svo dimmt og kalt og hverfur í skugga.
Hvergi er afdrep nema hjá Guði sem yljar og ornar
og aldrei yfirgefur Hann sorgmædda sem trega.

Hann sorgir sefar og skín sem undraperla á allt
og skarpskyggn augun sjá glundroðann og fárið.
Enginn eins bjartur og líknargóður sem lifir
því ljúf hönd hans umvefur og orku gefur.

Trúlega þarf að beygja hné og iðrast af afli
og opna hjartað í vissu um hlýju og hjartarstyrk.
Kannski er nayðsyn að nýta orðin öðruvísi
og óska lífs sem eflir og ýtir undirvonaryl.

Í honum er vonin og vissan um styrk
og velvilji sem aldrei hverfur og ávallt er nærri.
Hann er kærleiksóðurinn sem í krafti vissu veitir
og kennir ástúð og elskuríka velvild hjá hrjáðum.

Faðirinn ræktar af elju sem verndar og umvefur smáða
sem hræddir og örmagna trega og gráta í sortann.
Herrann er lífgjafi ástar og dálætis sem ljúflega
leysir dapra frá öllu sem veldur kvíða og hugarangri.

Höf. Jóna Rúna Kvaran, 8.-10.ágúst 2006

Sigur

Orð sögð af kærleik ávallt umvefja í von
og eru alltaf nærri svo undrahvetjandi.
Hver vinur gefur af elsku og velvild hlýju,
voryl svo ástúðlegan og ylríkan án hryggðar.

Gleðin er í góðum verkum sem ylja af afli
og gæskurík uppörva af yl svo hlý og góð.
Ekkert vinnur gegn birtu og sólaróð björtum
sem ljúflega unna af elsku og ástaróð ríkum.

Ef horft er til baka er liðin tíð treguð sárt
þá tíminn staðfestir að kvíði og spenna ríktu.
Við vitum að vængjahóf vonleysis hvetur ekki
og vonin liggur í gleðióð og sigurvissu ljúfri.

Í elskunni er skjól se hrífur og dyggð
sem ornar sólrík og gullofin þeim sem vilja
Það er skrýtið hvað gleðióður gefur án orða
og græðir ljúflega innra með þreyttum sem þrá.

Heilindi sem eru ljúf og litrík vissulega
fylla leiða sálina ástúð happs og gleði.
En enn þá betra er að finna elskuríkan óð
undrablíðan sem gleður af góðvild og trausti.

Í nóttinni hvílir sorg og biturð þess gera
sem stöðugt knýja á og veikja vonaróð viljans.
Við verðum að hundsa það sem var og sveik
og vongóð sjá sigurþel þess sem styrkir og verður.

Hverfa kvíðaómar sem aldrei dvína eða hryggja
á burt í ofurskugga dapurlegra atvika.
Ef við viljum að þeir víkji og hverfi á braut ljúflega
þá verðum við að trúa og óska gæskuríkrar nálægðar.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, 8.-10.ágúst 2006.

Regn

Hlý sólofin ský hverfa í skuggan og gráta ljúf
silkimjúk falla og tár sefa og enduróma.
Ótrúlegt hvað himnaregnið gefur og yljar
og heitt strýkur bæði kinn og lund án orða.

Í hljómi sem endurómar er ástúð og kyrrð
og elska sem fellur aldrei úr gildi en bætir.
Regndropar eru vonarmildi og gefa gleði
öllu gangverki lífsins bæði mönnum sem og láði.

Furðulegt hvað vatn af h imni veitir ókyrrum,
vingjarnlegt er, verður og fylllir allt vissu um nánd.
Ormar sem umlykja allt eru kraftaverk
unaðar sem ávallt þreyjir sigur enda altækur.

Blómi regnsins yljar blóma hugans
og börnum líka, fer um allt og drýpur hljóðlega.
Allir og allt þarg vökva og sólarbirtu hlýja
án jarðarlinda hverfur líf úr öllu og allt fyrnist.

Í dagsbirtu og í skjóli myrkurs koma þau
og umvefja hvaðeina sem þau sverta án skilyrða.
Ekkert lífsafl er sem drjúpandi regnið sem
elskuhvetjandi umlykur og væntir einskis.

Í andartaki eilífðarinnar er von
og eitthvað undurfallegt líka og fallandi skúrar.
Daggardropar sem örva vöxt og strjúka vanga
og vinalega fá gróðurinn til að óma og mennina til að þakka.

Hvert fer svo allt þetta vatn sem lifandi lífgar?
Upp lágdeyða svo ótrúlega hljótt en sigurvisst.
Suddi himins sem bara gefur en ekkert tekur
og sýnir í verki að það lifir sem allt kveikir.

Höf. Jóna Rúna Kvaran, 14. ágúst 2006.

Hamingja

Hamingja og elska umvefja allt sem lifir
Og ekkert jafnast á við það sem gefur hvetjandi.
Vonarhvati sá sem í ástarelskunni býr er öflugt
Undratæki sem umlykur allt og óskar einskis.

Hallar þreyttum augum aftur lítil rós og hugsar
Undrandi býr vonareldur í vitund minni.
Án afláts hverfa hryggðartár af hvörmum
Í haf þess liðna og koma ekki aftur sé þess óskað.

Við verðum að þrá og trúa á yl vonar
Því vissan um athygli og unað kemur sé kallað.
Minnast má að einungis vonarvilji fær líf
Og margfaldast í óð til ástúðlegra orða ef þráð er.

Í fyllingu tímas eflist og dafnar allt og grær
Og ekkert sem ekki uppfyllir vonarneistann sterkan.
Af hverju að kvíða og bíða ef að lifandi ylur er nærri
Sem ljúflega umvefur og hvetur fallega áfram.

Orð sem gefin eru af afli ýta undir kraft
Uppörvunar og óskaflóðs sem gefur og heftir ekki.
Óskýrður undraheimur býður þeirra sem vilja
En unaðseldar virðast færri en eru þó svo nærri.

Ekkert í heimi gefur og veitir sem ylríkur faðmur
Sem orðum umleikur og nálægð hans er svo velkomin.
Vonarvilji er afl sem ýtir undir söng sálar
Sem ljómandi brosir en segir fátt en veit um nálægðina.

Í vonaryl fæst vissa um allt sem óskað er
Og víkur aldrei á burt enda eilíf og öðruvísi.
Hvar er ómur unaðar og elskuafls nema
Í undraverðum elskufaðmi sem ávallt er orðvana.

Höf. Jóna Rúna Kvaran, ort 15.ágúst 2006.

Frelsarinn

Öll erum við litlar ljúfar rósir
sem lofa skaparann svo hyggilega.
Við göngum í gleði inn í faðm hans
því gjöf vonar og kyrrðar er í Honum.

Það er vitað að Frelsarinn fús gefur
og felur öllum hlutverk í lífinu og grið.
Þegar við göngum með Guði opnast allt og eflist
sem gefur tilverunni gleði án skilyrða.

Hvar er friður nema í faðmi Hans
sem fordæmir engann, aðeins ann og gefur.
Ef við tölum við Drottinn heyrir Hann
og í hæðir lyftir huga og sál án táratrega.

Af hverju erum við bæði breysk og efins
og bugumst af engu tilefni án trúar?
Það er vegna vonbrigða og vegleysis gengnu
í volæði og fári þess sem glepur alla sýn.

Ef við þráum frelsi frá armæðu
þá gefur Faðirinn öllum sem ákalla.
Lausn vondeyfðar leggur um elda Hans
sem ávallt er tilbúinn að fyrirgefa og elska.

Ferðbúinn verðum við að ákalla og þrá
veglyndi þess sem allt færir og bætir.
Sem gleði veitir og allt eflir
af ást og unaði þess sem aldrei yfirgefur.

Við finnum skjól og afdrep hjá Föðurnum
sem feginn dvelur hjá öllum börnum sínum.
Við biðjum, óskum og vonum af vissu
og viti menn, Hann heyrir og svarar öllum.

Það er happ að finna návist Hans
og heilladrjúg að fá svör sem hrífa.
Við verðum staðföst að trúa á náð
og vita að Hann er ávallt nærri og gefur.

Í kraftinum býr trú, von og kærleikur
knúinn af eðalvissu og eldmóð styrkum.
Elska gleðigjafans er ástrík og ofurgóð
og góður Guð sér allt og veitir blessun.

Hver lítil vera sem óskar friðar og frelsis
fær í fangið unaðsvissu og eldmóð hlýju.
Því í Föðurnum fær sálin fullkomna hvíld
í fári þess sem aftrar og heftir vonarvissu.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 19. ágúst 2006

Að gleðjast

Af hverju óskir sem bresta og buga alla
og í blindarkvíða og depurð sem sverta lífið.
Betra er að gleðjast og fylla andann friði og vissu
og fræðast um það sem gefur lífinu gildi án víga.

Að trega það sem vor vekur reiði og hryggðartár
vitað er að það liðna kemur ekki aftur er firnt.
Betra er að eflast í því sem er og glæðir andann
og án afláts verkar bæði trú og von sem lifir.

Bæn sem gleður hrjáða og þreytta hrífur sterk
og huggar vonlitla á barmi óvissu og sorgar.
Ef við opnum faðminn og finnum unað streyma inn
um frjálsann hugann fer eldur og vonarvissa hamingju.

Sterk vissa vekur þrá eftir yl sem örvar og gleður
og veitir sorgbitnum klæði trúarinnar sem styrkir.
Hvergi skjól nema í skilningsríkum faðmi hlýjum
sem staðfastur örvar líflitla sál sem grætur þögul.

Orð sögð af hlýju svo fögu og veita ró og yl
því sannleikurinn er vísir að veglindi sem hrífur.
Í sólríkum hvertjandi undrafaðmi finnur andinn
umvefjandi ástríkt frelsi sem veitir og hvetur af styrk.

Óður til hamingjunnar er hlý vissa um gleðióm og elsku
happs sem umvefur án orða og væntinga því það bara er.
Að dvelja í ylríkum friðarörmum er örvandi undraafl
sem er engu líkt en vonar allt og trúir öllu því það er eilíft.

Allt myrkur víkur fyrir gleðióð og sigurvissu vonar
sem vökvar og styrkir alla hugsun orðvana en svo góður.
Ekkert í heiminum hrífur eins og hreinn kærleikur
sem hamingjuhvetjandi ann og ýtir undir ást og friðaróð.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 20.ágúst 2006

Alvaldur

Drottinn vakir og elskar alla í dýrð
og eins er Hann svo góður og hlýr.
Enginn er sem Hann svo blíður og elskuríkur
án allra kvaða bara gefur og ekkert tekur.

Í opnum föðurfaðmi brosir tilveran
öll og allt verður svo bjart og bjargfast.
Undraráðgjafi hjartahhlýr og himneskur
sem hefur allt enda altækur og algóður Guð.

Í trú og vissu um tilveru Hans er friður
svo tilgangsríkur en gefur náðarfrið hamingjuóðs.
Í bjarma bænagleði titrar brjóstið létt
og bíður án afláts í vonarvissu og sigurgleði.

Elsku góði Guð veitir öllum frið og kyrrð
og gleði sem engu er lík svo umfaðmandi.
Hvergi er skjól og styrkur nema hjá þér
svo stór ertu og óeigingjarn, ástríki undra Faðir.

Við vonum og trúum á návist þína Faðir
og vitum að þú ert ávallt nærri svo gefandi.
Hvar er skjól eða sigurvon nema í örmum þínum
þú dásamlegi gleðigjafi og skapari alls sem lifir.

Frelsari sem líknarríkur veitir vonlitlum hvíld
færðu öllum börnum þínum vissu og gleðióð
Aðeins í þér vex sólin og styrkist happadrjúg
og sól undrabirtu lýsir upp alla tilveruna.

Gæskuríkur aflgjafi sem gullsleginn
gefur ómþýða tóna sem hrífa hljómfagrir.
Hvar er vonarvissan nema hjá þér Vorgjafi gæða
velvildar sem vex og dafnar enda algóður og vitur.

Ástríki óumræðanlegi Faðir allra barna
opnaðu unaðsfaðm þinn öllum sem þrá og vona.
Að finna návist þeirra er sem gullslegið afl
umburðarlyndis án orða sem hvetur til dáða og dugs.

Allir harmar rólegra hverfa á braut og liða
hljóðir burt í skugga vængja þinna Friðarfaðir.
Hvergi er himnavissa nema í faðmi þínum
og hamingjuóður svo undurfagur veitir ofurhlýju.

Án þín væri tilveran tóm og tregablandin
og er víðsfjarri enda ertu algóður og mikill.
Ekkert í heimi hér er líkt þér Alvaldur
orða og æðis sem aldrei heyrist en hljóðhlátt er nærri.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 21.ágúst 2006

Friðarhöfðinginn

Í anda þess sem öllu ræður, gefur og styrkir hlýr
farðu áfram veginn í trúarþeli og vonarvissu í ró.
Öllum gefur heilaga leiðsögn í líkn af trúarþeli
ljúfur gæðavinur sem ávallt er nærri og gefur.

Hvert spor er gjöf frá Honum elskuríkum anda
sem gefur án óska um endurgjald í friðarró.
Allir fá ást og alúð að gjöf frá Herranum hlýjum
og Hann gefur án tjóns og innir firru allt og skín.

Það er skrýtið en Hann bara er og verður alltaf
svo nálægur og svo undurblíður og svo eldheitur.
Ekkert er eins örvandi, styrkjandi og ylríku faðmur
Unaðsráðgjafans hlýja sem er og umvefur hvetjandi.

Hvergi er skjól nema í fangi Friðarhöfðingjans
sem frjáls uppörvar og veitir af krafti og gleði.
Í frelsi gefnu af gæsku og innra afli örvast allt
og gæfuspor eru farin frá kvíða og hörmungarfári.

Að finna ástríkan arm umlykja sig í kyrrð og yl
er eins og undragjöf yls og gæða sem altekur.
Án verndar og elsku gengur ekkert áfram veginn
og sætur ilmur lífsins verður vondaufur og fjörlaus.

Af krafti færir og ekkert tekur, bara veitir í von
og elskan umvefur svo gjöful og gæskurík örvar.
Með trú verður allt bjart og sigurhvetjandi í líkn
og ekkert vonlítið, bara öflugt og undarlega gefandi.

Algóður, umvefjandi Faðir sem frelsar hrjáða
og armæðu upprætur hjá þreyttum sem trega.
Láttu hvert spor minna á hlýja arma þína
og hvetja áfram veg vonar, birtu og vaxtar.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 27.ágúst 2006.

Kyrrð

Í húmi nætur hlý golan blæs tær
og hylur sorgir og trega sem gráta.
Það er skjól og styrkur í hljóði óskanna
sem sveifla til þránum og voninni.

Vitundin leitar kyrrðar og friðarfús
og frjáls upplifir sanna gleði sem gefur innri ró.
Það er sannleikur í orðum sem ala
á ást og trúarþeli sem hvetja andann góðlega.

Ef sálin er sorgmædd er gott í tárum
að sefa hugann og finna kraft heltaka sig.
Eitthvað sem styrkir og umvefur stöðugt
og staðfastlega veitir opinberun vonarinnar.

Það er skrýtið að sjá og upplifa þel
sumarsins sem fagurlega brosir hlýtt.
Ekkert uppörvar og styrkir í ótta sem vissan
um frelsi og unað þess sem horfir til sólar.

Það er mikilvægt að trúa á umvefjandi arma
unaðsríka sem veita kyrrðarþel í vissu og trú.
Gleðigjafa sem góðlega færir friðsemd og ylríkt
ríkidæmi sem engann svíkur eða hundsar.

Hvergi er vonarvissa nema í vinsemd sem
veitt er af elsku góðlega og af skilningsgetu.
Vonarvilji sem er hvetjandi veitir unaðsríka og
vísa fró sem eflir viljann og gefur ástúð.

Það er unaðsríkt að finna til frelsis og öryggis
sem umlykur þreyttan og hrjáðan andann af afli.
Í staðfastri getu til að gleðjast og vona
er máttur sem græðir öll sár og engann svikur.

Höf:Jóna Rúna Kvaran, ort í sept.2006.


Ljós

Ef tendrað er ljós sem lýsir framtíðina
er gjöf sáð og gjöf lífsins er birta.
Án óska um elda hjálpræðis hamingjuleysis
hittir sál og allt verður kalt og dimmt.

Undarleg er leitin eftir líkn og ljóshafi
takandi hönd sem umvefur og hvetur áfram.
Að finna yl sem verndar er heillandi og harmar
hverfa á burt og gæfusól birtist sem umlykur allt.

Hvar er skjól og sigurvissa nema í fangi
sannleika sem umlykur og örvar af ástúð.
Von í kvíða er kraftmikil vissa sem fyllir andann
og kærleiksrík hvetur áfram til lífsgleði og trúarþels.

Án sjónar á elda friðar og vonarvissu veikist
viljinn og hamingjuleysi umlykur sálina og birta víkur.
Að finna vonarþel umvefja andann eflir allt
og opinberar kærleiksþel sem lifir hyggilega í von.

Í hita harma er mikilvægt að trúa og þrá í kyrrð
handleiðslu sem umvefur sálina og gefur vonarvilja.
Ekkert er dýrmætara en vissa um ástarþels og velvilja
vonsterkan sem umvefur af elsku og örvar birtu og vinsemd.

Allt er hljótt og hreyfist svo unurblíðlega í ró
af hógværð fyllist öndin em af eldmóð umvefur og ann.
Fátt í heimi örvar og eflir eins og eldheit sigurvon
sem umvefur án krafna um endurgjald í friði og ást.

Að gefa af líknarafli í vilja um opinberun er styrkur
og undralækir fljóta fram sem þrá vonar þreyttra og ylja.
Vonarþrá sem er nærri veitir hamingjuglóð og hvetur
og væntingar verða að óskum um nánd hlýja sem yljar.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort í sept. 2006

Í von og trú

Í von og trú á undramátt orðsins
eflist vissa um afl ummæla sem hrífa.
Hver sem tjáir gleði og hughrif væntinga
hefur fundið vitund sinni stað í vissu.

Ekkert fær andann til að eflast eins og viljinn
til að veita skjól því sem ornar og kætir.
Vegur sannleikans er margslunginn og máttugur
en mikilvægur öllum sem þrá frið og yl.

Það er svo skrýtið að sumt gefur og bætir
og skapar forsendur velvilja sem veitir.
Hvað er meira virði en loforð um málskrúð
sem máttugt gefur vonaryl og mildar allt?

Að vera viss um orðgleði er ríkidæmi sem
vökull gætir orðs og gæðis og gefur kraft.
Fátt er hollara en heillindi sem gefa ró og trú
og hætta aldrei að hafa áhrif sem lifa og líkna.

Án hugarþels hvatningar er fátt sem veitir
hamingju í armæðu dagsins og vonarvissu.
Vitað er að orðfæri sem hlýlega umvefur
alla vitundina er happadrjúgt og gulli betra.

Hvergi er eins gott að taka við straum hljóðum
en hjá þeim sem glaðlega veita en óska einskis.
Þeir sem orðvísir sýna hollustu og hugrakkir gefa
hugværa fró án krafna um endurgjald eða athygli.

Það er mikilvægt að treysta tilgangi orðfæris
sem tengir saman ást og örvar kröftuglega.
Hvað er merkilegra en sá munaður sem orðvísir
marka og veitir hryggum skjól og afdrep gleði?

Höf: Jóna Rúna Kvaran, 25.sept. 2006.

Faðmur forsjónarinnar

Faðmur forsjónarinnar opnar gáttir himnabirtu
og frelsar sálina frá sorg og kvíða.
Elsku Drottinn gefðu andanum ró og grið
og gjafir sem eru kærleiksríkar og ylja.

Hönd þín blessi bljúgan huga í trú og ljósi
handan böls og armæðu og gefi von líknar.
Vissan um ástríka nærveru opinberar andann
og ylríkir straumar fara hlýlega um og sefa.

Faðirinn er skjól þreyttum sem hvíla og orna huga
sem hljóður fellur í faðm þess sem öllu ræður.
Hvergi er von sem sigurviss fellir fjötra nema
í sólríkum armi þess sem elskar og örvar.

Hvað er lífið án líknar gullofinnar nærveru Guðs
guðdómlegrar tilveru ástríks föður sem gleður.
Drottinn veitir angurvær kæra og kvíðalausa
kærleiksheita nánd fyrirhyggju og yls.

Líf í trú með Herranum er gjöfult og gullslegið
gæfuofið djásn sem engan svíkur og er óður lofs.
Hvergi er vonarvissa og hamingjusól eins hlý
og í himneskum unaðsfangi þess sem öllu stýrir.

Höf: Jóna Rúna Kvaran, ort 12.febrúar 2007

Ljóð til Hugrúnar Hansen

Einn af öðrum birtast þeir,
spámenn Guðs á jörðu hér.
Boða trú á sama Guð,
kenna kærleik mér og þér.

Sálin glæðist, sólin skín,
augun brosa, ástin mín.
Er ég glaður minnist þín,
augun brosa, sólin skín.

Vorið kemur, lifnar bær,
fuglar kvaka, sléttur sær.
Blómin spretta, grasið grær,
léttur leikur sunnanblær.

Kvölda tekur, sólin sést,
stjarna blikar, máni sest.
Hátt himni heiður skín,
Drottinn verndar börnin sín.

Höf. Jóna Rúna Kvaran, 16 ára

Poema I

Son tus ojos los más hermosos
Que yo he visto.
Son tan bellos y brillantes
Que hacen resplandecer mi mente.

Con el brillo y el encanto de tus
Ojos, abres paso a mi sendero.
Por más oscuro que éste sea.
Hasta un invidente lo vería.

Si algún día tu me dieras.
La oportunidad de amarte
Un día, te juro que mi vida
Inmolaría, para ser felices algún día.

A tus pies me arrojaría.
Y toda dicha derramaría.
Por tu incomparable beldad.
Nadie se resistiría.

Todo el mundo me envidiaría
Lo que tú me enseñarías.
Oh, que ironía.
Lo que yo de ti aprendería.

Perdona si te ofendí.
Es que te amo con frenesí.
Si fue pecado haberme
Fijado en ti yo no lo pienso así.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna.

Poema II
Mil caminos

Toda mi vida recorrí
Por mil caminos, que no sentí.
Tan sólo y abandonado
Con el rostro enjuto digo:

Por que dios mío
Me haces sufrir tanto
Por que dios mío
Laceras mi vida.

Todo ya pasó
Todo ya sucedió
Pero a pesar de Todo
Asustado y perplejo de mis actos.

Llorando cobardemente mi desdicha.
Siguiendo con mi pesar perpetuo
Y sin aliento ni esperanza
Para el cambio de mi vida.
Por mil caminos seguiré.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna.


Poema III
Nunca amaré otra mujer

Por las sendas de mi vida.
Vertí lágrimas innecesarias
Quedando atrás y al olvido
Los caminos que yo he recorrido.

Mi corazón quedó vacío.
Como el cauce de un río
Te digo que a veces me río
Como un orate perdido.

Nunca volveré atrás.
Para no quererte más.
Trataré de amar a otra mujer
Pero a ti, nunca jamás.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna


Poema IV
Amor interesado

No he olvidado,
Lo que me dijiste
En aquél lugar que ya no existe
Sólo sé que te aburriste, cuando
Por primera vez me viste.

Te digo que no fue un chiste
Por lo que me hiciste
Es obvio que me encuentre triste
Te juro que ya me perdiste.

Si por dinero te vendiste
Que te valla bien lo que elegiste
Por tus palabras que no cumpliste
Ya mi cuerpo no lo resiste.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna.


Poema V

Si algún día me marchara de
Tu lado, no será porque lo halla
Deseado, quisiera ser tu hombre
Amado, aunque no esté a tu lado.

Mis palabras no han cambiado
Aunque tú lo hallas pensado
Juro que sigo enamorado
Por el tiempo que a pasado.

Si algún día te extraviaras
Indagaré por todo el mundo
Corriendo como un vagabundo
Hasta quedar moribundo.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna

Poema VI

Cuando las suaves brisas
Acaricien tu cuerpo.
Piensa que será mi aliento.
El que te acaricia.

Cuando el sol queme
Nuestros cuerpos y haga brillar
Nuestras almas, susurraré en
Tus oídos, que bello y lindo es el amor.

Con qué amor, con qué alegría
Nuestros corazones se encuentran
Día a día, pero muy tristes se quedan
Cuando eligen diferentes caminos.

Cuando me aleje de tu lado
No llores ni sufras, piensa
Que por más lejos que me encuentre
Siempre estarás en mi mente.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna

Poema VIII

Llorando te encontré
Llorando te dejé
Por una decepción
Que yo no te causé.

Juro no ser tu mala suerte
Para no causarte la muerte.
Rogaré a Dios ser más fuerte
Para no volver a verte.

Si fui imprudente
Perdona por perturbar tu mente.
No es que quiera perderte
Te digo adiós sin conocerte.

Mi léxico no fue carente
Para comprender tu amor indiferente
No es que sea un hombre elocuente
Para amarte eternamente.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna

Poema XI

Me embarga la soledad
Día tras día.
Y en la distancia queda
Mi corazón lleno de
Profunda melancolía.

Me llevo tus recuerdos
Como grabación adhesiva
Por aquel amor tan confuso
Que con mucha idolatría
Toda mi vida lo ocultaría.

A pesar de tus contundentes rechazos
Te esperaré toda mi vida
Para unirnos el uno al otro
Con la coraza del amor que te idolatro.

En mis sueños veo reflejar
Toda la belleza y hermosura
De tu encanto
Bañándome las venas de
Fuego ardiente e inconsumible
Por la beldad que irradia
Todo tu cuerpo.

Un mar de amor nos espera
Para saciar la sed de nuestras vidas.
Un mar de amor de inmenso fuego
Para disfrutar de la unión de nuestros cuerpos.

Author: Lázaro Luis Núñez Altuna


Poema XII

Si en verdad me amas
Perpetuemos nuestros corazones
Muy lentamente
Así como las raíces de los árboles
Se entrelazan bajo la tierra árida.

Ámame como los vientos tempestuosos
Que abrazan la naturaleza con ímpetu
Natural que nos da la vida.
Así seremos felices uniendo nuestras
Almas, en el mundo infinito.

Nuestros besos y caricias serán
La razón de nuestro amor
Y la unión de nuestros corazones
Serán el sello de la eternidad.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna


Poema XIII

Lleno de tristezas y maltratos
Dejo mi pueblo donde nací.
Sin dejar de pensar de seguir viviendo
Busco a Dios, para que me dé la luz de la vida.

Yo no estoy cansado
Tengo los pensamientos
Más lúcidos como los manantiales
Que se deslizan por los suelos; sin poder beberlo.

Te digo que soy de allá en donde nadie le importa
El dolor de los demás,
Te digo que soy allá en donde se exclaman palabras
Y nadie te oye.
Te digo que soy de allá en donde crece el pasto
Pero pocos lo obtienen por su precio alto.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna


Poema XIV

Te dejo siete rosas que son él
Significado y la ternura de nuestro amor.
Mil promesas y mil partidas
Vagaran por el espacio

Alegrías y tristezas
Como someras vibraciones
Del amor que té profeso
Quedaran en tus oídos.

Llantos desgarradores
Gritos desesperantes
Por la ausencia y el desprendimiento
De aquellos besos inesperados.

Me marcho y aún te quiero
Me marcho y aún no he llorado
Me marcho y te dejo la esperanza
Son mil palabras que embargarán nuestras vidas.

Author: Lázaro Luis Núñez Altuna


Poema XV

Si quieres que sonría
Mientras mis ojos se llenan de llanto día a día.
Aunque a pesar de mi letanía
Huyes de mí cuando más te sentí mía.

Con voz melodiosa me decías
Fue tan largo el camino por donde venías?
Dejaron ce escuchar palabras entrecortadas
Ya en mis sueños te conocía; eres tú la que yo quería.

Llegaste a mis brazos por telepatía
Con mirada dulce y seductora me atraías.
Llenando mi alma de lozanía.
Y borrando aquellas noches mustias que yo tenía.

Author: Lázaro Luis Núñez Altuna

Poema XVI

Una luz sé esta apagando
Y son las de mis ojos.
Una esperanza de desvanece
Por el estrecho camino
De mi vida.

Cuando mis ojos
No puedan verte.
Aquella imagen bella de
Tu cuerpo ardiente.
Pero aún mis manos
Podrán tocarte, toda tu
Hermosura, que grabada
Esta en mi mente.

A pesar de los días lóbregos
Que me esperan
Aguardaré pacientemente
Un nuevo amor que
Llene mi corazón ardiente.
Para saciar así nuestras vidas eternamente.

Autor: Lázaro Luis Núñez Altuna


Poema XVII

Cuan emocionado me sentí
Cuando por primera vez te conocí.
Te busqué incesablemente.
Sin poder volver a verte.

Mi corazón siempre estará latente
Con la esperanza de repente.
De ser felices para siempre.
En la eternidad de este mundo trasparente.

Ya no siento aquellos pasos suaves
Que te conducían hacia mí.
Ya se apago aquella voz que con
Dulzura la escuchaba.

Tu presencia en mi fue como el viento
Que llenó mi alma por un momento
Te digo que no lo lamento
Por que fui feliz y no me arrepiento.

Author: Lázaro Luis Núñez Altuna


Poema XVIII

En tu ausencia me inspiré
Y una decisión yo tomé
De hacerte mía sin preguntar porque
Eres tú la mujer que yo soñé.

Son muchos los sueños que
Perturban mi mente.
Por que en ellos veo reflejarte muy dulcemente.
Te digo con palabras diáfanas muy
Claramente que te adoro mucho sinceramente.

En mi honda vida soñé acariciándote
Bañando tu cuerpo con mis besos ardientes.
Retozando tu cuerpo
Como las aguas de un volcán caliente.

Author: Lázaro Luis Núñez Altuna

Poema XIX

Sueños de ilusiones
Sueños de esperanzas
Momentos de amargura
Que llenaron mi alma entera.

En mis sueños traté de amarte
Sin poder lograr mis deseos
En mis sueños quise tocarte.
Y de mis manos te libraste.

En mis sueños quería verte
Pero tu no estabas presente.
Agotaron sé mis sueños profundos y
Despertando con las ansias de poseerte.

Al terminar mis sueños
Acabó mi vida por ser tu dueño
Recordé una anécdota desde pequeño
Que para lograr un gran amor se debe
Luchar con mucho empeño.


Poema XX

Recuerdo el primer beso
Que te di.
Jamás olvidaré ese día
Por que me enamoré de ti.

Nunca pude sacarte de mi mente.
Nunca pude olvidarte
Pues tus labios quedaron
Grabados en los míos, desde aquél día.

A pesar que fue casualidad
Día, día te adueñaste de mi vida.
Fue ese día que empecé a quererte
Como nunca a nadie quise desde el primer día.

Fue mi tormento toda mi vida
Por no poder tocar tus labios nuevamente
Quise resignarme a perderte
Te digo que aun m sigues en mi mente.

Eras mujer prohibida.
Cuando yo llegué a tu vida.
Pero al llegar ese día
Fui yo el hombre que empezó
A amarte desde el primar día.

Author: Lázaro Luis Núñez Altuna

Áreiti

Flestum okkar þykir óþægilegt að verða bitbein svokallaðra áreita. Öll áreiti eru óviðkunnanleg vegna þess að á bak við hegðun og hátterni áreitlanna er iðulega einhver brotalöm sem oft virkar eins og skortur á skilningi á þörfum og viðhorfum annarra.
Þegar verið er að hrella okkur á einhvern hátt eigum við í vök að verjast. Við sjáum ekki tilgang með hegðun viðkomandi og eigum því erfitt með að verjast þeim óþægindum sem geta komið upp í lífi okkar og tilveru ef við lendum í því að aðrir og óvarkárir eru að svekkja okkur með til þess gerðu áreiti og aðgerðum, oftast hvimleiðum og röngum. Ertandi nærvera sem er neikær og ósæmileg getur verið óviðeigandi og óþægileg eins og dæmin hafa sannað.
Engar sýnilegar ástæður þurfa að vera til staðar þegar við verðum fyrir því að aðrir amast við okkur. Það er engu líkara en áreitlar beri ekki skynbragð á hvernig eðlilegum samskiptamörkum á að vera háttað á milli manna. Ef við reynum að komast að því hvers vegna við verðum fyrir hrekkjum og skömm annarra að ósekju getum við átt erfitt með að átta okkur á hvaða hvatir liggja á bak við áreitið. Engu er þó líkara en að einstaka okkar verði hreinlega að hrjá aðra til að fá notið sín og við virðumst fá einhverja óskiljanlega ánægju út úr slíku framferði þótt neigjarnt sé og afvegaleitt.
Staðreynd málsins er þó sú að það er afbrigðilegt að hrella aðra og það eigum við öll að vita. Best er að við eigum sem jákærust samskipti hvert við annað og eigum þannig þátt í því að skapa mildara og mannúðlegra mannlíf. Ágætt er að við gerum ekki hvert öðru óbærilegt að þrífast. Það er nefnilega vitað að með öllu óþarfa áreiti getum við stuðlað að því að þeir sem fyrir verða bugist og brotni fyrir bragðið.
Skilningsleysi er eitt af því sem gerir það að verkum að áreitlar eru öðrum óþægilegri, einmitt vegna þess að þeir sökum vanþekkingar og þroskaleysis amast við öðrum að ósekju. Ef við stöndum í þeim staðreyndarsporum að skilja ekki til fulls viðhorf og vilja annarra til lífsins þýðir það ekki að við getum leyft okkur hvað sem er í samskiptum við viðkomandi.
Samskipti sem byggjast upp á því að við getum ekki um frjálst höfuð strokið vegna þess að ófullkomið fólk íþyngir okkur og áreitir, eru röng og þeim þarf að breyta. Það að gera hvert öðru gramt í geði þegar færi gefst er auðvitað slæmt samskiptasjónarmið og því er mikilvægt að uppræta vangæfa og íþyngjandi hegðun áreitla, sem og annarra samskiptaspellvirkja.
Við eigum að forðast að láta eins og það sé í lagi að gera öðrum lífið óbærilegt með vanvirðandi framkomu og ósæmilegu áreiti sem þjónar engum sýnilegum tilgangi. Margir áreitlar ástunda það og þykir það því miður ávinningsvert. Hyggilegast er ef við höfnum öllum heimskulegum hrekkjum og ásækjum ekki aðra að ósekju. Áreitlar eru lítt áhugaverðir og hljóta sem slíkir að vera öllum til uggs og ama.
JRK

”Ég ofvernda barnið mitt”
Jóna Rúna svarar bréfi áhyggjurfullrar móður
Bréf:
“Kæra Jóna Rúna,
Ég les alltaf það sem þú skrifar og finnst þú meiriháttar. Mér datt í hug að prófa að skrifa þér um svolítið sem liggur mjög þungt á mér, ef ske kynni að þú gætir kæra Jóna sagt mér hvað er til ráða í gegnum innsæi þitt. Þannig er mál með vexti að ég á dreng sem hafði töluvert fyrir því að koma í þennan heim, auk þess sem ég þurfti að leggja á mig mikið erfiði, til að fæðing hans mætti heppnast. Það má segja að hann sé eins og hvert annað kraftaverk, enda mikið beðið fyrir bæði mér og honum á meðan á öllu þessu stóð sem tengdist tilkomu hans inní þennan heim. Hann er fallegur, skýr, heilbrigður og alveg yndislegur sem betur fer. Heldur er af ýmsum ástæðum ósennilegt að ég komi til með að eignast fleiri börn og þar liggur vandinn. Ég fór í gegnum erfitt ferli tengt fæðingu hans og hef síðan farið í gegnum eitt og annað sem mögulega gæti aukið líkur á að eignast fleiri börn, en sú fyrirhöfn hefur ekki skilað neinum árangri. Ég ofvernda hann fyrir vikið. Ég er ekki rónni ef ég sé hann ekki, þá er ég farin að leita . Hann fær ekki að fara nema vissa götur og svæði, en börnin sem hann umgengst hafa miklu meira frelsi og þá finnst mér foreldrar þeirra kærulaus og vond sem þau eru að sjálfsögðu ekki. Ég veit alveg að þetta er rangt og óhollt fyrir hann og gerir hann ósjálfstæðan og barnalegan. Ég bara get ekkert að þessu gert. Ég verð bara stjörf við tilhugsunina um að missa hann. Ég velti mér oft uppúr þessum hugsunum. Ef þetta kunni nú að koma fyrir eða ef hitt komi nú uppá og áður en ég veit af er ég komin með bullandi hjartslátt og skelf öll. Pabbi hans virðist alveg laus við þetta og gerir bara grín að mér. Finnst ég gera of mikið úr þessu. Ég lifi bókstaflega fyrir hann og vil veita honum sem mest og allra best og ekki síst það sem ég sjálf fór á mis við í minni æsku. Kæra Jóna Rúna, segðu mér nú þitt álit á þessu ástandi ef þú vilt vera svo góð. Með fyrirfram þökkum og gangi þér alltaf sem best. Viltu passa uppá að ég þekkist ekki, það væri óþægilegt.
Kveðja Snúlla .”
Svar Jónu Rúnu:
“Kæra Snúlla.
Innilegar þakkir til þín fyrir uppörvunarorð til mín. Eins og þú sérð varð ég bæði að stytta bréfið og breyta því nokkuð, án þess að veikja markmið þess og vonandi líkar þér hvernig ég hef gert það. Bréfið er satt best að segja afar elskulegt og mjög heilbrigð skynsemi sem kemur fram í flestu sem þú segir þó ástandið sé þér ofviða eins og er. Vissulega skal ég koma með mínar hugmyndir og íhuga ástand það sem hvílir svona þungt á þér, en þær ábendingar og sú leiðsögn sem ég kann að veita þér og öðrum í svipaðri stöðu verða aldrei til að leysa neitt. Mun frekar og kannski öllu heldur geta ráðin mín verið heppileg til að styðjast við ásamt öllum þeim stuðningi sem þú kýst að nota þér og verður að teljast hefðbundinn. Það er er því hyggjuvit mitt, reynsluþekking og innsæi sem er þungamiðja svara minna, en alls ekki nokkurs konar fagleg þekking.
Náð Guðs
Það er stundum engu líkara en að inní þennan ágæta heim fæðist börn eins og fyrir alls kyn raðir af tilviljunum þó flest læknisfræðilegt hugvit dugi ekki til að gera fæðingu viðkomandi barns mögulega, þrátt fyrir augljósa yfirburði á hinum ýmsu sviðum tækni og vísinda. Það er því ekkert óeðlilegt við þá hugmynd sem flögrar um hug minn núna og einmitt í beinu framhaldi af lestri bréfs þíns að vera kunni að þessi litli drengur sé tilkominn inní þennan heim vegna lífræðistaðreynda en ekki síður vegna einhvers konar náðar. Ef honum hefur í fyrstu vart verið hugað líf eins og þú gefur í skyn þá er í sjálfum sér ekkert undarlegt þó þú finnir til óttablandins óöryggis vegna hugsanlegrar framvindu hans hér á þessari jörð. Þú manst svo innilega og svo undur skýrt hvað litlar og hverfular lífslíkur hans voru, bæði á meðgöngu og eftir hana. Ótti sá sem hefur grafið um sig í hugskoti þínu tengdur líklegum lífslíkum hans er að öllum líkindum enn þá til staðar og þú eins og yfirfærir hann ómeðvitað á alla hans tilvist núna og veldur bæði þér og honum ákveðnum þrautum fyrir bragðið.
Lífshlutverk framtíðarinnar
Ef þú íhugar möguleikan á að Guð sé almáttugur og hann hafi gefið þessum litla dreng lífsneistann þegar flest mælti á móti lífslíkum hans, er mjög sennilegt að það hvarfli að þér að Guð hafi í þessum litla dreng séð möguleika einhvers þess lífshlutverks framtíðarinnar sem ekki er í dag augljóst. Lífshlutverki sem kemur í ljós þegar fram í sækir. Náð er meðal annars það þegar það sem ekki ætti að getað gengið upp eftir venjulegum og áður rannsökuðum og bókfærðum staðreyndum gerist, þrátt fyrir að allt mæli því móti. Það er það sem hefur gerst tengt fæðingu hans og síðustu árum og þá væntanlega vegna þess að forsjónin sér tilgang í tilvist stráksa.
Óttinn fjötrar
Ef þú efast um velferð hans og lífslíkur við flest allar aðstæður sem honum stafar alls ekki hætt af ,ert þú þar með að efast um tilgang Drottins þegar hann af miskunnsemi sinni gaf þessu barni líf og í framhaldi af því þau ár sem þegar eru komin þar sem hann hefur verið þér til ánægu miklu fremur en til hugarangurs. Þú segir nefnilega “hann er fallegur, skýr, heilbrigður og alveg yndislegur". Þessi upptalning þín á eðlisþáttum, heilsu og útliti drengsins gefur alls ekki til kynna að hann sé í neinni sérstakri hættu vegna eigin axarskafta eða öðrum merkjanlegum ástæðum eins og þú veist náttúrlega. Það þýðir jafnframt að hann hefur mun meiri möguleika við ýmsar aðstæður til að standa sig og sigrast á ýmsu en kannski aðrir og ófullkomnari. Ef þú ert viss um að mat þitt á honum sé svona er full ástæða fyrir þig að endurskoða allt það atferli þitt sem mögulega kann að verða til að grafa undan því sem honum hefur verið gefið og getur ekki fengið að fullu notið sín ef hann er hundeltur af innibyrgðum ótta þínum sem fyrr eða síðar verður honum fjötur um fót og stórminnkar náttúrlega allar líkur á hugsanlegu heilbrigði hans og hamingju í framtíðinni.
Ofverndun skaðleg
Eins og þú bendir svo skynsamlega á sjálf ert þú með þessum stanslausa ótta vegna hans velferðar og ótæpilegri óttatengdri ofverndun, að valda honum hugarangri og hugsanlega innri skaða sem ekki verður svo auðveldlega bættur síðar og kannski alls ekki. Börnin okkar verða að finna sem fyrst sinn eigin mátt og megin og því fyrr sem þeim skilst að þau búa yfir miklu og stórtæku vali tengdu möguleikum á hugsanlegri gæfu því betra. Vegna þess hvað þú þjáist af óöryggi á meðgöngu hans og vegna þess að eftir fæðingu hans hefur komið í ljós að hugsanlega verða börnin ekki fleiri, er í sjálfum sér ekkert skrýtið þó þú breiðir þig yfir hann eins og stór vængur öllum stundum til að vernda hann fyrir einhverju sem mögulega kann að henda hann. Málið er bara elskuleg, að það er alveg sama hvað við verndum bæði sjálf okkur og börnin okkar, við erum ekki höfundar lífsins heldur partur af því og þess vegna heldur ósennilegt að við getum af eigin rammleik stjórnað öllu því sem lífið færir börnunum okkar og okkur í fang. Við getum jú passað þetta og passað hitt og auðvitað verðum við að veita börnunum okkar uppeldi sem er bæði kristilegt, grandvart og friðsamt en málið er enn og aftur að aðeins brot af því sem hver og einn verður að takast á við á þessari ágætu jörð er á hans valdi að hafa áhrif á. Sem þýðir við getum alls ekki við allar aðstæður baktryggt þá sem við elskum alveg sama hve snjöll og fyrirhyggjusöm við erum.
Við eigum vissulega val
Hvað það varðar sem þú bendir svo raunamædd á að þú bara getir ekki við þetta innra óttatferli ráðið,er þetta að segja: ef við erum svo heppin að sjá að framkoma okkar og framferði við börnin okkar gerir þau bæði barnaleg og ósjálfstæð eins og þú segir sjálf svo greinilega, þá höfum við engan rétt til að taka ekki á þannig vanda og uppræta. Þú segir jafnframt að þú getir ekki stjórnað þessu og alls ekki að þessu gert.Ef það er rétt mat hjá þér, ert þú í raun að segja að vandi þinn sé þess eðlis að þú kunnir ekki leið frá honum án hjálpar eða stuðnings. Þú snýrð þér til mín sem í sjálfum sér er ágætt en ég aftur á móti vil meina að sá stuðningur dugi skammt þó gagnlegur geti verið sem viðmiðun við annað. Ekki síst vegna þess að ég held, af því að þetta ástand hefur staðið í nokkur ár og er þegar að parti orðið ómeðvitað sé það orðið dálítið taugaveiklunarkennt og jafnframt orðið sennilega að einhvers konar ósjálfráðri þráhyggju sem þýðir elskuleg að nú er komin tími til að leita sér stuðnings sérfræðings um tíma og fá hann til að hjálpa þér að uppræta ótta þann sem tengist tilvist litla kraftaverkadrengsins og er ofureðlilegur að parti en óeðlilegur ef hann fær að blómstra og stækka og breiða sig frekar yfir sálarlíf þitt og þaðan yfir á sálarlíf litla kúts.
Sálfræðingar og vanlíðan
Sú reynsla sem þú hefur farið í gegnum og tengist drengnum og þeim þrautum sem fylgdu í kjölfarið hefur veikt sálræna og tilfinningalega tilvist þína um tíma og til þess að yfirstíga þá vankanta og vanlíðan sem henni fylgja, er mjög sniðugt og jákvætt fyrir þig að drífa þig um tíma til sálfæðings sem er skilningsríkur og vitur og hann mun örugglega verða til að opna þér einhverjar þær leiðir til léttis ástandi þessu. Sálfræðingur er leið sem hentar öllu heilbrigðu fólki til að nota sér einmitt vegna ótta sem viðkomandi getur ekki sjálfur og einn unnið á og upprætt. Til þess meðal annars eru sálfræðingar menntaðir og enginn ætti að láta fordóma eða hæðni annarra verða þess valdandi að sá hinn sami missir kjark og nýtir sér ekki þá faglegu þjónustu sem einmitt sálfæðingar samfélagsins geta svo ljúflega og auðveldlega veitt þeim sem þannig þjónustu leitar.
Við verðum að næra okkur sjálf líka
Þegar tilvera okkar öllum stundum snýst um velferð barna okkar og annarra ástvina er það oftast á kostnað okkar sjálfra. Þú varst ekki frekar en við hin látin fæðast á þessari jörð til að taka að þér stjórnunar- og fórnalambshlutverk í lífi barnsins þíns, heldur og miklu fremur hefur þú jafnframt þeim skyldum sem þú hefur við hann, líka skyldur við sjálfa þig og þær eru ekki ræktaðar ef við erum svo gagntekin af því að ekkert hendi afkvæmi okkar. Ef þú ert lömuð af ótta og óöryggi flesta dag og getur sjaldan eða aldrei slappað af er ansi hætt við að þú verðir svo andlega yfirkomin og þreytt að þegar svo þú ætlar og nauðsynlega þarft að standa með litla drengnum og þá af gefnu tilefni kannski, getir þú það bara alls ekki vegna þess að margra ára óttferli hefur kaffært allt viljaþrek þitt, skynsemi og viðnámsþrótt. Svo ef þú vilt þessari elsku vel þá leitaðu þér stuðnings og minntu sjálfa þig á að ef ótti þinn fær áframhaldandi líf og nær að taka sér bólfestu í drengnum og valda honum vandræðum eins og þeim sem vissulega skapast hjá öllum þeim sem eru ofverndaðir og skipulagðir of mikið, ert þú þegar betur er að gáð ósjálfrátt að skapa glóðir elds að höfði hans sem síðar í lífi litla drengsins gætu reynst honum þyngri en hann væri maður til að bera og taka afleiðingum af.
Taugaþreyta ekkert til að hæðast að
Hann á sitt líf sjálfur og hefur einungis þann tíma í samfélagi við þig sem Guð ætlar honum og enginn ástæða til að efast um að sá tími geti orðið ykkur bæði hamingjuríkur og happadjrúgur jafnvel mun lengur en við höldum báðar í dag. Alla vegna er sýnilegt að hann er hér og nú og ýmsar hættur kunna að bíða hans eins og okkar hinna. Sumar eru þess eðlis að auðvelt er að fyrirbyggja tilvist þeirra. Aðrar eru aftur á móti þess eðlis að enginn mannlegur máttur getur séð þær fyrir vegna þess að okkur er ætlað af forsjóninni að takast á við þær og vinna okkur á einhvern hátt í gegnum þær og frá þeim. Við verðum að sætta okkur við það sem við fáum ekki að hafa áhrif á nema að litlu leyti og vinna úr því sem er á valdi okkar að hafa áhrif á og reyna svo að öllu mætti að greina á milli þessa tvenns. Mundu bara elskuleg að sýna erfiðum og neikvæðum tilfinningum þínum öllum stundum nærfærni og alls ekki koma neinum uppá að hæðast að þeim, því þær eru þó erfiðar séu og óhentugar í augnablikinu, tilkomnar af ástæðum en ekki af ímyndun, eiginlega vegna of mikils taugaálags á löngum tíma. Þær verða því ekki upprættar nema með fullri virðingu við þær og skynsemi, ásamt slatta af þolimæði og skilningi í bland, bæði frá þér og þeim öðrum lærðum sem ólærðum sem blandast inní málið.
Mundu líka að óttablandin hugur sem við tengjum öðrum hefur áhrif á þann sem fyrir verður og því miður neikvæð, ekki síður en sami hugur veldur okkur sjálfum einhvers konar skaða eða tímabundnu tjóni ef óttinn ræður alfarið ferðinni í öllum tengslum okkar við þá sem við elskum eða tengjumst með einhverjum hætti.

Eða eins og meðvitaða mamman sagði eitt sinn þegar þreytan á allsherjarvaktinni var gjörsamlega að sliga hana." Elskurnar mínar, eitt er að fæða ykkur og klæða, ásamt því að elska ykkur og örva en annað öllu óviturlegra að hugsa fyrir ykkur og kveikja í ykkur nokkra þá möguleika á ósjálfstæði sem gæti reynst manngildi ykkar fjötur um fót þegar kemur að því að þið ein og óstudd verðið að axla ábyrgð á eigin lífi og framkvæmdum. Svo verið þið bara blessuð börnin mín þið sjálf, en ég skal leiðbeina ykkur og styðja hvenær sem þið óskið þess og ekki síður þegar ég vegna forskots í þroska eygi einhverja þá hættu sem mögulega mætti koma ykkur hjá og ýtt gæti undir óþarfa erfiðleika hjá ykkur. Meira get ég ekki gert nema ég æski þess sjálf að tapast og hverjum gagnast ég þá? Ekki einu sinni sjálfri mér hvað þá ykkur eða þannig."

Guð gefi þér styrk til að yfirvinna óttan og ná að nálgast barnið þitt með öryggi í hug og hjarta. Þannig eflir þú ósjálfrátt líklega velferð hans við flestar aðstæður en ekki öfugt.
Með vinsemd
Jóna Rúna.”

Stríðni

Við komumst vart hjá því að aðrir og misvandaðir áreiti okkur eða erti okkur á einhvern hátt. Eðlilega tökum við stríðni og kerskni misjafnlega. Við sem bregðumst ókvæða við blekkingum og gabbi erum oft hlaðin smæðarkennd og vanmati. Þess vegna förum við í vörn við áreiti og reynum af veikum mætti að verjast áleitni annarra. Oft er það erfitt af því að við erum haldin óöryggi og óvissu um eigið ágæti.

Venjulega liggja ástæður glettni og gabbs í meðvitaðri eða ómeðvitaðri þörf stríðandans til þess að koma einhverjum geðhrifum af stað hjá þeim sem stríðnin beinist að. Ástæðurnar bak við það að við glettumst við aðra þurfa ekki að vera neigjarnar eða persónulegar þó stundum mætti ætla það. Trúlega er oftar um að ræða vanhugsaðan ásetning og fljótfærni eða jafnvel eigin vanlíðan þegar við bregðumst við hvert öðru á þennan hátt.

Best er að fara varlega í að hrella aðra vegna þess að ef við erum ekki því mun varkárari getum við auðveldlega sært og skapraunað þeim sem fyrir gabbi okkar verða. Við eigum aldrei að stríða þeim sem minna mega sín eða geta ekki borið hönd yfir höfuð sér. Ágætt er að við íhugum vel og vandlega hvort réttmætt sé að svekkja aðra og draga tilgangslaust dár að þeim sem án þess að við athugum mögulegar afleiðingar þannig áreitis fyrir fórnarlambið.

Líklega er óþægilegust sú tegund stríðni sem liggur í að gert er lítið úr okkur á ómildan hátt. Þá er engu líkara en að stríðandinn sé að reyna í gegnum illkvittni og ágang að upphefja sjálfan sig á kostnað okkar sem fyrir verðum. Hyggilegt er að við sem viljum efla jákær samskipti verðum ekki til þess að gera öðrum gramt í geði með neigirni og óvarkárni í þessum efnum. „Aðgát skal höfð í nærveru sálar.“

Það er vanvirðandi og óviðeigandi að íþyngja öðrum með óþarfa kerskni. Háðsk ertni sem dregur dár að þeim sem fyrir verða er hvimleið og heftandi. Auðvelt er að koma okkur úr jafnvægi með því að hæðast að okkur og því sem okkur er kært. Við sem erum viðkvæm fyrir stríðni gerum okkur grein fyrir því að ef hún á sér stað fyrir framan aðra erum við helmingi meðvitaðri um áhrifamátt hennar og galla. Sanngjarnt er og raunhæft jafnframt að við séum ekki að þreyta og íþyngja hvert öðru með vanhugsuðum og óviðkunnanlegum glettum. Við getum látið eftir okkur og boðið hvert öðru upp á þá glettni sem er góðgjörn og mild. Sama sjónarmið gildir ekki um glettni sem er meiðandi og vanvirðandi. Hún á aldrei við.

Ekkert okkar er svo öruggt með sig að við getum sætt okkur við það að verið sé að gera lítið úr okkur í viðurvist annarra. Viturlegt er að við höfnum ómannúðlegri og vanhugsaðri stríðni en ýtum frekar undir kímni og glettur í samskiptum sem eru líklegar til að færa okkur hvert að öðru á jálægan og viðfeldinn hátt. Stríðni á rétt á sér ef hún er skemmtileg og jágjörn í eðli sínu og uppbyggingu.
JRK


Vonarkraftur

Stirðnuð er fífilsins brosmilda brá
og brostinn er lífsins strengur.
Helkaldan grætur hjartað ná
því horfinn er góður drengur.

Sorgmædd sit við mynd af þér
og sárt þig ákaft trega.
Herrann helgur gefur mér
huggun náðarvega.

Tekinn var litríkur fífill frá mér
og ferðast einn um sinn.
Í kærleiksljósi leita að þér
og leyndardóminn finn.

Kyrrum klökkum tregarómi
kveð nú vininn hljóða.
Af sálarþunga úr sorgartómi
signi drenginn góða.

Farinn ert á friðarströnd
frjáls af lífsins þrautum.
Styrkir Drottins helga hönd
hal á ljóssins brautum.

Englar bjartir lýsi leið
lúnum ferðalangi.
Hefst nú eilíft æviskeið
ofar sólargangi.

Vonarkraftur vermir trú
og viðjar sárar brýtur.
Ótrúleg er elska sú
sem eilífðinni lýtur.

Í Gjafarans milda gæskuhjúpi
gróa öll mín sár.
Með sólargeisla úr sorgardjúpi
sendi þér kveðjutár.

Höfundur: Jóna Rúna Kvaran

Dulræn hlutskyggni
Jóna Rúna svarar unglingsstráknum Tuma

Bréf:
,,Kæra Jóna Rúna!
Ég vil byrja á að þakka þér fyrir ýmsan fróðleik. Ég er strákur undir tvítugu og pæli mjög mikið í lífinu og tilverunni. Aðstæður mínar eru góðar og ég hef ekki yfir neinu að kvarta. Það sem mig langar til að biðja þig að gera er að fjalla um dálítið sem ég hef sjálfur upplifað í nokkurn tíma. Ég er sennilega svolítið dulrænn. Alla veganna var ég , mjög skyggn þegar ég var á árunum fram að 6-7 ára. Ég les allt sem ég get um þessi efni og hef gaman af. Fyrir einhverja tilviljun verð ég að segja, uppgötvaði ég fyrir um það bil 2 árum að ég virðist hafa einn ákveðinn hæfileika sem ég þarf kannski að fá ábendingar með. Þessi hæfileiki er tengdur hlutum og áhrifum frá þeim. Ég veit ekki almennilega hvað á að kalla slíkt.
Það sem kom þessu af stað var að ég fékk í lófann smá hlut þarna í upphafi sem vinur minn hafði undir höndum, sem frændi hans sem þá var látinn hafði átt. Þetta var bara smá gullkross. Nema hvað, að þar sem ég sit bara svona í rólegheitunum og við vinirnir erum eitthvað að tala saman og hann að handfjatla krossinn, segi ég bara svona: ,,Hvað ertu með maður? Ertu kominn í einhvern trúarflokk eða eitthvað?” Nú, hann segir ekki neitt en réttir mér gripinn. Það er eins og við manninn mælt. Ég verð skyndilega máttlaus og fæ eins og hettu á höfuðið eitt augnablik og síðan er eins og ég sjái í huganum ákveðnar kringumstæður sem mér eru áður ókunnugar. Mér brá rosalega og vinur minn spurði strax hvað væri í gangi. Ég sagði honum þá að ég vissi að hann ætti ekki krossinn, heldur ungur maður sennilega. Síðan sagði ég honum sitthvað fleira og jafnframt að eigandinn virtist vera dáinn. Vinur minn varð klumsa og sagði síðan að þetta væri allt rétt hjá mér og krossinn hefði frændi hans átt sem hefði tekið líf sitt sjálfur.
Síðan þetta gerðist hef ég af og til gert þetta sama og alltaf haft rétt fyrir mér. Ég hef, eins og í fyrsta skipti sem þetta gerðist, aldrei vitað neitt um viðkomandi eiganda fyrirfram. Hvað er í gangi þarna Jóna Rúna? Heldurðu að þetta sé hæfileiki sem kannski mætti rækta? Ég verð að játa að ég er frekar spenntur fyrir þessu. Ég hugsa þó nokkuð út í þetta og gef þessu mikinn tíma. Ég er náttúrulega í skóla og hef ýmis áhugamál, en þetta grípur mig mest af öllu sem ég geri. Það hefur komið fyrir að ég sjái og skynji svona nálægt húsgögnum sem ég sé þar sem ég kem í hús t.d. vina minna eða bara ættingja. Er hættulegt að hugsa svona mikið um þessa hluti sem eru dulrænir? Enginn hérna heima hugsar um slíkt nema ég. Foreldrar mínir eru mjög jarðbundnir og hafa náttúrulega engann áhuga á þessum málum. Ég er frekar myrkfælinn. Getur þú gefið mér ráð við því? Heldur þú að við lifum eftir dauðann? Hvert fara þeir sem eru vondir? Heldur þú að helvíti sé til? Er þeim refsað sem lifað hafa neikvæðu lífi? Kæra Jóna Rúna! Ég vona að þú svarir mér og það sem fyrst. Ég treysti því að bréfið mitt lendi ekki í ruslafötunni . ég yrði þá meira en spældur.
Bestu kveðjur,
Tumi.”

Svar Jónu Rúnu:
,,Kæri Tumi!
Þakka þér innilega fyrir bæði elskulegt og óvenjulegt bréf. Það er gaman að heyra að þú fylgist með því sem ég er að bauka. Auðvitað dettur mér ekki í hug að láta þitt bréf eða annarra lesenda í ruslið. Ég verð bara að biðja ykkur að sýna mér þolinmæði, því að bréfin eru mörg en ég skal reyna að svara einhverjum spurninga þinna. Eins og flestum er að verða ljóst er þekking mín reynsluþekking og svo nota ég náttúrulega innsæi mitt og hyggjuvit jafnframt til að svara. Spurningar þínar eru margar og ólíkar innbyrðis, en vonandi get ég brugðist við sem flestum þeirra.

Hlutskyggni

Fyrirbæri það sem þú virðist vera að upplifa upp á síðkastið er oftast nefnt hlutskyggni af dulvísindamönnum. Ekki mjög algengt fyrirbæri en vissulega mjög sérstakt og venjulegast er þetta meðfædd dulræn sérgáfa. Gáfa sem alls ekki þarf að koma fram hjá sálrænum einstakling sem þó kann að búa yfir öðrum og ekkert síður fjölþættum hæfileikum. Það er eins og allir vita enginn sálrænn aðili með nákvæmlega sömu hæfileikana þó þeir geti verið náskyldir innbyrðis.
Þessi dulargáfa lýsir sér þannig að hlutskyggnirinn fær í hendur annað hvort ákveðinn hlut sem hann sér hver er, eins og penna, hálsmen, nælu eða úr eða hann fær til handfjötlunar lokað umslag með einhverjum skilaboðum eða ljósmynd og reynir að geta sér til um eða öllu heldur skynja það sem inní umslaginu er. Síðan túlkar hann rökrænt fyrir hlutaðeigandi það sem hann upplifir. Ekki er nákvæmlega um að ræða sama dulræna skynjunarformið endilega, en vissulega náskylt innbyrðis, hvort sem skynjandinn sér hlutinn sem hann lýsir áhrifunum frá eða bara að hann heldur á lokuðu umslagi. Í sumum tilvikum er kannski um skynjun að ræða sem mætti trúlega fella undir fjarhrif eða hugsanalestur þar sem skynjandinn nær upplýsingum úr huga þess sem hlutinn á eða til hans þekkir.

Hvað er raunverulega í gangi?

Best er náttúrulega að reyna að tryggja þegar svona tilraunir eru gerða að rétt sé að þeim staðið. Það er að segja, að ekki sé um hugsanaflutning að ræða þar sem hlutskyggnirinn hreinlega les ákveðnar upplýsingar jafnvel án þess að gera sér grein fyrir því, úr huga þess sem hjá honum stendur meðan á hann heldur á hlutnum frá viðkomandi og telur sig vera að skynja einhver áhrif frá gripnum. Eins getur verið um að ræða áðurgefnar en gleymdar upplýsingar sem leitt geta til þess að viðkomandi skyggnir blandi ómeðvitað saman við hugsanlega dulræna skynjun augnabliksins. Vafalaust upplifir enginn sig eins þegar móttekin er svona skynjun að öðru leyti en því að verið er að fiska eftir ókunnugum upplýsingum fengnum framhjá hefðbundnum skilningarvitum.

Hlutskyggni notast lögreglu

Hlutskyggni hefur stundum fyrir tilviljun og stundum af ásettu ráði eins og aukist hefur nú á tímum, orðið til þess að leiða til lausnar óupplýst sakamál og dularfull mannshvörf sem engin venjuleg lausn eða skynsamleg skýring hefur fundist á. Þannig beiting hlutskyggninnar verður óneitanlega að teljas tilgangsrík og jákvæður viðbótarmöguleiki við það hefðbundna, sem getur komið á óvart. Mögulega heppilegt innlegg í löggæslu- og rannsóknarstörf sé hægt að koma slíku við og ekki síst ef það nær svo tilgangi sínum. Það er þekkt staðreynd að fólk sem hefur horfið nánast sporlaust og ekkert til þess spurst í langan tíma hefur fundist lífs eða liðið með hjálp hlutskyggns aðila og eru til mörg skráð dæmi um það. Þetta er hæfileiki sem óumdeilanlega tengist því sem almennt er kallað sjötta skilningarvitið. Það hafa margar morðgátur verið leystar með þessum sérstæða hætti. Bandaríkjamenn eru frekar ófeimnir og óragir við að nýta sér það yfirskilvitlega í þessum tilgangi, enda finnast þar í landi þó nokkrir einstaklingar af ýmsum þjóðernum með þessa sérstöku gáfu. Ég minnist til dæmis að hafa frétt af konu þar í landi sem sögð er gjörsamlega makalaus í þessum efnum hlutskyggninnar og lögreglumenn virða og dá hana enda hafa þeir fengið drjúgan stuðning frá kellu.
Við höfum flest fimm skilningarvit en einstaka fólk hefur það sjötta, viðbótarskilningarvit sem tengt er því leyndardómsfulla og yfirskilvitlega í tilveru okkar. Þeir sem búa yfir sjötta skilningarvitinu þurfa ekki að hafa nákvæmlega eins hæfileika. Miklu fremur alls kyns ólíka eiginleika innbyrðis sem þó eru allir tengdir því þeir eru dulrænir á einhvern hátt og þar af leiðandi ekki endilega háðir hinum skilningarvitunum nema þá til að koma dulrænum skilaboðum á framfæri í gegnum þau.

Hlutir taka í sig áhrif

Ef við íhugum það sem mögulega gerist þegar hægt er með dulrænum hætti að afla ákveðinna upplýsinga og staðreynda um atburðarás, atvik, aðstæður og fólk þá er ýmislegt sem getur komið til greina hvað varðar það hvernig nákvæmlega sá hlutskyggni verður þekkingar sinnar aðnjótandi. Ekki er talið af dulvísindamönnum lengur hægt að ganga framhjá þeirri staðreynd að hlutir virðast taka í sig á mislöngum tíma alls kyns áhrif sem sum hver virðast eins og festast í efninu á einhvern óskiljanlegan máta. Þá er engu líkara en segulmögnuð orka sem inniheldur vissan veruleika sem næmt fólk getur skynjað, eins og safnist upp í hlutnum og sendi frá sér einhvers konar skilaboð eða upplýsingar sem sá næmi síðan finnur huglægan, rökrænan búning fyrir og segir síðan öðrum og nálægum frá.

Fjarhrif eða hugsanalestur

Auðvitað eru þessar upplýsingar ekki endilega mjög ítarlegar og kannski miklu fremur táknrænar, en þær eru þó oft á tíðum það markvissar að hægt er fyrir kunnuga að raða þeim saman eins og púsluspili og fá þannig á endanum ákveðnar staðreyndir sem eru nothæfar eða jafnvel hafa virkilegt sönnunargildi fyrir þann sem hlutinn á eða hafði undir höndum áður. Í þínu tilviki virðist annars vegar vera að þú finnir þessi áhrif frá hlutum, en jafnframt er ekki loku fyrir það skotið að þú kunnir, a.m.k. í sumum tilvikum, að vera að upplifa fjarhrif þó ekki verði fullyrt um það. Þetta er kannksi síður hugsanalestur en gæti þó verið þegar kemur að þeim sem eru tengdir þér. Það er freistandi að draga þessa ályktun út frá fyrstu skynjun þinni þar sem náinn vinur þinn var í spilinu. Það er augljóst að vinur þinn handfjatlaði krossinn þótt ekki hafi hann átt von á því að þú yrðir þess áskynja sem varð með frænda hans. Sennilega hefur frændi hans verið honum mjög ofarlega í huga þegar hann var að handfjatla krossinn fyrir framan þig og hefur líklega saknað hans sárt og ekki ólíklegt að þú hafir skynjað þessar tilfinningar.

Of mikil umhugsun óheppileg

Hvort þú átt að rækta þessa gáfu eða ekki er erfitt að segja til um. A.m.k. er engin ástæða til að láta eins og þarna sé ekki eitthvað á ferðinni sem virkilega gæti reynst áhugavert þótt síðar yrði. Ég er þó ekki viss um að það borgi sig fyrir þig að hugsa svona mikið um dulræna þætti tilverunnar vegna þess að of mikil umhugsun um það yfirskilvitlega getur verið óheppileg fyrir þann sem er næmur, ekki síst ef mikill metnaður liggur í þessa sérstöku átt. Sennilega er ágætt að gæta aðhalds í allri hugsun um það leyndardómsfulla í tilverunni og ekki síst þegar maður er eins ungur og þú ert elskulegur. Nú satt best að segja hefur mér sýnst að hinn gullni meðalvegur sé þrátt fyrir allt bestur og sá vegur sem hentar okkur flestum til að feta, sérstaklega þegar kemur að hinu dulræna. Enda má segja að engum henti að fjötrast verulega af áhuga eða spennu vegna þess sem auðveldlega má taka inn í hreinustu rólegheitum og ekki síst þegar að því kemur að fá aukinn áhuga á því yfirskilvitlega.

Nauðsynlegt að velja sér lífshlutverk

Ef þú vilt rækta þennan hæfileika síðar meir er ágætt að byrja nú þegar að rækta sjálfan sig sem manneskju og efla allt það jákvæða í eigin fari. Þannig verður þú heppilegri farvegur síðar meir, fyrir það sem kann að vera dulrænt í fari þínu og persónu. Augljóslega verður þú að byggja upp möguleika á farsælli framtíð sjálfum þér til handa á hefðbundinn hátt líka. Ég mæli með því að þú einfaldlega eyðir jafn miklum ef ekki meiri tíma í umhugsun um skólabækurnar og því sem þeim viðkemur jafnframt því öðru sem kann að freista þín á sviði tómstunda og hugðarefna af ýmsum toga. Það er ekki verra að mennta sig og ætla sér nógu snemma einhvert ákveðið lífshlutverk Þú átt eins og annað ungt fólk auðvitað, að nota þau forréttindi sem flest íslensk ungmenni hafa og það eru námstækifærin sem nýtast til að leggja grunn að eigin framtíð svo hún verði eiguleg og geti aukið hamingju og öryggi hvort sem er hið innra eða ytra.

Myrkfælni

Vegna þess að þú óskar ráða við myrkfælni er rétt að eitt komi fram. Hvað varðar möguleikana á því að við verðum fyrir óþægindum frá þeim sem eru farnir af jörðinni er eitt og annað sem bendir til að svo sé alls ekki alltaf þegar um verulega myrkfælni er að ræða. Það er til í dæminu að jarðbundnar látnar verur kunni með nærveru sinni að gera okkur af og til myrkfælin en það er minna um þannig truflun frá þeim sem eru farnir en okkur grunar. Oftar en ekki er bara um aðrar, margþættar og ögn jarðbundnari skýringar að ræða. Það er ekki óalgengt að alls kyns hugsanagervi sem safnast iðulega fyrir í híbýlum manna hafi í för með sér alls kyns áhrif útgeislunar og ólíkra áhrifastrauma. Það eru því oft þessi uppsöfnuðuð gervi hugsana sem valda því að við verður myrkfælin eða óttaslegin. Við getum nefnilega við vissar aðstæður fundið óþyrmilega fyrir áhrifum frá þessum leifum af hugsunum sem hafa verið látnar fjúka ábyrgðarlaust frá fólki eins og þær myndu bara gufa upp í andrúmsloftið. Málið er bara að þær lifa hvað sem hver heldur eða segir og hafa áhrif á þá sem eru nægilega næmir til að skynja áhrif þeirra. Þau eru misjöfn allt eftir því hvernig þær voru í upphafi. Sum hugsanagervi eru tilkomin vegna reiði eða annars angurs. Þau eru alltaf óþægileg bæði á meðan þau fá líf og ekki síður eftir að þau hafa tekið sér bólfestu í uppsöfnuðum hugsanagervum sem enginn sér en margur skynjar. Eins er að of mikil umhugsun um alls kyns strauma og áhrif á neikvæðan hátt og þá óttatengd gerir okkur vissulega myrkfælin og jafnvel skelfingu lostin.
Þegar þú finnur fyrir þessari tilfinningu ótta við eitthvað sem þú skynjar og skilur ekki eða sérð ekki, þá er hentugt að fara með ,,Faðir Vor” og biðja góðan Guð um vernd og ekki er verra að biðja Guð um að senda okkur engla sem ætíð eru okkur mannfólkinu nálægir til að vernda okkur fyrir öllu sem kann mögulega að vera neikvætt eða varhugavert. Það er satt best að segja ekkert víst að það sem kemur myrkfælninni við þurfi endilega að vera bundið þeim látnu elskan, eins og þú sérð á þessum upplýsingum. Ég myndi jafnframt hafa kross um hálsinn og ekki er verra að minna sjálfan sig á að ef við erum jákvæð og treystum Guði gengur okkur flest vel. Rétt er að við biðjum um að fá að eignast samfélag við Krist jafnframt því sem við eflum trú okkar á kenningar hans innra með okkur. Ef þannig er að málum staðið huglægt er enginn ástæða til að halda eða yfirleitt að óttast að nokkuð það illt geti nálgast okkur í gegnum þá varnarmúra sem einlægri guðstrú fylgja.

Við lifum líkamsdauðann

Vegna spurningar þinnar um hvort ég trúi því að við lifum líkamsdauðann þá er þetta að segja: Já, ég er algjörlega viss um að við lifum líkamsdauðann. Við erum búin til úr anda og efni. Efnið hrörnar og deyr. Eins getum við orðið fyrir slysum og líffærastarfsemin skaðast þannig að líkaminn gefst upp. Andinn sem inniheldur sálina getur ekki dáið, því hann er orka sem er ekki efnisleg heldur andleg og þar gilda önnur lögmál sem eru alls ekki háð því efnislega.
Andleg orka eyðist ekki og hjá okkur í andanum er sálin og hún tengist huganum í honum er persónuleikinn og allt þetta getur auðveldelga starfað fyrir utan líkamann. Þannig er ég, vegna þessarar vitneskju, fullkomlega viss um að við eigum líf eftir að líkaminn gefst upp. Jesú Kristur sagði líka eins og þú veist: ,,Sá sem trúir á mig mun aldrei að eilífu deyja.” Þessu trúi ég og hann sagði jafnframt: ,, Í húsi föður míns eru margar vistarverur”. Í eina af þeim munum við fara eftir að við yfirgefum líkamann. Þessar vistarverur sem verið er að vísa til eru ,,Guðsríki” sem er ríki andans.

Vistarverur óþroskaðra

Þú spyrð hvert þeir fari sem augljóslega eru vondir. Það eru önnur lögmál í gangi hér á jörðinni en í ríki Guðs. Hér á jörðinni getur hver sem er, alveg sama hve slæmur hann er, villt um fyrir samferðafólki sínu í mislangan tíma. Þannig að þeim getur fundist viðkomandi heillandi. Viðkomandi getur virst hafa góðan dreng að geyma og haft áhrif sem eru aflöguð og slæm, án þess að upp um viðkomandi innræti komist fyrr en seint og síðar meir. Margur hefur getað leynt neikvæðu atferli sínu og jafnvel skaðað aðra um tíma. Slæmur eða neikvæður einstaklingur hefur á jörðinni marga möguleika til að gefa illsku sinni líf. Peningar, titlar, þjóðfélagsaðstaða og eitt og annað getur verið slíkum einstakling nokkurs konar skálkaskjól til að hylma yfir óþverrahátt.
Aftur á móti þegar við erum farin úr líkamanum getum við ekki lengur leynt innræti okkar. Við erum þá í þeirri aðstöðu að hugsanir okkar eru lifandi og sjáanlegar þeim sem eru andlegir líka. Eðlilegt er að álykta sem svo að líkur sæki líkan heim. Við vistaskiptin hefur útgeislun sálar okkar allt að segja ásamt þeim hugsunum sem hugur okkar hefur að geyma. Við getum því ekki lengur falið okkar innri mann. Hann sést og öllum sem á vegi okkar verða er hann ljós samstundis. Við getum heldur ekki þrifist nema í samfélagi við okkur líka. Ef við erum neikvæð erum við í vistarverum með neikvæðu þangað til við kjósum sjálf breytingu á því og hún liggur í að breyta um huglægt atferli og óska stuðnings í huglægum neikvæðum vanda.

Myrkur vanþekkingar og þroskaleysis

Við getum í ríki Guðs fengið hjálp ef við óskum hennar. Við verðum samt að biðja um hana og jafnframt vinna fyrir henni með breyttu hugarfari og einlægum vilja til verksins. Ef við erum neikvæð á jörðinni breytist það ekki nema við kjósum slíkt sjálf þó að við förum yfir um. Við lifum líkamsdauðann og í huga sem er andlegur og liggur í sálinni er vilji okkar líka og hann lifir áfram þrátt fyrir vistaskiptin. Þess vegna verðum við að nota vilja okkar hinum megin til að biðja um hjálp úr myrkri vanþekkingar og þroskaleysis eins og á jörðinni. Þegar Kristur talar um margar vistarverur í húsi föðurins á hann jafnframt við sennilega að við getum ekki verið í byrjun öll þar sem birtan er mest í þessu guðlega ríki. Það yrði okkur sumum a.m.k. tímabundið nokkurs konar ofraun. Segja má að við með framkomu okkar og breytni fyrir vistaskiptin séum við að velja fyrirfram þau heimkynni sem bíða okkar hinum megin. Við erum þá ekki að tala um refsingu. Við erum að tala um að við höfum frjálsan vilja og getum notað hann t.d. til að efla það góða í eigin sál eins og það slæma. Þetta atferli velur enginn fyrir okkur. Við veljum það sjálf. Þannig trúi ég því ekki að helvíti sé til. Einungis mismunandi vistarverur sem ákvarðast við umskiptin nákvæmlega eftir hugsunum okkar og innri gerð, þeirri sálnagerð sem við erum. Það er engin refsing til nema sú eðlilega refsing sem liggur í því að kjósa að lifa lífi sínu neikvætt.

Guð umvandar en refsar ekki

Þannig erum við á valdi þess sem er óþægilegt og óhentugt og veldur okkur fyrr eða síðar kvöl og ama. Við verðum að gera okkur grein fyrir því hér og nú að það getur enginn gert okkur að öðru en því sem við kjósum sjálf að vera hið innra, einfaldlega vegna þess að við fengum sjálf þennan frjálsa vilja í vöggugjöf til að velja og hafna. Það er enginn vandi að vera jákvæður ef allt gengur okkur í haginn. Aftur á móti er vandi að vera jákvæður ef allir hlutir eru okkur þungir í skauti. Þess vegna má segja að þá fyrst reyni á hvert innihald upplags okkar er, þegar við förum að takast á við misþægilega atburðarrás. Af því að Guð elskar okkur öll jafnt gaf hann öllum mönnum þetta val og jafnframt sitt eigið eðli þegar hann skapaði okkur í sinni göfugu mynd. Það þýðir að ef við kjósum að afskræma það sem er guðlegt í eigin fari, þá eigum við ekki samleið með þeim sem kjósa að efla það guðlega í sér og öðrum. Við veljum vitanlega sjálf það ástand bæði hér og í væntanlegum vistarverum handan grafar. Guð er algóður og ástundar ekki refsingar á börnum sínum. Hann umber en umvandar líka. Hann setti okkur í þessa aðstöðu þegar á jörðinni að velja sjálf það líf sem við huglægt kjósum að lifa. Jafnvel þó ytri aðstæður okkar séu mismunandi mikið á valdi okkar þýðir það ekki endilega að við þurfum þrátt fyrir ytri annmarka endilega að velja að vera vond eða öðrum til kvalar og armæðu. Vonandi gengur þér vel að nýta þér eitthvað úr þessum vangaveltum mínum. Það fer ekki á milli mála að þú ert dulrænn. Eða eins og góði strákurinn sagði eitt sinn í góðra vina hópi: ,,Elskurnar mínar, auðvitað er ég spenntur. Ég finn að ég er rosalega dulrænn. Málið er bara að ég er viss um að það borgar sig að leggja hægfara uppbyggingu í þetta og þá náttúrulega kemur með tímanum í ljós hvort ég er kórtækur dulrænt eða hvort ég á eftir að syngja einhverjar þær dulrænu einsöngsaríur sem eitthvað gagn og vit er í. Ég verð auðvitað ef ég ætla mér dulrænan einsöng að ætla mér langvinna þjálfun og taka alvarlega og íhuga góða leiðsögn þeirra sem reynsluna hafa.”

Gangi þér vel bæði á dularvegum sem og öðrum vegum framtíðar þinnar. Guð verndi þig,
Með vinsemd,
Jóna Rúna.”

Frjáls til góðra verka

Feigðin kallar
eilífðin opnast
englar birtast
dauðinn heilsar
kaldur tekur.

Guð er nærri
allt er hljótt
þjáning hverfur
í armi drottins
líknar ljósið.

Himneskur friður
fullur kærleika
ylríkur sefar
einmana sál
á framandi slóðum.

Guð veri með þér
í nýrri framtíð
fjarri ástvinum
en þó svo nærri
í heimi andans.

Farðu frjáls
áfram veginn
til góðra verka
í eilífðarfaðmi
um aldir alda.

Ort til eiginmanns míns, Ævars R. Kvaran

Draumar
Við Íslendingar höfum alla tíð verið miklir draumamenn, enda finnast í frásögnum okkar stórmerkilegir draumar sem ræst hafa og ráðið miklu um örlög manna. Áhugi okkar á draumum hefur ekki minnkað þrátt fyrir hvers konar framfarir á svo til öllum sviðum sammannlegra samskipta. Skýringin á þessum viðvarandi áhuga okkar á draumum er trúlega sú að við erum flest löngu viss um það að þeir eru mikilvægir og upplýsandi um nútíðina okkar ekkert síður en um framtíð okkar og fortíð.

Eins og við þekkjum flest geta fylgt draumlífi okkar neikvæðar tilfinningar og erfið hughrif ekkert síður en jákvæðar kenndir og lýsandi vitglóð sem bregður birtu innra lífi okkar Draumar hafa óumdeilanlega umtalsverð áhrif á líf okkar og athafnir í dag eins og þeir hafa reyndar gert frá örófi alda þrátt fyrir að til sé fólk sem kann ekki að meta gildi og tilgang þeirra sem skyldi.

Það er mat þeirra sem fylgst hafa með draumlífi sínum og annarra að það sé af hinu góða að afla sér staðgóðrar þekkingar og skilnings á því, vegna þess að í draumlífi okkar getur búið vitneskja sem er leiðbeinandi og uppfræðandi ef við leggjum okkur eftir því að skilja tilgang þess. Það er margsönnuð staðreynd að í draumum okkar getur leynst mikilvæg vitneskja varðandi gæfu okkar og gjörvuleika Það er því ekki vitlegt að gera lítið úr eða hundsa drauma sína eða annarra.

Þær tvær tegundir drauma sem eru einna algengastar eru berir draumar annars vegar og tákndraumar hinsvegar. Við skulum skoða þessar tegnundir nánar. Berdreymi kallast það, þegar mann dreymir hárrétt það sem á eftir að henda. Kemur það oftast fram mjög fljótlega eða jafnvel strax. Í slikum draumum hendir það oft að dreymandinn virðist eiga sér sérstakan verndara, svonefndan draumamann. Hann birtist þannig í svefni og segir oft fyrir um óorðin atvik eða varar við því sem kann að vera hættulegt fyrir dreymandann og jafnvel aðra. Oftar en ekki er um að ræða markvissar leiðbeiningar sem geta skipt sköpum um dagfar viðkomandi dreymanda.

Táknrænir draumar eru algengir hjá flestum sem á annað borð hafa fjölskrúðugt draumlíf og birtist þá fólk, atvik og kringumstæður á misljósan, táknrænan hátt. Í ákveðnum tilvikum getur verið mjög erfitt fyrir dreymandann að lesa úr draumum sínum í vöku. En sumum lærist það smám saman. Því stundum endurtaka viss atvik sig sífellt og verða þannig tákn fyrir áþekka reynslu sem er yfirvofandi eða býr í leyndinni.

Flestir muna kannski eftir tákndraum faraós um kýrnar sjö og kornöxin, sem Jósef varð frægur fyrir að ráða. Varðandi þann draum kemur fram, að einn dreymir og annar ræður drauminn. Fyrr á öldum var þetta fyrirkomulag mjög algengt og menn sem gátu ráðið drauma algerlega ómissandi enda iðulega vinsælir og ríkir. Sumir voru það snjallir að lesa úr slíkum draumum að þeir gátu beinlínis haft atvinnu af því. Í dag erum við líklegri til að nýta okkur draumaráðningabækur fremur en að borga öðrum fyrir mögulega ráðningu drauma. Við sem reynt höfum getum þó staðfest að það getur verið erfitt sé að standast leiðsögn sálræns draumráðningamanns og bóklestur kemur ekki í stað innsæis dulræns draumspekings þegar verið er að túlka t.d. tákndreymi.

Sannleikurinn er þó sá við getum sjálf með ástundun og áhuga lært að skilgreina í öllum aðalatriðum eigin draumlíf ef við kjósum það. Það er mikið um endurtekningar og kunnuglegar vísbendingar í draumum hvers manns sem lærist að túlka ef áhuginn og eftirtektin er til staðar hjá dreymandanum.

Að lokum er rétt að geta lítillega þriðju tegundar drauma sem eru svokallaðir hreinsunardraumar og er þar átt við drauma sem eiga sér sálrænar eða tilfinningarlegar skýringar. Í slíkum draumum fær fólk oft útrás fyrir óskir og þrár sem einhverra hluta vegna fá ekki líf í venjulegri vökuvitund. Með viðlíka útrás í draumi má koma í veg fyrir óæskilegar geðsveiflur og bælingar sem gætu heft eðlilegt líf viðkomandi. Þannig getur þessi tegund draumlífs verið viss lausn eða jafnvel bara léttir. Sálfræðingar kunna góð skil á þessari tegund draumlífs og geta oftast leiðbeint okkur varðandi orsök þeirra. Við getum vitanlega sjálf unnið úr mörgum þeirra en ef ekki og þeir trufla daglegt líf okkar er hyggilegt að leita ráðgjafar sálfræðings.
Ég hvet fólk til þess að skoða drauma sína og velta tilgangi þeirra fyrir sér eftir atvikum. Það er ágætt að skrifa þá niður og íhuga líklega túlkun þeirra. Þannig verðum við meðvitaðri um mögulegan áhrifamátt þeirra og þá leiðsögn sem þeir kunna að innihalda.

JRK

Skyggn á ferð

Í erindum mínum hjá ýmsum félögum undanfarin ár, hef ég oft til gagns og gamans sagt frá dulrænni reynslu, jafnframt því sem ég hef lagt áherslu á mikilvægi jákvæðrar hugsunar. Hér á eftir ætla ég að bregða upp dæmi um slíka dulræna reynslu.
Þetta gerðist í Connecticut í Bandaríkjunum en þangað fór ég árið 1983 ásamt góðri vinkonu minni, sem átti það erindi að heimsækja systur sína. Ætlunin var að við dveldumst hjá þessari konu í nokkrar vikur, en hún bjó með tveimur fullorðnum sonum sínum. Þegar þangað var komið fengum við vinkonurnar til afnota kjallara hússins. Það voru notaleg húsakynni.
Ég vil geta þess áður en lengra er haldið, að þegar flugvél okkar flaug yfir Bandaríkin, fann ég, mér til mikillar undrunar sterka tilfinningu sorgar, næstum óbærilegrar hryggðar og fylltist einhvers konar óskiljanlegu vonleysi. Þessar einkennilegu kenndir færðust í aukana þegar að lendingu kom. Það var engu líkara en ég færi gegnum haf af hugsanagervum, tengdum átökum mannlegra tilfinninga og kennda, sem virtust standa í einhverju sambandi við ofbeldi, átök og styrjaldir.
Hugsanagervi kalla ég fyrirbæri , sem líkja mætti við ósýnileg ský, sem aðeins skyggnir fá séð og skynjað, en þau er að finna yfir löndum, borgum og reyndar hvarvetna þar sem mannleg samskipti hafa átt sér stað. Þau eru lifandi afl, mynduð af hugsunum manna, sífellt á hreyfingu og mjög virk, ýmist til góðs eða ills, eftir því úr hvers konar hugsunum þau hafa skapast. Í augum skyggnra eru litbrigði þeirra því ýmist fögur eða skuggaleg. Áhrif þeirra á mannsálina geta því verið mjög jákvæð eða beinlínis lamandi. Þetta sýnir ljóslega mikilvægi hugsunarinnar. Þess vegna hvarflaði að mér við lendingu, að hér hlytu að vera ýmsir óuppgerðir hlutir í samskiptum lifenda og látinna.
Það kom mér því ekki beinlínsis á óvart fyrsta kvöldið mitt í kjallaraíbúðinni þegar ég skynjaði að þar var fyrir hópur látinna. Mér er vitanlega ljóst, að ýmsir sem lesa um slíkt og eru efasemdarmenn og óskyggnir, munu telja þetta hugaróra eina. Um slíka afstöðu hef ég ekkert annað að segja en það, að mér er þetta fullkominn veruleiki, þótt öðrum sé hann hulinn. Það er ekki öllum gefið að trúa því sem þeir geta ekki sjálfir skynjað, jafnvel þótt það sé stutt með rökum.
En áfram með söguna. Mér varð fljótt ljóst í nálægð þessa löngu látna fólks, að ein veran reyndist hafa sterkasta löngun til tjáskipta við mig. Þetta var ung, forkunnarfögur indíánastúlka, sérlega hárprúð með hátt gáfulegt enni, dökkan augnaumbúnað og óvenjulega hrífandi, næstum töfrandi augnaráð. Hún gekk hægt að rúminu mínu og horfði stíft á mig, fögrum tárvotum augum, sem endurspegluðu í senn eftirvæntingu, hryggð og einhvers konar ótta. Hún rétti fram hendurnar, eins og í bæn, og var með grátstafinn í kverkunum, full trúar og vonar. Hún sagði:,,Elsku hjálpaðu mér. Ég finn ekki barnið mitt. Ég er svo örvæntingarfull. Í langan tíma hef ég reynt að komast í samband við þá sem hér hafa verið, en árangurslaust. En þegar ég sá þig vaknaði von mín. Þú sérð mig og heyrir í mér. Ég veit og trúi því að þú getir hjálpað mér í neyð minni, þreyttri og örmagna.”
Ég varð bæði undrandi og snortin. Hvað átti ég að gera? Hvers vegna var hún á reiki í þessu húsi? Af hverju hafði hún orðið viðskila við barnið sitt?
Að vísu hef ég verið gædd bæði skyggnigáfu og dulheyrn frá barnæsku. Jafnvel þótt ég hafi í mörg ár reynt að létta lifandi fólki lífið, þá efaðist ég um að það væri á mínu valdi að sefa sorg látinnar veru. Einhverra hluta vegna ýtti ég þessu frá mér, því satt best að segja, þá taldi ég mig ekki ráða við þetta vandamál. En það breytti engu, því þessi elskulega en óhamingjusama stúlka hélt áfram að birtast mér kvöld eftir kvöld og endurtók sífellt það sama. Ég ákvað þá að gera allt sem í mínu valdi stæði henni til stuðnings. Ég ákvað að fara leið bænarinnar. Ef það væri Guðs vilji, að ég yrði farvegur til lausnar í þessu máli og stúlkunni yrði að ósk sinni, þá væri ég reiðubúin. Ég fór ekki fram á annað en skynsamlega og réttláta lausn fyrir hana í raunum hennar, sem virtust aðallega liggja í vilja hennar til þess að finna barnið sitt.
Henni létti strax við bænir mínar og skömmu seinna birtust tvær bjartar verur sem leiddu hana á brott.
Eftir þetta birtist hún mér ekki um tíma og ég taldi málið þannig vera úr mínum höndum. Svo var það eitt af síðustu kvöldum dvalar okkar þarna vestra, að okkur vinkonunum var boðið til kunningja gestgjafa okkar. Ég vil taka það fram, að ég hafði í trúnaði sagt vinkonu minni frá samskiptum mínum við iníánastúlkuna. En mér til mikils ama og undrunar erum við varla fyrr sestar í boðinu en vinkona mín fer að segja heimilisfólkinu þar, eins og ekkert sé eðlilegra, frá samskiptum mínum og indíánastúlkunnar. Ekki varð ég síður hissa þegar ég varð vör við gífurlegan áhuga húsbóndans á þessari frásögn. Hann hlustaði með mikilli athygli og upplýsti síðan þá staðreynd, að á þessum stað þar sem við höfðum dvalist, hefðu einmitt staðið tjaldbúðir indíána til forna og að í sögu Bandaríkjanna væri að finna frásögn af hernaðarlegum átökum hvítra manna og indíána einmitt á þessum stað.
Þótt ég hafi í upphafi verið lítt þakklát vinkonu minni fyrir að fara brydda upp á þessu leyndarmáli mínu hjá ókunnugu fólki, fór þó svo, að ég varð henni að lokum í rauninni þakklát, því að upplýsingar mannsins staðfestu, að það sem ég hafði séð átti sér rætur í raunveruleika fortíðarinnar.
Síðasta kvöldið mitt í Bandaríkjunum var einhver elskulegasta stund sem ég hef upplifað. Um miðnætti birtist mér enn indíánastúlkan mín, geislandi af hamingju, full af þakklæti. Við hlið sér hafði hún dæmalaust fallegt barn, sem virtist vera dóttir hennar. Erfitt er að lýsa þeim tilfinningum sem um mig fóru. Ég varð enn vissari um mátt og vilja Guðs til þess að koma þeim sem minna mega sín að liði, ef lögmál leyfa. Ég efaðist ekki um að þessar mæðgur áttu að hittast. Það var dásamlegt fyrir mig að fá þarna tækifæri til að rétta fram hjálparhönd í gegnum hlýjar hugsanir og fullkomið traust á vilja Guðs. Við horfðumst í augu eitt andartak og hún sagði við mig:,,Elsku vina, ef ég get einhvern tíma, einhvers staðar á leið þinni í gegnum jarðlífið létt þér gönguna, þá mundu að ég á enga ósk heitari en að fá tækifæri til þess að endurgjalda þér það sem þú í einlægni gerðir fyrir mig og barnið mitt.” Síðan brosti hún gegnum tárin og hvarf sjónum mínum.
Eftir að ég kom heim hef ég oft fundið fyrir nálægð hennar, eins og hún væri að minna mig á loforð sitt. Þess vegna datt mér í hug vorið 1984 að biðja hana að hlúa að persónu, sem ég hafði verið að styðja og var mér mjög kær, en bjó yfir miklum dulrænum hæfileikum. Það er eftirtektarvert að framangreind persóna taldi sig þegar hafa orðið vara við umhyggju og kærleika þessarar látnu veru, séð hana og gat lýst henni. Skynjun okkar á þessari indíánastúlku fór því saman og var það mjög örvandi fyrir mig.
Mér er alveg ljóst að þessi frásögn mín mun ekki breyta miklu í dagfari fólks, en það er þó von mín, að það veki einhvern til umhugsunar um það að breyta rétt og kristilega. Í þessari frásögn, sem er sönn, endurspeglast það hróplega óréttlæti sem frumbyggjar Ameríku urðu fyrir af hendi hvítra manna og hvernig afleiðingar þess geta birst skyggnum augum í hinum ömurlegustu myndum löngu síðar.

JRK

Hugleiðing
Seiðandi návist
ókunnra afla
kallar á einingu
við frumkraftinn.
En efnið
umvefur löngunina
og kæfir andann
í garði minninganna.
Og árin líða hjá
í fjaðraþyt tímans.

JRK


Andaglas hættulegt kukl
" Svar til tveggja unglingsstráka í vanda"
Bréf:
,,Kæra Jóna Rúna! Við erum hérna tveir vinir sem höfum mikinn áhuga á öllu sem tengist dularfullum fyrirbærum. Ástæða þess að við skrifum þér er, að við höfum heyrt að þú værir dulræn og sjáandi líka. Við höfum verið á heimavistarskóla í tvö ár og líkar það bara vel. Við erum báðir úr sveit og viljum helst ekki vera á mölinni. Hér í skólanum er mikið talað um líf og dauða. Flestir hafa áhuga fyrir dulrænum málum og oft erum við strákarnir að gera alls konar tilraunir með hugsana­flutning og annað álíka. Aðalástæðan fyrir því að við skrifum þér er, að fyrr í vetur tókum við okkur saman nokkur og fórum að fara saman í andaglas sem okkur fannst til að byrja með mjög skemmtilegt. Það gekk allt vel og við náðum sambandi að við höldum við ástvini okkar sumra sem eru löngu farnir. Svo gerist það smátt og smátt að hinir ýmsu andar fóru að gera vart við sig með mismiklum árangri. Loks fer að koma í glasið andi sem er mjög neikvæður og hrottalega grófur. Okkur stóð ekki á sama en samt héldum við áfram uppteknum hætti. Nú er svo komið að við ásamt ýmsum öðrum hér í skólanum eru dauðhræddir, vegna þess að þegar við erum að þessum leik þá magnast upp einhvers konar óhugur í okkur og á eftir liggur við að við getum ekki gengið einir um. Við erum orðnir það myrkfælnir, að það liggur við að við getum ekki sofið einir í rúmi. Það er líka eins og þessi skemmtun, ef skemmtun skyldi kalla, eins og kalli á okkur. Við erum einhvern veginn eins og helteknir af þessu. Við finnum líka til mikils eirðarleysis á daginn og hugsum nánast ekki um neitt nema þetta. Hvað eigum við að gera Jóna Rúna? Við erum skíthræddir og eiginlega höldum að við séum búnir að koma einhverju af stað sem er ekki hægt að losna við. Eru til illir andar? Er hægt að verða andsetinn? Er hættulegt að fara í andaglas? Hverjir koma eiginlega í svona andaglas? Heldurðu að draugar séu til? Getum við orðið geðveikir af þessu öllu saman? Kæra Jóna Rúna viltu vera svo góð að svara okkur sem fyrst ef það er hægt.”
Tveir unglingsstrákar í vanda.

Svar Jónu Rúnu:
,,Kæru félagar!
Það var virkilega ánægjulegt að lesa bréfið frá ykkur, þó ég verði að viðurkenna að á köflum risu á mér hárin við að lesa lýsingar ykkar á þeim óhugnaði sem þið hafið upplifað í sambandi við andaglasið. Satt best að segja taldi ég ekki ráðlagt vegna annarra og hugsan­lega viðkvæmra lesanda að láta kaflann sem lýsir grófleika þeirrar veru sem komið hefur í glasinu hjá ykkur koma fram. Vonandi virðið þið þá ákvörðun mína og skiljið að það hentar ekki öllum að heyra allar staðreyndir málsins, þó þeir geti auðveldlega getið sér til um þær.
Vissulega er ég með meðfæddar dulargáfur og meðal annars sjáandi eins og þið kallið mig, auk þess að vera búin miðilsgáfum sem ég hef í rólegheitum þjálfað nokkuð stöðugt í á þriðja áratug. Vonandi af því að ég er dulræn og bý yfir þessari miklu og löngu reynslu á sviðum sálrænna fyrirbæra get ég uppfrætt ykkur fóstbræður um eitt og annað sem reynst getur ykkur gagnlegt eins og ykkar málum er háttað í dag. Nú, áfram nota ég jafnframt innsæi mitt til að svara ykkur og öðrum. Innsæi sem á rætur sínar að rekja í meðfæddum dulargáfum mínum, ásamt því að ég notast við reynsluþekkingu og mögulegt hyggjuvit mitt líka.

Nýju föt keisarans
Vissulega má segja að í seinni tíð hafi verið mikil andleg uppsveifla í þjóðarsálinni og vart hafa menn þótt vera með mönnum ef þeir hafa ekki haft einhver tengsl eða óbein afskipti af einhverjum þeim leyndardómum sem fella má undir það yfirskilvitlega í tilverunni. Hvað mikið af nýju fötum keisarans eru í gangi andlega er kannski erfitt að segja til um, þó ljóst sé að keisarinn eigi í umferð þó nokkurn slatta af ósýnilegum fötum sem mismikið er dáðst af. Vera má nefnilega að innan um og saman við föt keisarans sé og hafi einungis verið á ferðinni áhugi sem komið hefur besta fólki á einhvers kona andlegt fyllerí sem tæpast verður fellt undir neitt sérstaklega göfugt andlega séð.

Siðfræði Krists og kenningar hans
Hvað sem öllum fylliríum líður og fataskáp keisarans jafnframt, er sem betur fer margt mjög gott í gangi andlega, þrátt fyrir allt. Það er t.d. mjög ánægjulegt til þess að vita ef fólk eykur við andlega viðleitni sína í dagsins önn af einlægni og heiðarleik. Styrkir jafnvel sjálfs síns manngildi og eflir með sér virðingu og stöðuga trú á það góða í mannsálinni. Eins er mjög jákvætt ef fólk snýr huga sínum til Jesús Krists og hans kenninga í leit að því guðlega í sjálfum sér og öðrum. Yfir okkur vakir nefnilega góður Guð og hans vilji verður að hafa áhrif á allt líf okkar og andlega viðleitni. Annað er með öllu óviðunandi fyrir þann sem vill lifa friðsömu og kærleikshvetjandi kristnu lífi. Sú siðfræði sem okkur stendur opin í kenningum frelsarans er það veganesti andlega sem ætti að nægja okkur raunverulega til að skerpa löngun okkar til að lifa grandvöru og ylríku lífi. Eins ætti öll andleg viðleitni að styrkja tiltrú okkar á bræðralag og jöfn hlutskipti allra.

Kukl og lágþróaðar verur
Unglingar eru ekkert öðruvísi en fullorðnir að því leyti til að innra með þeim blundar mikill áhugi á alls kyns leyndardómum og öðru sem fella má undir yfirskilvitleg fyrirbæri. Það hefur því miður verið algengt meðal ungra að fara í það sem kallað er andaglas. Miðað við það sem ég hef heyrt um af slíku fikti er óhætt að fullyrða að enginn ætti að láta hafa sig útí kukl sem þetta. Mýmörg dæmi er um að fólk hafi þurft á geðlæknishjálp eftir að hafa verið að leika sér í andaglasi, vegna þess að geðheilsa viðkomandi bauð ekki uppá þannig fikt. Við verðum að gera okkur fulla grein fyrir því að hörmulegar og næstum óleysanlegar afleiðingar geta orðið innra með þeim sem fer að stunda það kukl sem andaglas alltaf er. Dulspekingar hafa löngum sagt að allra lágþróuðustu verur hinum megin frá, kæmu í umvörpum í andaglasið, þegar það er sviðsett með tilheyrandi tilþrifum. Á öllum sérsviðum þarf ákveðna þekkingu og það á ekkert síður við þegar verið er að leika sér við það sem virkilega er ókunnugt fólki og stundum er kallaður borðdans og fellur náttúrulega undir það yfirskilvitlega.

Prestar andlegir fræðarar
Þar sem þið strákarnir eruð í miklum vanda vegna andlegs fikts er vissulega mikils virði fyrir ykkur að vita af því að í samfélaginu eru ríkjandi kristileg viðhorf og við eigum bæði ágæta kennimenn þar sem prestar landsins eru og góðan hug vísan okkur til handa innan íslensku þjóðkirkjunnar. Þið ættuð því sem fyrst að fá umsögn prests um það sem þið eruð að takast á við og láta af andaglasinu hið snarasta af alvarlega gefnu tilefni vandræða sem þegar hafa skapast vegna þessa óvarkára andlega kukls ykkar skólasystkinanna. Fikts sem aldrei hefði reyndar átt að fá líf, enda þegar komið í ljós að það er hægara sagt en gert að losna frá afleiðingum og áhrifum þess en ykkur gat órað fyrir. Það er miklu skynsamlegra fyrir ykkur skólasystkinin að leggja leið ykkar í kirkjur landsins fremur en að láta þetta ömurlega ástand halda áfram að valda ykkur vanda og jafnvel síðar hvers kyns skaða. Best er að láta sér segjast og gera ekki fleiri svona barnalegar en stórvarasamar tilraunir til að ná sambandi við þá sem farnir eru af jörðinni.

Andaglas og rafmagn
Það verður að segjast eins og áður hefur verið bent á, að eitt það varhugaverðasta sem við getum tekið okkur fyrir hendur andlega séð er að fara andaglas. Þegar slíkt gerist er venjulegast verið að opna fyrir og leysa úr læðingi einhver öfl sem þeim sem andaglas fara í er ekki kunnugt um hvaða vanda geta valdið. Þið félagarnir spyrjið hvort hættulegt sé að fara í andaglas. Svarið er einfaldlega og af hreinskilni sagt: já, og meira að segja mjög. Af hverju, kann að hvarfla að ykkur elskurnar. Jú, þið eruð að fikta við andleg öfl sem eins og þið hafið upplifað geta verið tvíeggjuð og reyndar stórvarhugaverð í meðförum viðvaninga. Ef þig færuð til samlíkingar að fikta við rafmagn með álíka litla þekkingu á eðli og áhrifamætti þess og þið hafið á dularöflum tilverunnar, gæti farið svo að þið hreinlega biðuð stórtjón af og mögulega aðrir og saklausir líka. Rafmagn má nota til að lýsa húsin okkar upp og hita þau líka. Samt er það staðreynd líka að það er ekkert síður hægt að nota rafmagni í neikvæðum tilgangi. Menn eru stundum deyddir einmitt með rafmagni. Við vitum í sjálfu sér ekkert hvað rafmagn er í raun en rafmagnsfagmenn kunna samt þau skil á möguleikum þess, til að nota það til ýmsra hluta og gera sér grein fyrir því, að ef nákvæmlega og kunnáttusamlega er á málum haldið, er enginn sérstök hætta á skaða eða áföllum vegna þess. Stundum verða slys af völdum rafmagns sem enginn getur komið í veg fyrir. Þau bara gerast allt í einu og engin átti kannski von á þeim. Það segir sig sjálft að ekki þarf minni varkárni við ósýnileg öfl tilverunnar en þau öfl sem sem eru mun efnislegri og afleiðingar notkunar á þeim eru þó öllum sýnileg. Það verður örugglega erfitt í mjög mörgum tilvikum að átta sig á þeim afleiðingum fyrirfram sem geta komið í kjölfar dulræns kukls.

Óþroskaðar andar
Hvað sem öllum efasemdum líður þá lifum við líkamsdauðann og það að deyja breytir ekki persónuleika þess sem af jörðinni fer. Ef við reiknum með því sem vissulega er staðreynd að það deyja ekki allir sáttir eða sérlega jákvæðir með sitt hlutskipti, þá segir það sig sjálft að það hljóta að vera til misgóðir andlegir einstaklingar eða öllu heldur sálir. Sumir jafnvel bitrir og sérlega ósáttir og neikvæðir.
Meðal annars vegna þess að við viðskilnað frá jarðneska líkamanum hverfum við úr efninu mjög mismunandi vel sett í andlegum þroska, er virkilega áríðandi að hleypa ekki hverjum sem er að sér, þó dáinn sé. Við eignumst að vísu andlegan líkama við brottförina af jörðinni en það þýðir ekki endilega að við verðum algóð aðeins við það eitt að deyja. Ef við erum ekki góð fyrir viðskilnaðinn breytumst við ekkert fyrr en við ákveðum það sjálf með tilheyrandi fyrirhöfn hinum megin grafar ekkert síður en hérna megin grafar. Við eignumst eins og áður sagði andlegan líkama sem einungis skyggnir sjá. Það er bara ekki nóg, ef sálin er neikvæð og hugurinn afskræmdur eins og greinilega kemur fram hjá þessum grófa manni sem hefur skelft ykkur vinina upp úr skónum og kemur í glasið hjá ykkur. Sál með mjög ógeðfellda nærveru og tungutak sem ekki einu sinni forhertir glæpamenn myndu leyfa sér að nota nema af alvarlega gefnu tilefni.
Okkar er valið
Eins og ég sagði áður, er það skoðun þeirra sem kynnt hafa sér dulvísindi að oftast séu það mjög óþroskaðar og virkilega neikvæðar verur sem koma fram í andaglasinu. Það er talað um að fólk geti verið jarðbundið eftir dauðann og þar er sennilega á vissan hátt ákveðinn sannleikur. Málið er að það má segja sem svo, að ef að neikvæð persóna vill ekki deyja að hún sæki mjög stíft eftir samskiptum við lifendur hérna megin grafar og þá ekki endilega í neitt sérstaklega jákvæðum tilgangi. Sá sem í eðli sínu er neikvæður verður að teljast andi sem er varhugaverður hvort sem viðkomandi er enn þá hérna megin grafar eða einfaldlega hinum megin móðunnar miklu. Staðsetning verunnar breytir engu heldur einungis eðli og innræti viðkomandi. Það að deyja gerir fólk ekki umsvifalaust algott. Þvert á móti verður engin góður eða göfugur nema hann vilji það sjálfur. Það gilda sömu lögmál báðum megin grafar. Við höfum frjálsan vilja og getum valið sjálf það ástand andlega sem við kjósum okkur þrátt fyrir allt og þetta gengur sumum okkur illa að skilja.

Neikvæð öfl
Það er eðli neikvæðra afla að finna sér líf í aðstæðum sem eru með einhverjum hætti hagstæðar viðkomandi veru. Það er því ekkert skrýtið þegar þið opnið fyrir dularöfl sem þið hafið takmarkaða þekkingu á og leyfið hverjum sem er að heilsa uppá ykkur að eitthvað leiðinlegt geti gerst. Jafnvel að svokallaður slæmur andi verði til að trufla framrás þess sem mögulega gæti reynst jákvætt og bjóði sjálfum sér í heimsókn í glasið á borðinu sem þið eru að fikta með. Ef þið eruð aftur á móti jákvæðir sjálfir getur slíkur andi alls ekki sest að í ykkur heldur forðast fremur samskipti við ykkur til lengdar eins og aðra sem eru jákvæðir. Það þýðir þó ekki að viðkomandi geti ekki valdið ykkur einhverjum vandræðum áður en hann hverfur á braut. Það sanna dæmin því miður. Borðdans er og verður öllum þeim sem hann stunda og vita ekkert um ókunng öfl, virkilega varhuga­verður. Draugagangur svokallaður kemur oft í kjölfar andaglasatilrauna og fólk telur sig oft á tíðum finna mikinn óhugnað magnast upp ef verið er að leika sér við og með ókunnug öfl.

Geðheilsunni telft í tvísýnu
Þið talið um að þið séuð eins og helteknir af þessu og jafnframt að þið séuð mjög hræddir á milli. Eins segist þið finna fyrir eirðarleysi og öðrum áður nánast óþekktum tilfinningum og geðhrifum. Þetta er ekki gott og segir bara það, að borðdansinn verður að hætta og það strax. Jafnframt þessu spyrjið þið hvort þátttaka ykkar í þessum ósóma geti leitt til geðveiki hjá ykkur. Það liggur í augum uppi, að ef þið hættið ekki þessu fikti, þá er ýmislegt miður gott sem getur hlotist af þessu, auk þess sem það bendir flest til að þið hafið ekki geðheilsu til að taka svona djarfa andlega áhættu. Það virðist beinlínis vera ykkur ofviða miðað við þær upplýsingar sem þið gefið. Hvort þið getið orðið geðveikir af öllu fiktinu veit ég ekki í ykkar tilviki. Slíkt fikt hefur kostað fólk geðheilsuna því miður, en við vonum bara að ef þið hættið þessu hið snarasta þá séuð þið þar með komnir úr slíkri hættu, hafi hún þá verið til staðar. Vissulega er verið að tefla geðheilsu sinni í hættu, þegar verið er að fikta við öfl sem þegar hafa reynst vera neikvæð og hafa sett sitt mark á líðan ykkar eftir því sem þið segið. Allt andlegt, sálrænt og tilfinnigalegt áreiti sem veldur stöðugum óttablöndnum óþægindum og taugaveiklunarkenndum getur aflagað geðlheilsu okkar, ef betur er að gáð og er það svo sem ekkert dularfullt, heldur óþægileg staðreynd.

Andsetni getur verið staðreynd
Þess vegna er áríðandi, eins og áður sagði, að koma aldrei framar nálægt neinu sem yfirleitt tengist kukli sem þessu. Þið ættuð að biðja um guðlega vernd og jafnframt biðja Jesús Krist að umvefja ykkur með nálægð sinni og elsku. Þið skuluð jafnframt biðja fyrir þessum ógæfusömu verum og óska eftir því við Guð að þeim verði leiðbeint frá villu síns vegar ef mögulegt er. Eins jafnframt að þeim veitist hvers kyns vellíðan sem mögulega má gefa þeim og þær gætu notað sér til að breyta hugsunum sínum og slæmri framkomu.Ekkert í bréfinu segir til um eða gefur til kynna að þið séuð andsetnir, en vissulega eru til dæmi um slíkt. Um leið og við verðum hrædd og reikul hrynja andlegir varnarveggir okkar og líkur á hvers kyns vandræðum vegna andlegs fikts margfaldast. Þó ekki sé þannig staða algeng, þá er andsetni þó til staðar í fólki en í undantekningartilvikum sem betur fer. Eitt tilvik er reyndar þegar einu tilviki of mikið satt best að segja, vegna þess að andsetni er virkilega óhuggulegt fyrirbæri og ég vildi engum óska að sjá slíkt gerast kannski hjá sínum nánustu.

Mikilvægi raunsæis
Í öllum tilvikum sem varða sammannlega reynsluþætti tilveru okkar og reynast okkur erfið, er ágætt að temja sér að vinna á þeim af raunsæi og hyggindum. Ef við íhugum íbúðir okkar eða líkama, þá er hægt að bera þetta tvennt saman við andlegt fikt á vissan hátt. Við göngum ekki um nakin fyrir framan hvern sem er og myndum sennilega aldrei gera það. Eins er að við vitum að við skiljum íbúðir okkar ekki eftir galopnar. Ef við gerðum það er ekkert eðlilegra en að eitt og annað miður óæskilegt kynni að detta þar inn óboðið. Okkur og öðrum heimilisföstum til mikillar mæðu. Það má því segja að með því að fara að fikta við ókunn öfl eins og það sé ekkert eðlilegra séum við að kalla yfir okkur aðstæður og ástand sem mikið má deila um hvort að sé skaðlegt eða ekki. Við getum flest reiknað út líkur á vandræðum, ef t.d. stigi dettur ofan á höfuð okkar fyrir röð af tilviljunum. Það geta hlotnast af þannig höggi áverkar og mikil vandræði kvilla og sjúkdóma þó síðar verði. Á þessum upplýsingum sést að það er hreinn hálfvitaháttur að gefa löngun sinni í að fara í andaglas líf.Vonandi getið þið félagarnir eitthvað pælt í svörum mínum og hugsanlega áttað ykkur á að það er ekki alltaf þess virði að velta sér uppúr andlegum málefnum eða dulrænum. Sér í lagi ef við þekkum lítið hvernig þau virka eða lifa. Best er fyrir ykkur unga fólkið að velja bara og hafna í þessum efnum sem öðrum með þeim fyrirvara að það er oft því miður alls kyns kukl í gangi, þó erfitt geti verið að átta sig í fljótu bragði á slíku. Innan um og saman við eru svo aftur á móti frábærir hlutir að gerast sem rekja má beint til dulhyggju hvers konar og húrra fyrir því. Eða eins og stóri fermingarstrákurinn sagði um daginn í góðra vina hópi:,, Elskurnar mínar, ég verð ennþá að sofa með bangsa hjá mér, því ég er svo rosalega myrkfælinn síðan ég missti trúnna og fór að pæla svona mikið í dularfullum fyrirbærum. Nú er ég stopp í bili og ætla að hugsa meira um skólann og áhugamálin sem aðallega eru hálf draugaleg. Hvað um það ég er farinn að fara í kirkju á sunnudögum og það er meiriháttar og þar er ég aldrei hræddur.Var einhver að segja að ég ætti áhugamál? Ekki? Nú ég hef þá bara heyrt í draug... eða þannig.”

Með vinsemd
Jóna Rúna.

Dapurleiki
Af gefnu tilefni getum við flest af og til fundið fyrir einhvers konar gleðileysi. Þegar þannig árar innra með okkur er hentugt að finna leið út úr depurðinni með því að gera eitthvað sem grípur huga okkar og sál föstum tökum og gefur okkur um leið góðar tilfinningar og heppilegar hugsanir.
Þegar við erum máttlítil og leið er jafnframt viturlegt að við gefum líf jákvæðum samskiptum við þá sem eru uppörvandi og glaðir. Hvers kyns vonbrigði í aðstæðum okkar og samskiptum við aðra eru vitanlega verkefni sem við þurfum að vinna úr og leysa af kostgæfni ef mögulegt er. Við eigum ekki að láta vonbrigði draga okkur niður í hyldýpi örvæntingar og ótta við líf sem við erum þrátt fyrir allt knúin til að lifa. Með þó nokkurri fyrirhöfn er hægt að temja sér gleði og yl hið innra ef við viljum það og þráum slíka líðan af einlægni og ákveðni.
Ekkert í innra lífi okkar er í raun svo snúið eða flókið að ekki sé hægt að takast á við það með ákveðnum aðgerðum ef við viljum og kjósum það í raun og veru. Tíma- bundin, ókát afstaða til tilverunnar og fólks er líkleg til þess að draga dilk vandræða á eftir sér ef við þjálfum okkur ekki í að bregðast rétt við henni. Það er auðvitað eðlilegt að heilbrigðir geta orðið vondaufir um tíma og þá sérstaklega er þeir sjá t.d. öll sín markmið fara fyrir lítið eða verða fyrir höfnum eða einhvers konar missi.
Öll sammannleg reynsla er margþætt og flókin auk þess að tengjast jafnt sorg sem gleði. Eftir því sem við höfum meiri þekkingu á innra eðli okkar því mun meiri líkur eru á að við getum unnið á dapurleikanum. Best er að við ákveðum að temja okkur gleði og þakklæti við sem flestar aðstæður og forðums að láta tímabundin vandræði gera okkur óvíg og leið. Dapurleiki er ekki óyfirstíganlegt ástand. Þess vegna er mikilvægt að við eflum í mæðunni nánast eingöngu það atferli og þær hugsanir sem ýta undir tiltrú okkar á betri og réttmætari líðan. Bjartsýni borgar sig í viðkvæmum aðstæðum og þá ekki síst í þeim sem okkur þykja gleðisnauðar eða óviðunandi um tíma.
Ef vilji er fyrir hendi getum við stjórnað afstöðu okkar til alls þess sem hendir okkur. Ágætt er því og eðlilegt að við einsetjum okkur fremur að velja að bregðast við örðugleikum með tiltrú á tilgang þeirra heldur en að láta þá í langan tíma gera okkur angurvær og hljóð. Við sem viljum getum líka breytt afstöðu okkar til þess sem við fáum ekki breytt og gerir okkur vondauf og döpur. Það gerum við t.d. með því að vera uppörvandi og jákær gagnvart sjálfum okkur og öðrum, hverjar svo sem aðstæður okkar eru.
Hyggilegast er að breyta dapurleika og lumbru í gleði og bjartsýni. Þannig afstaða auðveldar okkur að njóta þess sem er það dýrmætasta sem við eigum og það er lífið sjálft-þrátt fyrir að við gleymum því stundum af ómaklegu tilefni.
JRK

Ágreiningur

Í sjálfu sér er ekkert skrýtið þó að við séum ekki sammála um alla hluti. Skilningur okkar og viðhorf eru mismunandi og mat okkar á mönnum og málefnum getur verið á ýmsa vegu. Flest erum við þó sammála um að óþarfa þrætugirni og sundurlyndi eru samskiptatengsl sem eru þreytandi og neigjörn.

Alls kyns aðstæður og framkvæmdir geta verið hvati að sundrung og ósætti manna á milli. Ef við viljum örva góð og gegn samskipti verðum við að temja okkur umburðarlyndi og málamiðlanir gagnvart hvert öðru frekar en dómhörku og árekstra. Við verðum jafnframt að temja okkur að hlusta og ígrunda vel sjónarmið hvert annars, sérstaklega ef við viljum komast hjá ágreiningi og ósamlyndi.

Misþokki og deilur eru hvimleið og hefta þægileg og ánægjuleg samskipti. Smá karp gerir lítið ógagn en illskeyttar þrætur og vanvirðandi þref veikir mátt mannúðlegra og mildra samskipta og eru því ekki ákjósanleg. Við eigun ekki að vera tvídræg og ósamþykk af engu tilefni af því að það virkar leiðinlega og neirænt á þá sem fyrir verða.

Best er að við reynum að forðast ágreining og sundurlyndi. Temjum okkur frekar áhuga og alúð ef við stöndum frammi fyrir því að þurfa að karpa um menn og málefni. Við sem unnum friðkærum samskiptum höfum reynt að temja okkur að bregðast jálægt við því sem okkur þykir lítils virði og lítt spennandi. Við erum hreinskilin og opnum umræðuna um ágreiningsefnin frekar en að þrefa um þau og skapa þannig óeiningu og leiðindi. Við viljum all vinna til þess að sem flest samskipti okkar við aðra séu drengræn og réttlát.

Við forðumst misþokka og ágreiningsefni. Komi þau upp reynum við á jágjarnan og hyggilegan hátt að velta upp ýmsum hliðum mála í von um viturlegar niðurstöður og viðunandi samkomulag.

Það er enginn hagur í því að vera ósanngjarn og óvarkár gagnvart því sem er öðruvísi en við vildum. Þannig aðstæður og atburðarás bjóða upp á ósamlyndi og ágreining. Við verðum því að vera vel vakandi gagnvart öllu því sem ögrar og egnir aðra gegn okkur.

Við sem erum friðkær og glögg á aðalatriði lífsins, auk þess að vera sáttvís og sanngjörn, eigum sjaldan í langvinnum deilum við þá sem eiga samneyti við okkur. Við höfnum öllum óþarfa ágreiningi og ósætti en leggjum frekar áherslu á gildi þess að ræða málin í bróðerni. Við kjósum að gera slíkt án þess að grípa til sundurlyndis og þrefs.

Óeindrægni og ósamlyndi tengjast neikærum og svartsömum samskiptum. Það skiptir auðvitað máli að vinna bug á þeim þrætuefnum sem geta komið sér illa fyrir okkur. Ágætt er að við séum á verði gagnvart ómaklegum deiluefnum. Hyggilegt er að við reynum frekar að uppræta þau en efla. Við ættum að hafna ómaklegum deilum og þrefi en efla frekar þau samskipti sem eru jákær og friðræn og laus við óþarfa sundurþykkju og ágreining.

Fléttur andartaksins
Í ómi andartaksins, tifar lífstakturinn í ljúfu samræmi.
En þegar litið er um öxl bergmálar stöðugt það sem var.
Í minningaflórunni lifa brostnar forsendur og vonbrigði
sem vænta skilnings og lausnar frá því sem brást og var.
Andartakið á ekki að vista það forgengilega, því það er.
Það sem er, sefar og veit, en ekki það sem var eða verður.

Í vitund andartaksins, búa þær systur, Von og Birta.
Þær sjá nútíðina, skynja framtíðina og umbera fortíðina.
Þær neita að hafna því sem er vegna þess sem var, þó að
myrkur örðugleika og óláns eflist um tíma í minningunni.
Andartakið á ekki að líða fyrir það sem var, því það er.
Það sem er, skilur og sér, en ekki það sem var eða verður.

Í krafti andartaksins, lifa lífsástin og eldmóðurinn.
Systkinin sem kveikja orkubál sigurloga og vonarbirtu.
Oftast í skjóli trúar og elsku til þess sem er og án
hlekkja þess sem var og leið, en geymir liðna tíð.
Andartakið lifir í samhljóm sköpunarinnar, því það er.
Það sem er, vex og dafnar, en ekki það sem var eða verður.

Í sál andartaksins, eru þeir fortíðarfjötrar verstir,
sem þrúgaðir eru af brostinni lífssýn og bölyrkju andans.
Það er áríðandi að uppræta það sem er hverfult, vegna þess
að það kemur og fer, en festir ekki rætur eða dafnar.
Andartakið grætur og tregar ef lífið tapast, því það er.
Það sem er, græðir og agar, en ekki það sem var eða verður.

Í birtu andartaksins, lifa þeir sem einskis vænta, en
kunna að örva og elska án óska um umbun eða eftirtekt.
Það sem er, gefur lífinu gildi og tilgang umfram það sem
var eða verður, ef það er örvað af trú, von og kærleika.
Andartakið flýgur á viskuvængjum lífsins, því það er.
Það sem er, yljar og örvar, en ekki það sem var eða verður.

Í armi andartaksins, hvílir sannleikskorn skilnings um
það lífsform, sem glæðir í hjartanu loga ástar og gleði.
Það borgar sig ekki að láta lífið daga uppi í hyldýpi
vonbrigða, vegna þess sem var og kemur aldrei aftur.
Andartakið kveikir lífsloga og sigurglóð, því það er.
Það sem er, sigrar og skín, en ekki það sem var eða verður.

Í tónum andartaksins, óma guðlegir sannleikshljómar, sem
ætlað er líf og þroski í vitund þess sem efast, en er.
Tónarnir geta breytt myrkri í birtu og ósætti í frið í
hugum allra sem þrá ljósið, en sjá það ekki ef þeir sofa.
Andartakið geymir sögu kynslóðanna án orða, því það er.
Það sem er, öðlast eilífð, en ekki það sem var eða verður.
JRK

Um bænina

Öll höfum við einhvern tíma heyrt þessa setningu:,,Lífið er skóli”. Það er vafalaust rétt. En gallinn er bara sá að okkur hættir til að gleyma því stundum hver í rauninni sé tilgangurinn með lífi okkar. Þá er gott að hafa það í huga, að þetta jarðneska líf okkar er einnig undirbúningur undir það sem óhjákvæmilega tekur við eftir dauðann. Með hegðun okkar og framkomu við aðra erum við ekki einungis að verða öðrum til góðs eða hið gagnstæða. Við erum að skapa okkur framtíð í næsta lífi. Allir höfundar helstu trúarbragða heimsins hafa í rauninni sagt það sama:,,Ræktið með ykkur kærleikann. Þá mun allt vel fara.” Þess vegna er okkur nauðsynlegt að temja okkur góðvildina gagnvart öllu fólki sem við umgöngumst.
Fegursti vottur kærleikans kemur fram í því að biðja fyrir þeim af einlægni sem eiga í erfiðleikum. Gleymum því aldrei að allt er mannkynið ein heild. Öllu trúuðu fólki er löngu orðið ljóst að bæn öðrum til heilla felur í sér mikinn og stundum að því er virðist guðdómlegan mátt. Bestu huglæknar heimsins hafa fyrst og fremst náð ótrúlegum árangri til heilla sjúkum með beitingu bænarinnar. Því fleiri sem beita sér að sömu bæn, því sterkari og áhrifameiri virðist hún geta orðið. Þetta hafa kristnir söfnuðir víða um heim fundið. Það er t.d. orðin algeng regla hjá sumum söfnuðum í Bandaríkjunum að stunda sameiginlegan bænalestur til heilla einhverjum innan eða utan viðkomandi sóknar, sem er alvarlega veikur eða þarf á hjálp að halda.
Það þarf ekki að segja foreldrum að hjúkra barni sínu ef það veikist eða verður fyrir slysi. Foreldrarnir gera það hiklaust og þegar í stað, því þeir unna barni sínu. Með sama hætti ættum við að reyna að venja okkur á að beita kærleikanum gagnvart öðrum sem eiga bágt, eins og þeir væru okkar eigin börn. Það er hverju foreldri meðfætt að unna börnum sínum enda sýna flestir það fljótlega í sínu lífi.
Beitum því mætti kærleikans í sterkum bænum fyrir þeim sem á hjálp þurfa að halda. Við verðum bænheyrð, eins og reynslan sýnir. Munum að öll börn heimsins eru okkar börn og að allt fullorðið fólk bræður okkar og systur. Við skulum ætíð hafa það hugfast.

JRK


Mamma misnotar mig kynferðislega
(Svar til Begga sextán ára)
Bréf:
Kæri Jóna Rúna! Það er mjög erfitt að byrja þetta bréf til þín, enda liggur mér við að hætta við það strax.Samt ætla ég að reyna að stynja þess upp, þó mér líði ömurlega áður en ég byrja að skrifa nokkuð.Ef ég væri ekki að niðurlotum kominn andlega, þá myndi ég sennilega gera allt annað en þetta. Ég hef sem betur fer fylgst lengi með bréfunum þínum og smátt og smátt hefur mér fundist að þér gæti ég treyst. Ég veit að það sem ég vil ræða við þig er ótrúlegt en satt því miður. Ég er bara sextán ára og frekar feiminn og óöruggur. Ég bý með móður minni sem er við það að eyðileggja líf mitt held ég.Ég á ekki systkini eða er í neinu sérstöku sambandi við ættingja fjölskyldunnar. Það sem mig langar að tala um við þig er mamma mín og vandamál sem tengist okkar samskiptum.Ég vil biðja þig fyrirgefningar fyrirfram á hvað þetta er ógeðslegt sem ég ætla að segja þér, en ég bara verð. Við mamma höfum búið saman ein síðan pabbi minn yfirgaf okkur vegna annarra konu, fyrir um það bil fimm árum síðan. Síðan hann fór hefur allt breyst hjá okkur og eiginlega er svo komið að ég held að ég sé að geðbilast eða þaðan af verra. Eftir að pabbi fór af heimilinu fór fljótlega allt að breytast. Mamma hefur alltaf verið erfið í skapi, en mjög góð við mig, nema þegar hún missir stjórn á skapi sínu sem gerist þó nokkuð oft. Hún er áfengissjúklingur og fer á það sem ég held að séu kallaðir túrar. Þá verður hún allt önnur og ógeðslegri persóna og það er einmitt það sem ég ætla að segja þér frá, af því að ég afber ekki lengur að lifa einn með þessa skömm innra með mér hvort sem er. Ég hef síðan ég var um fermingu sofið í sama rúmi og hún. Þetta byrjaði mjög fljótlega eftir að við fórum að sofa saman í rúminu hennar. Eina nóttina eftir að hún hafði verið drukkin í tvo daga finn ég þar sem ég er við hlið hennar, að hún er að káfa á kynfærunum á mér. Ég varð algjörlega máttlaus og það sem gerðist á eftir er einmitt það sem mér finnst svo ógeðslegt. Hún lét mig hafa samfarir við sig og gerir enn. Í þrjú ár hefur hún notað mig oft og iðulega og það byrjar alltaf eins. Hún fer á fyllirí og ég sofna og vakna upp við það að hún er að káfa á mér og síðan skipar hún mér að vera með sér. Ég er svo miður mín að skrifa þér þetta að ég verð hvað eftir annað að hætta og jafna mig. Ég hef engum sagt þetta fyrr og ætla engum að segja þetta, því ég skammast mín svo. Mér finnst ég ógeðslegur og hata sjálfan mig svo mikið, að mig langar helst til að drepa mig sjálfan. Þegar hún er ódrukkin, þá hef ég ekki kjark til að segja henni að ég vilji þetta ekki, því ég er hræddur um að hún brjálist og segi mig ljúga þessu til að hefna mín á henni. Hún hefur ekki í mörg ár sagt mér neitt um tilfinningar sínar til mín og hún myndi aldrei láta sér detta í hug að misnota mig svona ódrukkin.Að minnsta kosti hefur hún ekki gert það enn.Við tölum aldrei um þetta eftir á.Það er engu líkara en hún breytist við drykkjuna í ömurlega manneskju sem nýtur þess að svala fýsnum sínum og það með syni sínum, sem er að mínu mati ógeðslegt og ég þoli ekki að það skuli gerast. Hún kúgar mig til þessara hluta og ég virðist vera svo mikil rola eða kannski er ég svona ömurlega hræddur við hana, að ég bara er eins og tuskudúkka í höndunum á henni. Þegar ég er skólanum finnst mér eins og allir viti þetta og að þetta hljóti að sjást utan á mér. Ég hata sjálfan mig og er viss um að ég ætti að fremja sjálfsmorð, þó ekki væri nema til að losna við þessa skömm og komast í burt frá mömmu. Kæra Jóna Rúna hvað á ég að gera? Getur verið eðlilegt að manneskjan geri þetta? Mamma er í góðri vinnu og við höfum það sæmilega gott þannig séð. Ég má varla umgangast vini mína og hún skiptir sér meira að segja í hverju ég geng dags daglega.Ég er algjörlega á valdi hennar. Er ekki hætt við að ég verði eitthvað afbrigðilegur vegna þessa að þetta er svona eins og það er? Ég hef á tilfinningunni að ég geti ekki hugsað mér síðar meir að umgangast konur með þessum hætti.Get ég orðið á móti konum? Heldur þú að það sé mögulegt að ég verði hommi, af því að hún er búin að fara svona með mig? Það hefur hvarflað að mér að tala um þetta allt við prestinn okkar en ég missi alltaf kjarkinn. Ég skammast mín líka svo mikið fyrir þetta, að mér finnst eins og allt mitt líf eyðileggist ef ég segji frá þessu. Viltu segja mér hvort að það geti verið að hún sé brjáluð? Verður mér refsað fyrir þetta hinum megin? Eru til helvíti hinum megin. Getur verið að hún sé að hefna sín á mér með þessu af því að pabbi brást henni?Viltu vera svo góð að svara mér sem fyrst, en passa að breyta bréfinu og alls ekki nota nafnið mitt. Bara dulnefnið sem fylgir hér með.
Með þakklæti og von um svör
Beggi

Elskulegi Beggi! Mikið var gott að fá bréf frá einhverjum sem lætur sér svolítið annt um mig. Þakka þér kærlega fyrir áhuga þinn á því sem ég er að gera og það annað sem kemur fram í bréfi þínu og tengist því hvað mér gæti þótt erfitt að lesa og síðan kannski svara. Veistu það að ég þoli ýmislegt og það er kannski ekkert skrýtið vegna þess að ég hef farið í gegnum heilmikið sem hugsanlega er ekkert síður ógeðslegt en það sem þú hefur farið í gegnum. Málið er að þó þú hafir valið að skrifa mér um þann ömurleika sem þú býrð við mátt þú alls ekki láta þér detta í hug að ég sé ekki fær um að sjá að þú hefur ekki sjálfur komið þessum hrylling af stað, þó þú sért neyddur til að taka þátt í honum á ófyrirleitinn máta. Hafðu því engar áhyggjur af mér þó ég hafi lesið það sem þú skrifaðir mér nokkrum sinnum. Ég veit að þú ert ekki eini strákur landsins í einmitt þessum vanda og er þess vegna viss um að það er heppilegt að við skoðum þínar aðstæður, ef það mætti verða til að auðvelda þér eitthvað ásamt þeim öðrum strákum sem eru í nákvæmlega sömu þrengingum. Ég nota innsæi mitt, hyggjuvit og reynsluþekkingu áfram til leiðsagnarinnar og mögulegra ábendinga. Mitt hlutverk er ekki að leysa neitt, fremur koma með hugmyndir og veita handleiðslu sem gæti hugsanlega orðið vísir að því að hefðbundnar og bókfærðar leiðir vektu áhuga þinn. Því að í þínu máli verða hefðbundnar aðferðir sérfræðinganna að koma þér til hjálpar ef þú átt að ná að uppræta vanda þinn.

Stígamót mikilvæg miðsstöð fórnarlamba sifjaspella
Ég hef áður fjallað um sifjaspell og þá vegna þess sem er gagnstætt því sem er að gerast í þínu tilviki. Þar var það faðir sem misnotaði að mig minnir öll börnin sín, a.m.k. stúlkuna sem skrifaði mér. Við eigum sem betur fer í samfélaginu í dag kröftug samtök sem berjast gegn kynferðislegri misnotkun af hvað tagi sem er og heita þau samtök "Stígamót". Vissulega hefur flest umfjöllun um afbrot af þessu tagi snúist meira eða minna um misnotkun á stúlkum eða konum, en mun minna á drengjum eða körlum. Vitanlega verð ég að viðurkenna að til mín hafa borist þó nokkur bréf álíka þínu og það skelfir mann alltaf meir og meir að annar eins óþrifnaður andlegur sem líkamlegur skuli viðgangast í samfélagi sem á að teljast siðfágað eins og okkar ágæta þjóðfélag, en svona er nú málum samt fyrir komið all víða. Til að byrja með og áður en ég legg útaf bréfi þínu, vil ég skora á þig að snúa þér umsvifalaust til þessara samtaka og síminn hjá þeim er 5626868. Þessi þrautaganga þín er þess eðlis að full ástæða er fyrir þig til að fá hjálp þeirra sem til álíka vanda þekkja, til þess bara hreinlega að missa ekki móðinn endanlega eins og þú ert orðin niðurlægður og brotinn af þessari hrottalegu meðferð mömmu þinnar á þér varnalausum.

Höldum vörð um mannréttindi barna
Eins veistu elskulegur, að þar þarft þú ekki að óttast neitt sem heitir að þér verði hafnað eða vísað frá mögulegri hjálp, þó svo að þú sért kannski einn af fáum af karlkyninu sem hefur sem betur fer vit á að hrópa á hjálp meðal annars með því að skrifa mér núna.Eins vil ég jafnframt skora á alla foreldra sem hafa minnsta grun um að börnin þeirra hafi verið misnotuð að hafa strax samband við starfsfólk "Stígamóta". Það má líka benda öðrum sem hafa grun um að álíka viðurstyggð sé í gangi einhvers staðar, að koma skilaboðum til réttra aðila svo sem þessara samtaka eða hreinlega geta þessa gruns við lögregluyfirvöld. Við verður að halda vörð um mannréttindi lítilmagnans í þessu samfélagi okkar hvað sem raular eða tautar.Það er því miður sennilegt, þó ekki sé það sannanlegt, að aðeins toppur ísjakans í þessum skelfilegu málum sé komin uppá yfirborðið.

Í burtu með heimilisböðlana
Það er jafnframt skylda okkar allra að halda vörð um mannréttindi barna þessa land með þeim hætti, að ef við höfum einhverja vitneskju um að það sé verið að brjóta á þeim kynferðis­lega heima eða heiman, að koma upp um slíkt athæfi þeirra afbrotamanna eða kvenna sem leyfa sér að beita saklaus börn þannig valdníðslu. Öll umfjöllun sem hefur í för með sér möguleika á að gera gerendur þessara sjúku athafna óörugga með sig er af hinu góða. Enda er full ástæða til að gera heimilsböðlum þessa land ókleift að beita áhrifum sínum sem eru í formi svika við börn þeirra. Í stað þess að vernda börnin sín svíkja þeir þau og eyðileggja lífsmöguleika þeirra. Þess vegna segi ég og meina það: "Í burtu með heimilis­böðlana, því þeir ástunda ófyrirgefanleg grimmdarverk á lítilmagnanum.” Á meðan þessir kynferðislegu harðstjórar vaða áfram í skjóli leyndar og ótta fórnarlamba sinna við refsingar frá þeirra hendi segi þeir frá brotinu, þá er hætt við að endalaust bætist við börn í hóp fórnarlambana sem ekki geta varið sjálf sig fyrir ofbeldi sem þessu. Það tjón sem fórnarlömbin verða fyrir er gjörsamlega óbætanlegt eftir því sem komið hefur í ljós. Kannski ekkert skrýtið þar sem ofbeldisverkin eru oftar en ekki í formi sifjaspella sem þeirra nánustu eiga allan þátt í að gera möguleg.Nokkuð sem er með algjörum ólíkindum og á allan hátt ófyrirgefanlegt, auk þess að vera afar grimmdarlegt.

Uppeldi og siðferði
Í foreldrahúsum skyldi maður ætla ættu börn og unglingar að fá að vera í friði fyrir ofbeldi því sem sifjaspell er. Það að misnota barnið sitt með þessum hrottalega hætti er alveg ótrúlega aflagað siðferðislega fyrir utan það hvað þar er gróft og óbætanlegt trúnaðarbrot gagnvart barninu. Hvort um er að ræða hreina geðvillu eða fullkomna siðblindu hjá gerandanum í þessu tilviki, verða sérfræðingar í geðlæknisfræðum að meta en ekki ég. En alla vega er þarna á ferðinni gróft og ómannúðlegt brot á mannréttindum þínum, ásamt fullkomnum trúnaðarbresti milli þín og móður þinnar. Hætt er við þegar um sifjaspell er að ræða, að ekki sé bara um kynferðis­lega þörf að ræða, heldur og kannski ekki síst ófyrir­leitna valdafíkn þess sem nýtur þess að beygja þann sem er sýnilega "minnimáttar" undir sinn vilja með þessu sjúka og ósæmilega atferli. Æska barna okkar á ekki að liggja í ógn þeirri sem svona athæfi alltaf fylgir. Það ætti að vera sjálfsagður óumbeðinn réttur hvers barns að fá að njóta sín í uppvextinum á friðsaman og tryggan máta. Fólk sem vogar sér að fótum troða eðlilegt tilfinningasamband milli fullorðinna og barna með þessu fráleita athæfi, ætti alls ekki að eiga neitt færi á að hafa börn í sinni umsjón. Börnum á ekki að stafa hætta af foreldrum sínum, hvorki heima eða heiman, þó staðreyndin sé því miður oft allt önnur eins og í þínu tilviki óneitanlega.

Brennivínsdrykkja og brjálsemi
Þú talar um að hún framkvæmi þessar viðurstyggilegu athafnir einungis undir áhrifum áfengis og þar með ertu að telja sjálfum þér trú um, að henni sé bara ekki sjálfrátt eða að hún viti ekki hvað hún er að gera þér. Sannleikurinn er auðvitað sá, þó sárt sé að sættast á hann, að hún veit hvað hún er að gera, því ef hún gerir sér grein fyrir því að hún er kynvera undir áhrifum áfengis, þá veit hún jafnframt hvernig þeim hvötum er fullnægt. Hún veit jafnframt að það ert þú sem hún neyðir til að taka þátt í að svala fýsnum hennar og sjúkum tilhneigingum. Það er ekki hægt að fría hana ábyrgð á gjörðum sínum, vegna þess að hún er drukkin. Þá værum við að réttlæta hegðun hennar einungis vegna þess að hún með drykkjunni veikir eitt augnablik vilja sinn og dómgreind. Það er vissulega erfitt að horfast í við þá staðreynd að í móður þinni býr versti óvinur þinn. Í stað þess að vernda þig og uppörva, brýtur hún þig niður og svíkur þig ómannúðlega með því að gera til þín kynferðislegar kröfur sem eru með öllu óréttmætar og óréttlætanlegar.

Sifjaspell er helvíti fórnarlambsins
Það sem er kannski hroðalegast í þessu átakanlega mynstri sifjaspellanna, er að börn sem fá þannig útreið hjá foreldrum sínum, eiga varla undankomu auðið, nema með hjálp þeirra sem standa utan við vandann. Þess vegna verður fórnar­lambið sjálft oftast að leita sér hjálpar þar sem hægt er og með stuðningi sérfróðra að vinna á vandanum.Vegna þess að þú spyrð hvort geti verið eðlilegt að hún geri þér þetta þá segi ég: Nei! Þetta er afbrigðileg hegðun sem er með öllu óskiljanleg þeim sem standa utan við þannig valdníðslu og atferli það sem þessi sérstaka tegund ofbeldis fellur undir. Engin manneskja sem elskar barnið sitt býður því uppá helvíti það sem sifjaspell alltaf er fyrir þann sem fyrir því verður.

Abrigðilegur eða hommi
Vegna ótta þíns við það hvort þú verðir afbrigði­legur vegna þess að mamma þín hefur beitt þig kynferðis­legu ofbeldi er eðlilegt að segja, svo verður sennilega ekki, en þú mátt búast við að þig komi til með að hrylla við kynlífi yfirleitt á meðan þú ert að fá hjálp við að uppræta ranghugmyndir þær sem hlaðist af upp innra með þér og tengjast skökkum aðgerðum mömmu þinnar við þig. Hommi verður þú auðvitað ekki við það eitt að þér hefur verið misboðið gróflega á þennan hátt af einstakling af gagnstæðu kyni og það nánum ástvini. Samkynhneigð er að mínu mati meðfædd kynhegðun sem varla er hægt með ofbeldi eða ranghugmyndum að búa til í okkur.

Flest er hægt að skilyrða
Vissulega er þó hægt að fallast á að flest atferli hvort sem það er í eðli sínu rétt eða rangt er sennilega með til þess gerðum ásetningi og aðgerðum hægt ef löngun er til að skilyrða. Því fer náttúrlega betur á að skilyrða fremur það rétta en ranga í manngerðum og atferli fólks. Kynheigð okkar er meðfædd en hana má örugglega aflaga og skilyrða á ýmsan máta ef vilji er fyrir slíku. Hitt er svo annað má að séum við með vísi af kynhneigð til beggja kynja, er fremur sennilegt eftir að annað kynið hefur brotið af sér við okkur, að við veljum fremur hitt, sem gæti þá verið einstaklingur sem er af sama kyni. Til þess að slíkt gæti hent þig þrátt fyrir andúð á mömmu þinni, þyrftir þú af hafa þannig kynhneigð annað hvort eingöngu eða jafnframt gagnkynhneigð. Svo engar áhyggjur af afbrigðilegheitum eða samkynhneigð, því bara það að þú skulir vera að íhuga slíkt, gefur fremur til kynna að svo sé ekki. Það er að segja, að þú sért fæddur gagnkynhneigður og verðir þannig með réttum aðgerðum þeirra sem þér geta hjálpað út úr tíma­bundnum sálrænum vanda þínum sem kynveru af eðlilega gefnu tilefni.

Sálfræðihjálp og aflöguð samskipti
Auðvitað gæti verið fræðilegur möguleiki á að andúð þín og ótti við móður þína gætu haft áhrif til dæmis á mat þitt á hinu kyninu. Það er þá bara tímabundið og tengist þá fremur slæmum minningum um móður þína, en því að konur verði þér almennt fjötur um fót þegar inní framtíðina er komið. Þú þarft örugglega sálfræðing til að hjálp þér þarna.Þegar svona framferði okkar nánustu er í gangi, veitir ekki af að leita sér sál-eða geðlæknishjálpar og það sem allra fyrst. Mjög sennilega getur þér almennt stafað ótti af konum og átt erfitt með að teysta þeim eftir að mamma þín hefur svona kirfilega brotið við þig trúnaðinn og traustið sem á að vera á milli barns og foreldris. Mamma þín er ekki tákræn fyrirmynd fyrir venjulega konu. Sú fyrirmynd sem hún hefur kosið að vera í huga þér er mjög sjúk og afsiðuð, þar sem hún er kynferðisleg. Enda hegðun hennar langt frá því að getað talist í, lagi eða heilbrigð á einhvern hátt. Hvort hún er brjáluð skal ósagt látið. En mér virðis fátt heilbrigt eða á annan hátt eðlilegt við þá hegðun ofbeldis sem hún hefur undanfarin ár boðið þér uppá. Siðferðisvitund hennar er gjörsamlega í molum og eins afbökuð og hugsast má. En hvort hún telst brjálsemi eða ekki verða sérfróðir að meta en ekki ég.

Hefndir eða ófyrirleitni
Hvað varðar vangaveltur þínar um það hvort hún með því að beita þig kynferðislegu ofbeldi sé að hefna sín á föður þínum sem yfirgaf ykkur vegna trúnaðarbrots í sambúðinni, getur verið erfitt að fullyrða um. Mögulega má svo vera ómeðvitað hjá henni, en þó er furðulegt og með öllu óréttlætanlegt ef hún telur sig getað hefnt sín á föður þínum fyrir svik hans við ykkur með þessum átakanlega hætti. Hver er nákvæmlega sálfræðilega ástæða fyrir þessari ófyrirleitni hennar er ákaflega erfitt að segja til um. Ekki er þó ósennilegt að góður sálfræðingur eða geðlæknir gæti greitt úr því ferli fyrir þig, þó mér sé það með öllu óskiljanlegt. Það er kannski engin furða, þar sem ég hefði satt best að segja alls ekki látið mér til hugar koma yfirleitt að annað eins og það sem þú hefur mátt þola skuli koma til greina sem möguleiki í samskiptum barns og foreldris.

Sjálfsvíg og refsingar hinum megin
Hvað varða hugsun þína um að svipta sjálfan þig lífi er þetta að segja: Það er með öllu alrangt að láta slíkt svo mikið sem hvarfla að sér. Þó uppgjöf þín og andúð á hegðun mömmu þinnar hafi komið þér niður í myrkur tímabundins þunglyndis, er rétt að benda þér á að þú ert ekki betur settur hinum megin. Þú er ekki sá seki í ykkar samskiptum heldur hún. Málið er þó þannig, að vissulega yrði þér ekki refsað í ríki Guðs. Eins er það alveg ljóst að sál þín mun lifa líkamsdauðann og í henni er persónuleikinn og í honum lifir líka allt sem heitir hugsanir og það sem hefur hent okkur. Nokkuð sem segja mun til sín báðum megin grafar. Þú hefur ekkert rangt gert heldur hún eins og ég sagði áðan. Hún hefur með valdníðslu þess sem drottnar yfir afkvæmi sínu, neytt þig til atferlis sem þér finnst rangt og þú telur að sé afbrigðilegt sem það og er. Þú átt ekki að hafa sektakennd og niðurrifstilhneigingu út af þessu. Það er of mikið af því góða verð ég að segja. Allra síst áttu sjálfviljugur að þurrka þig eins og sakamann út úr samfélagi manna.

Martröð þolandans er sök gerandans
Þú átt að leita þér hjálpar og stuðnings til að losna undan valdníðslu og ofbeldi móður þinnar við þig og það ekki seinna en núna. Vertu viss. Snúir þú þér til samtakanna "Stígamóta" mun þeir einstaklingar sem þar starfa gera allt til að auðvelda þér að komast út úr þessari martröð sem mamma þín óneitanlega er fyrir þér þessa dagana. Það er greinilegt helvíti á jörðu sem þú býrð við núna. Hvort slík helvíti eru til hinum megin vil ég leyfa mér að efast um. Aftur á móti eins og Kristur sagði eru margar og ólíkar vistarverue í húsi föðursins á himnum og mjög sennilega ákvörðum við sjálf með breytni okkar á jörðinni í hvaða vistarverum við munum lifa í eftir líkamsdauðann. Kannski gildir það sem stundum er sagt, "líkur sækir líkan heim."

Sjálfshöfnun og eigin útskúfun
Þú finnur hroðalega til þess sem þú lifir við og það er kynferðislegt ofbeldi móður þinnar gegn þér. Það sem þú finnur jafnframt er mikil sjálfsfyrirlitning sem er ósköp eðlilegt, vegna þess sem þú hefur mátt þola. Málið er bara að þessi átakanlegi vandi þinn stendur ekki utaná þér og því mjög ósennilegt að öðrum en þér sé ljóst hvers konar ofbeldi er í gangi heima hjá þér. Þar sem hún neyðir þig til þessara athafna eru varnir þínar frekar ófullkomnar enda varstu bara um fermingu þegar þessi óþrifnaður hennar byrjaði. Vera má elskulegur, að það sem valdi þér jafnframt áhyggjum sé að þú finnur að þú færð vissa útrás líkamlegrar vellíðanar við þessar samfarir við hana. Eitthvað sem vitanlega hlýtur að gerast, þar sem þú átt líkamlega engs undankomu- leið, þegar hún með valdbeitingu neyðir þig til framkvæmda sem tengist kynkirtlum þínum. Þeir náttúrlega vinna á ákveðinn hátt, eins og við vitum öll, hvort sem þeir eru neyddir til starfa af fúsum og frjálsum vilja eða ekki. Þetta atriði held ég að geri þig enn þá óttaslegnari og fylli þig óbærilegri sjálfsútskúfun eftir á sem von er.

Þrautaganga fórnarlambsins
Málið er bara elskulegur að þú ert bitbein sifjaspells, sem er algjört kvalræði fyrir þann sem fyrir verður.Þú ert náttúrlega enginn undantekning í fórnarlamba- hópnum.Þú finnur fyrir þeim ömurleika vanlíðunar sem þessari sálrænu þrautagöngu fylgir og í kjölfar þannig ofbeldis hljóta að koma upp flóknustu og sárustu vandamál. Skaðinn sem af slíkum ofbeldisverkum alltaf hlýst er átakanlegur vægast sagt. Hvað sem öllu líður þá verður þú að hafa í huga að ennþá hefur þú ekkert gert rangt, heldur hún. Þú ert ekkert annað en fórnarlamb siðblindrar eða geðvillutengdrar hegðunar konu sem þar að auki er ofurseld víndrykkju. Ástand áþjánar sem örugglega bætir ekki áður tæpa siðferðiskennd hennar. Vonandi verður þetta svar mitt til að kveikja hjá þér von og trú á að svona hróplegt óréttlæti er hægt að uppræta, ef fórnarlambið fær hugrekki til að leita sér hjálpar. Eitthvað sem þú getur sökum þess, að þú ert ekki fimm ára heldur sextán ára unglingur sem verður að leita réttar þíns því það eru litlar líkur á að hún geri það fyrir þig eins og þú ert farinn að átta þig á sem betur fer.

Eða eins og vonlitli strákurinn sagði eitt sinn í góðra vina hópi."Elskurnar mínar eftir að mér varð ljóst að ég gæti ekki einu sinni treyst mömmu minni, hefur öruyggisgrundvöllur minn fullkomlega hrunið. Ég óttast allt og alla og sé óvini alls staðar. Mér finnst fótunum hafa verið kippt undan tilveru minni. Samt er svo skrýtið að ég finn á mér að til er fólks sem getur hjálpað mér og til þess að það geti orðið verð ég að létta þessu skelfilega leyndarmáli af mér og varpa því sem staðreynd yfir til þeirra sem vinna að því að gera "valdníðingum" þeim sem sifjaspellin ástunda, ófært með að komast upp með þau svik og þau trúnaðarbrot sem þannig framferði alltaf fylgir.Ég ætla sem sagt ekki að þegja lengur og lái mér hver sem er." Gangi þér vel elskulegur að leita þér raunhæfrar hjálpar og Guð styrki þig og leiðbeini þér að góðri framtíð.
Með vinsemd,
Jóna Rúna

Höfundur: Jóna Rúna Sálræn Sjónarmið
Dáinn afi minn gengur aftur
( Svar til Steinu undir tvítugu)

Elsku Jóna Rúna! Ég hef fylgst með næstum öllum skrifum þínum og hef haft bæði gagn og gaman af. Satt best að segja átti ég síst von á að ég þyrfti sjálf að skrifa til þín. Svona er nú einfeldningshátturinn í manni stundum. Ég geri mér grein fyrir að þú ert afar dulræn og miðill að auki. Ég vil þess vegna fá þína skoðun á þeim vanda sem ég tel mig vera í þessa stundina. Ég er undir tvítugu og frekar raunsæ, enda ætla ég mér að verða lögfræðingur þegar ég hef lokið háskólanámi, sem ég stefni á að byrja eftir að ég hef nælt mér í hvíta kollinn. Ég bý heima hjá foreldrum mínum ásamt kærasta mínum og við höfum það mjög gott öll saman. Ég á ekki slæma fortíð að baki eða yfirleitt nein sérstök vandræði.Fyrsta verulega áfallið sem ég varð fyrir átti sér stað í fyrra og tengist láti afa míns sem mér þótti mjög vænt um.

Einmitt þetta mál með afa er það sem er að gera mér lífið leitt í augnablikinu. Það er bráðum ár síðan hann dó. Eitthvað um tveim vikum eftir lát hans, fór mig að dreyma hann stöðugt og ég náttúrlega hugsaði mikið um tilgang draumana. Oftast fannst mér eins og hann vildi segja mér eitthvað sem virtist valda honum erfiðleikum.Því miður hef ég ekki getað áttað mig á hverju hann er að reyna að koma til mín. Hann var mjög sterkur persónuleiki á meðan hann lifði og hafði komið sér einstaklega vel fyrir. Hann var auðugur og vel metinn. Hann hugsaði ekkert um trúmál og hafði mjög þrönsýnar pólitískar skoðanir. Samt var hann alltaf mjög góður við mig og við ræddum um allt mögulegt saman. Hann þverneitaði að trúa á að líf væri að loknu þessu og sagði oft ef framlíf bar á góma: "Þegar í kistuna er komið á jörðin mann endanlega." Ég hafnaði þessu alltaf vegna þess að ég hef verið skyggn af og til frá því ég var um tveggja ára og veit og trúi að við lifum líkamsdauðann.

Það sem er að gerast núna Jóna Rúna, er að ég sé hann stanslaust eins og hann væri lifandi, hingað og þangað um íbúðina og stundum heyrist umgangur því samfara. Það hafa fleiri séð hann og mér og hinum finnst hann mjög hryggur og vansæll að sjá. Hvað eigum við að gera? Getur verið að hann sé svona illa staddur að hann þurfi einhverja hjálp? Hann virðist verða hér hjá okkur öllum stundum, en við getum ekkert gert. Fyrst hélt ég að þetta væri einungis ímyndun mín og leyndi þessu fyrir hinum. Núna veit ég að svo er ekki því að meira segja kærasti minn sem hlær að öllu dulrænu, hefur bæði heyrt í afa og séð hann. Hann varð svo hræddur að það hafði þau áhrif á hann að hann harðneitar að vera einn í íbúðinni síðan. Hvernig get ég hjálpað honum yfir óttann? Er ekki tekið á móti þeim sem deyja? Er fólk í einhverju reiðileysi hinum megin? Amma mín, konan hans, er enn þá lifandi og hún segist vera viss um að hann sé ónánægður með eitthvað, sem geri það að verkum að hann sé alltaf að birtast okkur. Hérna heima eru allir dauðhræddir og við erum alltaf með ljós allan sólahringinn, vegna þess að það er í gangi umgangur, hljóð og annað óútskýranlegt sem við höldum að tengist afa og við getum ekkert ráðið við. Ég verð þó fyrir mestum óþægindum af þessu og finnst mér ég vera að klikka, því ég bókstaflega sé afa alls staðar eins og hann sé að hlægja að mér eða eitthvað. Viltu kæra Jóna Rúna leiðbeina mér og segja mér hvað þú telur að hægt sé að gera í þessu með afa.

Með kærum kveðjum og innilegu þakklæti
Steina

Kæra Steina!Ég þakka þér innilega fyrir bréfið og veit að það er mikilvægt að ég svari því á minn hátt ekki seinna en strax. Ég notast við hyggjuvit mitt, innsæi og reynsluþekkingu eins og áður, til að leiðsögnin komist sem best til skila. Vissulega er þetta mál þitt sérstakt, en þó eru í augnablikinu í gangi þó nokkur svipuð mál í Reykjavík sem ég hef orðið að blandast inní vegna dulargáfna minna og þeirra möguleika sem þeir þættir í mér gefa þeim sem fyrir áþekkri reynslu hafa orðið og þú. Við reynum því í þessu stutta svari að ígrunda meðal annars hvað mögulega kann að vera í gangi og hvernig heppilegast væri að leiða þetta viðkvæma mál til lykta. Þannig geta svör mín bæði orðið þér og öðrum í svipaðri aðstöðu mögulegur vegvísir að ögn betri skilningi á því yfirskilvitlega í tilverunni, þó ekki verði svörin mín til að leysa beint ástandið.

Óuppgerðir hlutir

Ekki er ósennilegt vegna þess hvað þig í byrjun dreymir afi þinn mikið, að hann telji að hann þurfi að koma einhverjum skilaboðum sem hann telur nauðsynleg til ástvina sinna og velur þig sem heppilegan millilið til þess arna. Það þýðir ekki að hann kunni ekki að vera búinn að reyna ýmsar aðrar leiðir til að létta á sér, þó þær kunni að hafa farið fullkomlega framhjá hans nánustu. Þar sem hann núna er í annari vídd í þeim heimi látinna sem heitir Guðsríki, er honum að vonum vorkunn sé það einlægur ásetningur hans að koma boðum til sinna nánustu um eitthvað sem honum láðist að gefa líf á meðan hann var enn í jarðheimi. Það að koma boðum á milli þessara tveggja heima er meira en að segja það, því venjulegast er það óframkvæmanlegt nema með hjálp manneskju sem býr yfir yfirskilvitlegum eiginleikum sem vissulega falla alltaf undir það sem á mæltu máli er kallað sjötta skilningarvitið. Þetta er meðal annars ástæða þess að dulargáfur miðilsins notast lifendum ekkert síður en látnum, ef einhverra hluta vegna á að brúa bilið á milli þessara tveggja ólíku heima. Heimar sem verða að teljast tilheyra tveim ólíkum víddum, en eru þó furðu nálægt hver öðrum í raun og það vita þeir sem búa m.a. yfir skyggnigáfum. Hvað nákvæmlega hann vill láta fara frá sér er náttúrlega ómögulegt fyrir mig að segja til um, því ég hef hvorki heyrt draumanna þína né séð afa þinn eftir lát hans. Eitthvað er það þó sennilega eins og amma þín heldur, úr því að hann sækir svona fast eftir því að komst í samband við ykkur.

Látnir stundum óþarflega jarðbundnir

Með tilliti til þess sem þú segir um afa þinn og viðhorf hans á meðan hann lifði og það er að að hann afneitaði með öllu að við ættum von á meira lífi eftir líkamsdauðann, er ekkert skrýtið þó vandi hans verði tímabundið umtalsverður við vistaskiptin. Sérstaklega þegar hann uppgötvar að hann lifir þrátt fyrir allt.Það er í sjálfum sér mjög eðlilegt að hann lendi í einhverjum tímabundnum þrautum. Ef við við líkamsdauðann vöknum upp í ríki Guðs og uppgötvum að við erum jafn lifandi sem áður, utan að okkur vantar einungis efnislíkamann, þá er mjög rökrétt að álykta sem svo að vegna þess að við afneituðum fyrirfram möguleika á framlífi að við teljum að ekkert hafi í raun breyst annað en að við erum stödd í aðstæðum sem á engan hátt henta okkur, með tilliti til þess að við héldum að með dauðanum værum við endanlega horfin sjálfum okkur og öðrum.

Sækjum á fornar slóðir

Það liggur því í hlutarins eðli að við hljótum að sækja á fornar slóðir, þanngað til okkur skilst með hjálp þeirra sem hafa þroska og skilning á þessu ástandi, að við munum aldrei fara aftur til jarðarinnar á fyrri forsendu. Sé þetta það sem er að þrúga hann, er ákaflega mikilvægt að reyna að leiðbeina honum með hjálp bæna og óska þess að honum verði veitt öll sú aðstoð sem möguleg er hinum megin grafar, jafnframt aðhlynningu upplýsinga til að öðlast skilning á því, hvernig hans málum í dag er í raun háttað.Það kunna að vera fleiri skýringar á vanda hans í dag en endilega þær að honum kunni að hafa láðst að ljúka einhverjum hlutum áður en hann fór af jörðinni. Hugsanlega er hann ekki sáttur við eitthvað sem þið eruð að gera. Hann getur líka verið tímabundið ósáttur við tilveru sína í þessum nýju heimkynnum í ríki Guðs, vegna þess að fyrirfram vænti hann þess að endir alls lífs væri þegar í kistuna væri komið.

Þjónustubundnir englar og bænir

Þú spyrð hvernig þið geti hjálpað honum best. Ég segi með því að óska honum velfarnaðar á nýjum leiðum og biðja engla sem eru í þjónustu kærleikans að umvefja hann elsku sinni og hjálpa honum til skilnings á breyttum aðstæðum. Englarnir eru þroskaðar verur í þjónustu Drottins sem eru þess umkomnir með kærleikshvetjandi nálægð sinni að auðvelda okkur sem yfir förum, að nálgast á réttan hátt Guð almáttugan og finna okkur pláss í ríki hans. Þess vegna áttu að biðja fyrir honum og minnast hans jafnframt eins og hann sé lifandi. Með þeim hætti eykur þú vinningslíkur hans í nýjum heimkynnum og auðveldar honum jafnframt að sættast á umskiptin þó erfið séu tímabundið.Þannig afstaða til hans mun umvefja hann ljósi því sem líklegt er til að auka hagsæld hans á nýjum og fullkomnari leiðum þess guðlega í tilveru manna við vistaskipin. Þetta svarar í raun spurningu þinni um hvort hann kunni að vera illa staddur. Ég á ekki von á því að svo sé. Hann kann bara ekki enn þá að leita sér hjálpar sjálfur og þess vegna verðið þið að auðvelda honum það á meðan augu hans eru að opnast fyrir þessum miklu breytingum, með því að biðja um að náð Guðs og kærleikur verði þau öfl sem muni gera hann að lokum sáttan við sinn hlut.

Ástæðulaust að óttast látna ástvini

Vegna þess hvað þessar heimsóknir látins afa þín hafa haft mikil áhrif t.d. á kærasta þinn og þig, þá vil ég segja þetta. Það er enginn sérstök ástæða til að óttast þá sem við elskum, þó þeir séu ekki lengur á venjulega máta mitt á meðal okkar. Þú sagðir í bréfi þínu að á milli þín og afa þíns hefðu ríkt þægileg tengsl áður en hann fór af jörðinni. Sé það rétt þá liggur í hlutarins eðli að engin breyting ætti að verða á þeirri væntumþykju og því trausti sem ríkti á milli ykkar, þó hann sé núna hinum megin. Hann lifði af líkamsdauðann af því að sál hans yfirgaf líkamann við andlátið. Í sálinni er manngerð hans og persónuleiki, sem þýðir að hugur hans til þín getur ekki hafað breyst, þó þú kunnir að efast um það, vegna þess að leiðir þær sem hann núna notar til að nálgast þig eru vitanlega ekki hefðbundnar séð frá lifendum eins og þér.

Dauðinn einungis til í hugum eftirlifenda

Aftur á móti séð frá honum núna, ætti honum loksins að vera fyllilega ljóst að dauðinn er ekki til nema í hugum þeirra sem eftir lifa. Hann hefur sjálfur uppgötvað það, vegna þess að hann dó líkamlega, en hefur sannanlega sannað bæði þér og öðrum nánum að hann er jafnt sem áður á lífi þrátt fyrir áður sagða hluti. Eitthvað sem hann fullyrti á meðan hann var hér hjá okkur á venjulega máta, það er í efninu. Þetta var auðvitað bara fullyrðing manns sem var jarðbundinn og trúlaus eða trúlítill og honum er sjálfum að verða ljóst að stenst ekki, því hann lifir, sem betur fer verð ég að segja. Því segi ég að kærasti þinn þarf ekkert illt að óttast sem mögulega getur komið frá afa þínum. Afi þinn sannaði sjálfur á meðan hann var á jörðinni að hann unni þér, sem þýðir að þrátt fyrir vistaskiptin gerir hann það enn. Þess vegna m.a. verður hann svona oft á vegi þínum hinum megin frá. Sé þessi ályktun rétt sem full ástæða er til að fallast á, þá mun honum að sjálfsögðu þykja vænt um alla þá sem þér eru kærir og þar með er náttúrlega kærasti þinn meðtalinn.

Margar vistarverur í húsi föðurins

Réttast væri að þú ræddir þessi mál við kærasta þinn með tilliti til þessara sjónarmiða sem örugglega eru verð íhugunar. Því ef hann er kristinn þá veit hann að Jesú fullyrti að við lifðum líkamsdauðann. Það sem meira var, hann fullyrti líka að við myndum njóta okkar í ríki Guðs ef við fylgdum honum að málum á jörðinni. Hann tók þó fram að í húsi föðursins væru margar vistaverur. Fullyrðing sem vissulega hlýtur að þýða að með breytni okkar fyrir líkamsdauðan, hér og nú erum við sjálf, af því að við höfum frjálsan vilja, að ákvarða í hvaða vistarverum við komum til með að eiga okkar heimkynni að lokum. Kannski einmitt af því að afi þinn hafnaði þessu sjónarmiði og fyrirheiti Krists gengur honum stirðlega að ákvarða sínar vistarverur. Hann lifði nefnilega á jörðinni með tilliti til þess að hann kæmist aldrei að eilífu þaðan. Svo allur undirbúningur hans var fátæklegur og efniskenndur. Þú sérð því sjálf að það er í raun fátt undarlegt að gerast annað en það, að þeir sem ekki reikna með að lifa líkamsdauðann, hljóta af gefnu tilefni að eiga erfitt með að átta sig á breyttum aðstæðum og þar er afi enginn sérstök undantekning.

Guð hjálpar þeim sem hjápar sér sjálfur

Best væri því að bæði þú og kærastinn bæðuð saman fyrir velferð afa þíns og létuð ekki ástæðulausan ótta verða ykkur þar fjötur um fót. Afi þinn varð ekki verri maður við það eitt að deyja. Enginn verður verri en hann vill sjálfur. Það er því mjög ósennilegt að þannig breyting eigi sér stað eftir dauðann, vegna þess að möguleikarnir á því að við verðum betri manneskjur eru svo miklu meiri en orð fá lýst með allan þann kærleika í kringum okkur sem óneitanlega byggir upp tilveruna í Guðsríki. Hitt er svo annað mál að Guð hjálpar þeim sem hjálpa sér sjálfir sem þýðir að ef afi þinn vegna eðlislægra fordóma, er ekki í augnablikinu fær um að biðja sér hjálpar, þá verðið þið að hjálpa honum til þess að gera það mögulegt. Hann getur varla slitið sig frá ykkur á jörðinni mögulega vegna þess að hann finnur sig óöruggan og hjálparvana. Það er því ekkert óeðlilegt að láta sér detta í hug að allir sem eftir lifa og þykir vænt um hann sameinuðust fremur í því að óska honum þess að augu hans mættu opnast á réttan hátt í nýjum og öðruvísi heimkynnum, í stað þess að óttast hann og forðast tímabundið samneyti við hann, sem er ástæðulaust með öllu.Hann getur ekkert neikvætt gert ykkur og kærir sig auðvitað ekkert um slíkt.

Auðvitað er tekið á móti látnum

Þú spyrð hvort ekki sé tekið á móti þeim sem látast og jafnframt hvort þeir séu í einhverju reiðileysi hinum megin. Ég fullyrði að það sé vel tekið á móti öllum sem deyja líkamsdauða. Í öllum frásögnum af fólki sem hefur líkamlega dáið en lifnað við aftur, kemur skýrt fram að þann stutta tíma sem þetta einkennilega ástand líkamans þar sem hann er óstarfhæfur varir, er eitthvað nýtt og áður óþekkt í gangi. Þá virðast nefnilega eins og látnir ættingjar og þá sérstaklega þeir allra nánustu, séu eins og í biðstöðu við landamæri lífs og dauða tilbúnir til að umvefja og styðja þá sem eru að losna frá jörðinni inn í breyttar aðstæður himnaríkis. Jafnframt, eins og áður sagði, eru líka þjónustubundnir englar á vakt sem hlú að og umvefja þann sem kemur kærleika sínum og leiða fyrstu skrefin inn í ríki Guðs.

Reiðuleysi þess sem er hjálparvana

Aftur á móti megum við ekki gleyma því að persónuleiki viðkomandi er eins og hann var fyrir breytinguna og viljinn jafn frjáls. Enginn er tilneyddur til að þiggja meiri hjálp þarna megin grafar en hann vill og teystir sér til sjálfur. Líklegt er því að ekki sé mikið reiðuleysi í gangi hvað afa þinn varðar, fremur hæfileikaleysi hann í augnablikinu til að annars vegar þiggja þá hjálp sem hann á kost á og hins vegar erfiðleikar hans við að biðja um eitthvað sem hann trúir sýnilega ekki ennþá á. Hann virðist nefnilega vera svona innilega jarðbundinn af því að hann trúði því og trúir sennilega ennþá, að hann eigi að vera ofan í jörðinni í sinni kistu en alls ekki á hreyfingu um óræðna stigu himnaríkis eins og hann er nú, þó hann heimsæki ykkur jafnframt stöðugt eins og þegar er augljóst. Sú breyting sem hefur átt sér stað í tilveru hans, mun verða honum ljós fyrr en síðar en þó ögn fyrr ef þið sem eftir lifið biðjið um að hann fái þrek og löngun til að þiggja þá hjálp sem ég trúi að þegar sé í gangi honum til uppörvunar og sálarléttis ef hann bara vildi og gæti séð það fyrir fordómum og þröngsýni.

Skyggni eða geðfötlun

Ef við að lokum íhugum ótta þinn við að þú kunnir að vera að klikka þá er þetta um það að segja: Þú hefur að eigin sögn verið skyggn frá barnsaldri og ert að einhverju leyti enn þá. Þessi staðreynd upplýsir það að þú sért á einhvern máta búin dulrænum hæfileikum.Þú sérð í dag látinn afa þinn og það gera ýmsir aðrir í kringum þig.Bara það að þið sjáið hann svona mörg bendir alfarið til þess að á ferðinni sé dulrænt fyrirbæri en ekkert sem er í tengslum eða skyldleika við geðfötlun neins konar. Þeir sem ekki sjá hann heyra hin og þessi hljóð, sem þið virðist telja að séu honum og hans ferðum heim til ykkar viðkomandi. Þetta huglæga ástand fellur alls ekki undir neins konar geðfötlun, fremur undir það sem kallast dulræn reynsla.Eins og við vitum þá verðum við til að getað lifað eðlilegu lífi saman hér á jörðinni, að vera fær um að skynja vissa þætti jarðlífsins á svipaðan máta, annars náum við ekki saman. Þetta skiljum við augljóslega öll. Ef að það er snjór úti, sjá það allir sem ekki eru blindir. Aftur á móti ef þannig veðurfar væri sjáanlegt og einhver reyndi að sannfæra okkur um að það væri þvert á móti sól og þurr jörð úti, myndum við að sjálfsögðu mótmæla kröftuglega auk þess sem við myndum sennilega efast eitt augnablik um geðheilsu viðkomandi.

Ofskynjanir eða sjónvilla

Ef að viðkomandi heldur áfram að telja okkur trú um að það sé ekki snjór úti, þá enda málin venjulega þannig að við teljum hann ekki vera með öllum mjalla. Jafnvel sjáum ástæðu til að kalla til lækni, ef vera kynni að slegið hefði útí fyrir viðkomandi. Nú hugsanlegt og afar eðlilegt væri að læknirinn segði að viðkomandi væri haldinn tímabundinni sjónvillu sem auðveldlega mætti flokka undir einhvers konar ofskynjun. Við hin myndum að sjálfsögðu fallast á þetta álit. Við erum ekki tilbúin að viðurkenna að það sé ekki snjór úti, bara að því að einhver einn aðili heldur því fram. Styrkinn í sannfæringu okkar sækjum við jafnframt í þá staðreynd að það eru aðrir á sömu skoðun og við, og telja þann sem alls ekki sér snjóinn ekki vera með öllum mjalla eða eitthvað enn þá verra.

Skynjun að innan eða utan?

Hvers kyns þannig ofskynjun kemur að innan og verður að teljast sjúkleiki en alls ekki eðlilegur raunveruleiki. Þetta ástand lýsir sér meðal annars í upplifunum skynfæra á hinni og þessari sjónvillu sem skapast getur af vegna geðrænna vandamála eða jafnvel lyfjaneyslu. Ástand sem er öðrum og heilbrigðum með öllu óskiljanlegur óraunveruleiki. Þess vegna hafna þeir honum með ytri skynfærum sínum, af því að þau upplifa aðra staðreynd. Það sem ég er að reyna að segja er, að þar sem þið verðið öll heima meira og minna vör við látinn afa þinn, er heldur ósennilegt að þú sért ein að klikka.Ef svo væri þá myndu hinir ekki verða varir við hann eins og þú fullyrðir. Heldur er ósennilegt að heil fjölskylda sé haldin tímabundinni sjónvillu eða ofskynjunarferli einhvers konar. Vissulega er til í dæminu að þeir sem verða að teljast algjörlega heilbrigðir reynist samt geta þrátt fyrir allt einhver tíma ævinnar af ýmsum ólíkum ástæðum, upplifað einhvers konar skammlífa ofskynjun. Eitthvað sem getur gerst þrátt fyrir að venjulegast tengist slíkt sjúkdómnum "Hallucination" eins og áður sagði.

Vitbrekkurnar og sjötta skilningarvitið

Það má svo sem endalaust hártoga það hver og hverjir sjái og lýsi hinum raunverulega veruleika rétt eða ekki. Þess vegna er ástæðulaust að fella allar skynjanir sem ekki teljast nákvæmlega tengjast skilningarvitunum fimm. Það er fáránlegt að hafna þeim veruleika sem er sjáanlegur og heyranlegur þeim sem telst vera eins og ég, þ.e.a.s. segja einstaklingur sem er með skynjun á tvöfaldan veruleika eða sjón á báða heimana vegna þess að ég bý yfir sjötta skilningarvitinu og telst því dulræn. Ég er dulræn sem er heilbrigt huglægt ástand fyrir þann sem þannig er fæddur. Nokkuð sem telst áhugaverð og sérstök sérgáfa, en alls ekki geðfötlun, þó öðrum og mér meiri "vitbrekkur" gæti þóknast að telja að svo sé. Mér er eðlilegur jafnframt öðrum venjulegum veruleika sá veruleiki sem getur ekki orðið raunverulegur nema þeim sem hafa það sem oftast er kallað sjötta skilnigarvitið og virðist í sumum tilvikum vera mun fullkomnara í eðli sínu en öll hin fimm, þó þau væru lögð saman. Enn þá fráleitara væri þó að afgreiða heila fjölskyldu eins og ykkar, þó ekkert ykkar byggi yfir sjötta skilningarvitinu og þið mynduð öll skynja eða sjá afa þinn á sama tíma eða í sitt í hvoru lagi eftir lát hans, sem geðfatlaða einstak­linga.Eðlilegra væri að álykta sem svo að hann, vegna sterkrar þráar til ykkar og afar jarðbundinna viðhorfa fyrir líkams­dauðann, sé svo nálægur ykkur huglægt, að jafnvel einmitt það geti haft áhrif á að hann sé annars vegar svona ofarlega í hugum ykkar og hins vegar birtist ykkur sem lifandi.

Ímyndun eða raunveruleiki

Þarna er erfitt að greina á milli þess sem í raun er afleiðing af sterkri huglægri nærveru hans og svo aftur hreinlega því sem gæti tekið á sig hans myndir, vegna ótæpilegs ímyndunarafls ykkar og ótta í kjölfar vissu um að hann sé afar nálægur ykkur, þrátt fyrir umskiptin. Hvað nákvæmlega af öllu þessu er í gangi skiptir kannski ekki öllu máli. Það sem skiptir mestu máli er að þið séuð óttalaus og að honum takist þrátt fyrir einhverja tregðu að átta sig á að eðlilegra væri að hann sættist á vistaskiptin og hefði ykkar fremur í huga sér sem elskulega ástvini sem hann vissulega saknar. Ástvini sem að lokum munu komast í hans heimkynni og sameinast honum eins og áður á jörðinni. Þannig er gangur lífsins og líka þess lífs sem bíður við líkamsdauðann. Einmitt þannig afstaða er öllum holl. Það er aftur á móti engum hollt sem farinn er af jörðinni að festast í viðjum vanda þess sem getur ekki þrátt fyrir líkamsdauðann slitið sig frá jörðinni og ástvinum sínum. Jafnvel þó hans bíði ekki síður og kannski enn þá fullkomnara líf í ríki Guðs. Þar sem kærleikurinn er fullkominn.

Eða eins og og draugurinn sagði eitt sinn stundarhátt í annarra draugahópi."Elskurnar mínar ég er ósköp ánægður með mig síðan ég sveif síðast frá jörðinni og áttaði mig á að mér hentaði betur það líf sem er hérna megin grafar. Enda meiningin að fá vængi. Nokkuð sem var ekki séns að fá á jörðinni, þó ágætur hafi ég verið þar sem hér í himnaríki."Gangi þér vel að átta þig á hvað er hvað og vonadi fá mál afa þíns og elskuleg minning hans góða lausn sem fyrst.

Með vinsemd Jóna Rúna

Móðir mín

Oftast þegar maður lítur til baka yfir líf manns eru menn og konur mismunandi mikilvægar. Margir eru það í mínu lífi sem skipt hafa sköpum vegna framtíðar minnar, nútíar og jafnvel fortíðar. Ég nenni ekki til að tina til mjög marga en langar til að minnast á einstakling sem að mínu mati var engill í orðsins fylltstu merking í jarðneskum líkama. Svo ótrúlega góð, falleg, gáfuð og sérstök, í raun afburðaeinstaklingur sem gat gert allt, bæði til hugar og handar, enda var faðir hennar húsgagnasmiðameistari og allt hennar fólk meira og minna mjög sérstakt. Hún var komin af Bergsætt. Þar eru einir mestu listamenn þjóðarinnar, málarar, skáld, söngvarar, smiðir, fiskimenn og bændur. En innan um og saman við, ótrúlegir drykkjumenn, menn með frábæra lygakennda frásagnagáfu, semsagt einstaklingar sem voru fyrir neðan allar hellur fyrir flestra hluta sakir en gátu jafnt sem áður innihaldið í eðli sínu eitthvað af því stórtæka sem ég taldi upp áðan. Í þessu tilviki er ég bara að tala um eina ætt en auðvitað stóð fleira fólk að þessum einstaka aðila. Til dæmis má segja að allt Kjalarnesið hafið verið skylt viðkomandi. Þar var bærinn Lykkja og þaðan voru mestar ræturnar. Þar bjuggu systkin, ótrúlega furðuleg og sérvitur, einkennilega gerð og í sjálfu sér ekki mjög heillandi, þannig að vera í sveit hjá slíku fólk fyrir afburða einstakling hlýtur að hafa verið mikil raun. En viðkomandi lét sig hafa það og var í nokkur ár vistuð á viðlíka slóðum.

Þegar Jóna Rúna nálgaðist unglingsárin fór hún í sveit í stuttan tíma, helgi og helgi, á umræddan stað og verð ég að segja að fátt í umhverfinu hreif mig, hvorki aðstæður né fólk. Þessi aðili átti mjög fjölskrúðilega æsku og lagðist í lömunarveiki mjög ungur, og lá í viku fullkomalega meðvitundarlaus milli heims og helju og óttuðust margir að viðkomandi myndi látast. En svo reyndist ekki. Þetta var hún mamma mín eins og flestum er farið að renna grun í. Hún reis upp úr lömunarveikinni og átti eftir margflókið líf og hryllilega erfitt, sér í lagi fram að fimmtugu. Eftir það átti hún sorglegan feril sjúkdóma og armæðu sem aldrei buguðu hana. Í uppvextinum kom mjög snemma fram ótrúlegir listrænir hæfileikar sem mátti finna og sjá í mögnuðum listaverkum hannyrða sem mamma sinnti alla ævina. Í dag hjá okkur öllu systkinunum, og annars staðar, eru listaverkin hennar upp um alla veggi, svo ótrúlega sérstök, falleg og engu lík.
Til dæmis er ég með langan klukkustreng sem hannaður er alfarið af henni sjálfri, þar sem ég og hún sátum nótt eftir nótt, ogbiðum eftir einum drykkjumannana sem mamma var gift, og hafði lagst út og ekki látið sjá sig svo dögum skipti. Jafnframt honum, þurftum við líka að bíða eftir systur minni sem var örfáum árum eldri en ég og var illa haldin af alvarlegri drykkjusýki og öllu því sem slíku fylgir. Þessi stúlka eignaðist þrjá syni, sá elsti er læknir, næsti er í afburðamyndlistamaður og háskólanemi, en fátt veit ég um þann yngsta en vona svo sannanlega að hann hafi ekki fetað í fótspor móður sinnar og þess lífs sem hún hefur lifað, en getur ekki í dag sökum þess að hún er gjörsamlega búin að skemma sig andlega og líkamlega. Fram að tveggja ára aldri var þessi stúlka hreinn unaður gáfna og fjölhæfni, enda mikill músikant og margflókin að auki. Hún spilaði til að mynda afburðavel á gítar. Þegar hún var lítil þurfti mamma að láta hana í dagvistun á Grænuborg og einn daginn þegar hún kom til að sækja hana hafði hún breyst. Allir sem hlut áttu að máli leyndu mömmu minni hvað hafði gerst. En hún hafði augljóslega fengið höfuðhögg og skaddast á heila. Þetta breytti henni þannig að þegar á unglingsárin kom var afar auðvelt að plata hana upp úr skónum og hafa hana út í líferni sem í raun var langt frá eðli hennar og mannkostum, en lá í gegnum drykkju og allt það sem því fylgdi og var hræðilegt.

Oftar en ekki þurfti að kalla til lögreglu, ekki bara til að sinna henni, heldur líka þeim drykkjumönnum sem mamma mín því miður tengsdist tímabundið. En móðir mín var 100% reglusöm, notaði aldrei vín eða tóbak og lifði mjög grandvöru og heilbrigðu lífi sem sást best á því ða hún örvaði börnin sín til þess sama. Hún var svo góð móðir að unun er að líta til baka og minnast þess sem hún gerði bæði fyrir mig og systkini mín. Við vorum mjög mörg systkini mín og alltaf fullt af aukabörnum því að þessi elska hreinlega unni börnum, sama hvort það voru hennar eigin eða önnur. Hún til að mynda ól upp þrjú barnabörn auk þess að fóstra mörg önnur börn mismunandi lengi. Hún var til dæmis svo mikill vinur minn að ég trega hana stórlega enn, því að hún var svo heillandi, skemmtileg, fyndin og góð í sér. Til dæmis lét hún mig lesa ógrynni bóka og hlusta á öll útvarpsleikrit og flest það sem var fréttnæmt í útvarpi og síðar sjónvarpi. Hún fór með okkur krakkana í risagöngutúra og bæði tíndum við ber og blóm á leiðinni. Hún rakaði hey á bóndabæ sem var skammt frá heimili mínu og sinnti flestu því sem viðkom bæði húshaldi og öðru sem til féll utandyra. Hún var fyrsti kvenmaðurinn sem ég veit um, sem átti hjól og hjólaði um alla Reykjavík. Hjólið smíðaði afi minn og var það min stærra en gekk og gerðist því þessi elska var átanlega efnismikil og stór svo að henni veitti ekkert af að hafa risahjól til að komast leiðar sinnar. Á þessu hjóli reiddi hún okkur systkinin á víxl og elskuðum við að sitja fyrir aftan hana og þeysast áfram af auga.

Hún var mjög pjöttuð, alltaf skreytt gulli eða silfri, fallega greidd og mjög fínt klætt, í öllum litum og sást aldrei á almannafæri öðruvísi en að vera vel til höfð. Þegar ég lít til baka í líf mitt og hennar þá undrast ég mest hvernig hún fór að því að sinna börnunum sínum eins vel og raun bar vitni miðað við þá hrikalegu erfiðleika sem hún stóð frammi fyrir. Ég og hún vorum mjög miklir vinir og bárum til dæmis út blöð saman og fórum á hverjum morgni til þess arna og hlógum og göntuðumst á meðan við vorum að drífa blöðin á leiðarenda. Af því að við fórum svo snemma á fætur, þá var Jóna Rúna, af því að hún var að vaxa, dálítið þreytt um miðjan daginn, og þá bara dreif múttí hana úr fötunum, upp í rúm og lét hana hvíla sig í um klukkutíma og lesa eitthvað alveg ofboðstlega spennandi og jákvætt.

Þegar svo Jóna fullorðnaðist, varð samband hennar og mömmu, allt öðruvísi en samt í mjög nánu skyldleikasambandi við fortíðina. Við fórum til að mynda mikið út saman og keyrðum á milli staða, því þó að mamma mín væri ein fyrsta konan til að taka ökupróf á Íslandi, hjá löggu sem hún þekkti, á gerði hún lítið af því að keyra síðustu árin, eða frá því að glæsilegur bíll sem hún eignaðist og var seldur af óráðvöndnum einstakling sem tengdist mömmu sinni sem sá mestan tilgang í því að svíkja og pretta. Hann reyndi síðar á lífsleiðinni að reynast henni vel en þá var það bara of seint því mamma var farin að heilsu og það aðþrengt líkamlega að hún hafði lítinn tíma til og tækifæri til að taka við framréttum höndum. Ásgeir Bjarnþórsson listmálari, sagði við mömmu mína að hún gæti orðið besti portrett-málari á Íslandi. Hún hafði ekki áhuga á að mála, bara á hannyrðum. Klukkustrengurinn sem ég minntist á áðan var gerður fyrir mig á meðan við biðum eftir vandræðafólkinu.

Hún hét Guðbjörg Rúna, en var alltaf kölluð Rúna. Þetta nafn hefur gengið í erfðir í fjórar kynslóðir og er það vel. Það er skemmtilegt til þess að vita, þegar svona nöfn ganga frá manni til manns. Eitt er það í forsögu Rúnu sem er dálítið sérstakt of situr fast í minningunni, en fyrir nokkrum árum, þá var ég á tali við bróður minn og hann sagði við mig: ,,Jóna, það er svo furðulegt, ef ég geri eitthvað rangt þá líður mér svo einkennilega og fer alltaf að hugsa til baka, aðallega um bænirnar hennar mömmu sem voru mjög sérstakar og vísuðu á að ég yrði sem allra sannastur og heiðarlegastur í öllum samskiptum mínum við aðra. Þegar ég hugsa um þetta þá hætti ég oftast við að gera ranga hluti og langar ekki til þess, minnugur þess sem mamma kenndi mér í den.” Rúna var afar bænheit og hafði alltaf við hendina risatalnaband sem hún notaði grimmt. Hún trúði staðfastlega á guðlega forsjá og svo mikil var trú hennar að ef eitthvað kom upp sem hún réði ekki við, þá jókst bænheyrslan og öll börnin hennar voru krossuð í bak og fyrir þessu til staðfestingar. Við vorum svo lítil að við héldum vart höfði þegar vinkonan byrjaði að kenna okkur bænir. Við vorum látin fara með Faðir vorið og annað viðlíka, og enda svo á langri klásúlu sem lá meðal annars í því að við myndum aldrei drekka brennivín, reykja sígarettur (eitthvað sem ég hef augljóslega g´roflega brotið), aldrei taka það sem við áttum ekki, alltaf vera góð við þá sem minna máttu sín, eiga sem best samskipti við aðra og rétta þeim hjálparhönd sem þurfandi voru. Þetta ásamt öðru sögðum við á hverju einasta kvöldi alla okkar æsku og uppvöxt og það er nokkuð ljóst að það sem bróðir minn sagði hafði sömu áhrif á mig, því ef ég geri eitthvað sem stendur gegn því sem kom fram í óskum mömmu, (nema með retturnar, hún fyrirgaf mér það og leyfði mér að reykja inni hjá sér þó hún ræki aðra út með harðri hendi og sagði: ,,Það er svo skrýtið Jóna að ég finn ekkert fyrir því þegar þú reykir”.) þá fæ ég svo einkennilegar tilfinningar yfir mig og niðurstaðan verður sú að mig langar ekki að gera rangt af því að mamma mín elskaði mig svo heitt að ósjálfrátt eru öll hennar orð og óskir lög í mínum huga.
Ég veit ekki hvað ég á að segja meira um hana en ég gæti talað endalaust um mömmu mína. Hún seldi egg einu sinni viku þegar hún var orðin fullorðin og farin að heilsu, bar út blöð árum saman, passaði börn árum saman, las gríðarlega mikið. Hún var í raun svo hrífandi og skemmtileg og stór og feit og undurfalleg, með kolsvart hár, liðað, kolsvartar, bogadregnar augnabrúnir, himinblá augu, tvo djúpa spékoppa og hökuskarð, og ótrúlega mikinn barm. En lamaðann fót eftir lömunarveikina sem ég minntist á. Hún hafði ótrúlegar hendur sem voru fullar af gulli og gersemum. Ó, elsku mamma mín hvað ég sakna þín mikið.

JRK

Bréf til Velvakanda:
Jóna Rúna Kvaran

Ég vil lýsa yfir hneykslan minni og undrun, og í raun ógeði á þeirri meðferð sem systir hans Lalla Johns varð fyrir frá þriggja ára aldri eins og hún upplýsti í fjölmiðlum. Hún var misnotuð heima fyrir og síðan illa farið með hana í fósturumsjón. Fósturbörn eru ekki neitt nýtt af nálinni í íslenskri menningu og í Íslendingasögunum finnum við dæmi um ótrúlega ást og aðdáun fósturforeldra á þeim börnum sem þeim var trúað fyrir. Þess vegna get ég ekki sætt mig við hvers konar harðæði og viðurstyggð hefur átt sér stað er varðar börn sem voru svo ólánsöm að lenda á upptökuheimilum eða í fóstri hér á landi.

Ég hef sjálf ekki haft kynni af systur hans Lalla en hef orðið svo farsæl að kynnast honum eina myrkvaða nótt þar sem ég var á leið erinda minna að bera út Morgunblaðið. Ég bauð Lalla far með mér þar sem hann bíllaus og umkomulaus. Við áttum saman mjög sérstaka stund þar sem spjallað var um allt milli himins og jarðar. Svo bað hann mig að setja sig af á tilteknum stað, sneri sér svo að mér og tók úr vasa sínum það fallegasta nisti sem ég hef séð, með mynd af engli. Ekki er ósennilegt að Lalli hafi borið þetta innanklæða árum saman. Hann brosti svo fallega og hvarf út í nóttina.

Um árabil hef ég farið á tiltekinn stað í bænum þar sem samansafn alls kyns fólks hittir mann fyrir. Í hvert einasta skipti þegar ég læt sjá mig og viss maður er á vettvangi þá umvefur hann mig ástúð og kærleika og lætur mig finna það að ég sé ekki bara dýrmæt heldur ótrúlega mikils virði. Síðan eftir að hafa rabbað saman lítillega þá fer hann sína leið og ég mína og ég horfi með vissum trega á smágerða manninn með sérkennilega hattinn. Þessi maður er Sævar Cielski sem er fórnarlamb harðræðis fortíðar sem skapað hefur, að því er virðist, forherta einstaklinga sem eru þegar grannt er skoðað og rétt er að farið, hinir ágætustu menn. Það þarf ekki spámannlega vitsmuni til að geta sér til um það að sá sem ofurseldur hvers kyns ólyfjan hlýtur á einhverjum augnablikum í lífi sínu að þurfa að beita fyrir sig aðferðafræði sem hentar ekki okkur hinum, eins og að fara ránshendi um hlutina til þess að fjármagna fíkn sína.

Þegar litið er til fortíðar þessara þriggja einstaklinga sem um er getið og hafa þurft að þola viðlíka harðræði, þá er algjörlega getið þá er algjörlega ljóst að sum börn sem siðferðislega eru alin upp og ýtt inn í framtíðina af viðlíka harðræði og siðferðisaflögun, geta illa þegar upp er staðið greint á milli rétt og rangs atferlis í sammannlegum samskiptum. Svo ég segi bara, elskulega þjóð mín sem verður að taka á fólki, gagnrýnið þið og dæmið þá sem fremja glæpi glæpanna vegna en ekki þá sem þurfa hjálpar og stuðnings við til þess að geta mögulega rétt úr kútnum einhvern tíma. Við verðum að styðja alla þá sem í fortíðinni hafa verði rangindum beittir vegna þess að persónuleiki og vit manna mótast á fyrstu árunum svo það segir sig sjálft að lengi býr að fyrstu gerð, en ég er viss um það að samt er von fyrir alla þótt síðar verði.